II UKN 13/01

Wygrał pozwany
SN7 lutego 2002·sentence
Ubezpieczenia społeczne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Sąd pierwszej instancji, a następnie Sąd Apelacyjny, przyznały ubezpieczonej rentę, uznając że spełniła wymagany staż ubezpieczeniowy oraz jest częściowo niezdolna do pracy. Organ rentowy w kasacji twierdził, że nie wykazano wymaganego 5-letniego okresu zatrudnienia w ostatnim dziesięcioleciu i że sąd błędnie doliczył okresy ubezpieczenia przypadające po wydaniu decyzji ZUS. Sąd Najwyższy oddalił kasację. Wskazał, że zarzuty procesowe nie zostały należycie uzasadnione, a samo pominięcie w uzasadnieniu szczegółowego wyliczenia okresów nie miało wykazanego istotnego wpływu na wynik sprawy. Najważniejsze było jednak potwierdzenie, że w postępowaniu sądowym można doliczyć do okresów składkowych i nieskładkowych także okresy ubezpieczenia przypadające po wydaniu decyzji organu rentowego, jeśli są one istotne dla ustalenia prawa do renty. Sąd uznał, że takie stanowisko jest zgodne z utrwalonym orzecznictwem i nie narusza przepisów ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Czy w postępowaniu sądowym można doliczyć okresy ubezpieczenia przypadające po wydaniu decyzji ZUS do stażu wymaganego do renty z tytułu niezdolności do pracy
  • ·Czy brak szczegółowego wyliczenia okresów składkowych i nieskładkowych w uzasadnieniu wyroku stanowi skuteczną podstawę kasacji
  • ·Jak rozumieć wymóg wykazania odpowiedniego okresu zatrudnienia/ubezpieczenia dla prawa do renty
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 7 lutego 2002 r. II UKN 13/01 Przy ustalaniu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, doliczenie w postępowaniu sądowym do okresów składkowych i nieskładkowych uwzględnionych przez organ rentowy, okresów ubezpieczenia przypadających po wydaniu zaskarżonej decyzji, nie jest naruszeniem art. 33 ust. 1 pkt 5 w związku z ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Przewodniczący SSN Maria Tyszel (sprawozdawca), Sędziowie SN: Beata Gudowska, Zbigniew Myszka. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2002 r. sprawy z wniosku Wandy T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na skutek kasacji organu rentowego od wy- roku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 20 czerwca 2000 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Okręgowy-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyro- kiem z dnia 19 stycznia 2000 r. [...], po rozpoznaniu odwołania Wandy T. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w W. z dnia 8 grudnia 1998 r., zmienił zaskarżoną decyzję i przyznał ubezpieczonej prawo do renty z tytułu częściowej nie- zdolności do pracy na okres trzech lat od wyczerpania zasiłku chorobowego z dniem 3 lipca 1999 r. Sąd ten ustalił, że wnioskodawczyni wykazała, przypadające po wy- daniu decyzji, dodatkowe okresy: składkowy od 11 stycznia do 18 kwietnia 1999 r. oraz nieskładkowy od 19 kwietnia do 3 lipca 1999 r. Zdaniem Sądu, łącznie z okre- sami uznanymi przez organ rentowy, wykazała okresy 3 lata 10 miesięcy i 7 dni okresów składkowych oraz 1 rok 6 miesięcy i 6 dni nieskładkowych a więc spełniła warunek posiadania wymaganego okresu zatrudnienia w rozumieniu art. 32 ustawy z 2 dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Ustalił również, na podstawie wyników nowych specjali- stycznych badań lekarskich wnioskodawczyni, że jest na częściowo niezdolna do pracy na okres trzech lat. W apelacji, organ rentowy zakwestionował ocenę Sądu, że wnioskodawczyni jest częściowo niezdolna do pracy oraz zarzucił, że w okresie od 10 listopada 1998 r. do 9 listopada 1998 r. wykazała jedynie 4 lata 9 miesięcy i 8 dni zamiast wymaga- nych 5 lat „zatrudnienia”. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu wyro- kiem z dnia 20 czerwca 2000 r. [...] oddalił apelację. W kasacji, organ rentowy zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: „naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 27 w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 18.12.1976 r. o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność go- spodarczą oraz ich rodzin (Dz.U. z 1989 r. Nr 46 poz. 250) w związku z art. 32 ust. 2 i art. 33 ust. 1 pkt. 5 i ust. 2 ustawy z dnia 14.12.1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), przez przyznanie powódce prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy pomimo nieudowodnienia wymaganego 5-go okresu zatrudnienia w ostatnim dziesięcioleciu poprzedzającym datę zgłoszenia wniosku i powstania niezdolności do pracy, naruszenie przepisów postępowania - art. 233 § 1, art. 316 § 1 i art. 328 § 2 kpc mające istotny wpływ na wynik sprawy przez pominięcie szczegółowego zestawienia okresów składkowych i nieskładkowych powódki” i wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku oraz poprzedzają- cego go wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wro- cławiu z dnia 19 stycznia 2000 r. i oddalenie odwołania powódki ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowe- go-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu i przekazanie sprawy Są- dowi Okręgowemu do ponownego rozpoznania. Sąd Najwyższy wziął pod uwagę, co następuje: Stosownie do art. 39311 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji. Granice te wyznaczają przytoczone w niej podstawy, skonkretyzowane za- rzutami i ich uzasadnieniem, oraz jej wnioskami. Wobec przytoczenia w kasacji oby- dwu podstaw wskazanych w art. 3933 pkt 1 i 2 KPC, w pierwszej kolejności ocenie 3 podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Podniesione w kasacji za- rzuty naruszenia zaskarżonym wyrokiem, powołanych przepisów nie są usprawiedli- wione. Przede wszystkim przypomnieć należy to, co Sąd Najwyższy wielokrotnie już wyjaśniał, że powołanie zarzutu naruszenia art. 328 § 2 KPC w ramach podstawy ka- sacyjnej jest z zasady nieskuteczne, z uwagi na brak istotnego wpływu tego naru- szenia na wynik sprawy. Przepis ten dotyczy bowiem wymaganej treści uzasadnienia wyroku, które powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, w tym dowodów na których sąd się oparł i przyczyn, dla których innym dowodom od- mówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wady konstrukcyjne uzasadnienia sporzą- dzonego po wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie mają na ogół wpływu na jego treść, i nie mogą stanowić usprawiedliwionej podstawy kasacji (por. wyrok z 1 lipca 1998 r., I PKN 220/98,OSNAPiUS 1999 nr 15, poz. 482). Kasacja upatruje naruszeń wymienionych w niej przepisów w tym, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd pominął szczegółowe zestawienie okresów składowych i nieskładkowych wniosko- dawczyni, jednakże powołując się też na potrzebę wyłączenia niektórych okresów nieopłacania składki „na wniosek ubezpieczonego”, ich obliczenie oraz wyjaśnienie, czy zostały uwzględnione w postępowaniu przed organem rentowym lub w sądowym, autor kasacji pozostawił Sądowi Najwyższemu mimo, że od początku orzekania ka- sacyjnego ukształtowało się jednolite, wielokrotnie powtarzane w publikowanym orzecznictwie, stanowisko obydwu Izb Sądu Najwyższego, zarówno Administracyj- nej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych, jak i Cywilnej, że „zarzuty kasacyjne powinny być przedstawione tak szczegółowo, by Sąd Najwyższy bez poszukiwań w pismach procesowych (aktach sprawy) otrzymał omówienie wytkniętej wady” (wyrok z dnia 16 grudnia 1996 r., II UKN 32/96, OSNAPIUS 1997 nr 15, poz. 275) oraz że to nie Sąd Najwyższy ma poszukiwać argumentów usprawiedliwiających kasację, to osoba o odpowiednio wysokich kwalifikacjach prawniczych, wnosząca kasację ma wykazać jej zasadność odpowiednim do art. 3933 KPC przytoczeniem podstaw i adekwatnym do nich wywodem prawnym. W rozpatrywanej sprawie wprawdzie słuszny jest zarzut naruszenia zaskarżonym wyrokiem art. 328 § 2 KPC, ponieważ pominięcie w nim obliczenia w latach, miesiącach i dniach uwzględnionych okresów składkowych i nie- składkowych wnioskodawczyni powoduje, że ustalenia stanowiące podstawę fak- tyczną rozstrzygnięcia nie poddają się kontroli kasacyjnej, jednakże w kasacji nie wy- kazano na czym polega istotność wpływu tego naruszenia na wynik sprawy, nato- miast uzasadnienie kasacji wskazuje, że wyrok - mimo tego naruszenia - odpowiada 4 prawu. Kasacja nie kwestionuje bowiem samego obliczenia, podnosi jedynie, że nie- które z nich powinny być wyłączone z uwagi na nieopłacenie składki, jednakże po- pełniając ten sam błąd, który zarzuca zaskarżonemu wyrokowi, ustalenie ich liczby i ewentualnego wpływu na wynik sprawy, pozostawiła Sądowi Najwyższemu. Brak w tym zakresie uzasadnienia zarzutów powoduje, że nie poddają się one kontroli kasa- cyjnej. Zarzucając, że ustalenia Sądu zostały dokonane z naruszeniem pozostałych powołanych przepisów postępowania, kasacja powtarzając za apelacją, że wniosko- dawczyni na przestrzeni ostatniego dziesięciolecia „uwarunkowanego datą zgłosze- nia wniosku o rentę jak również datą powstania inwalidztwa”, nie wykazała wymaga- nego okresu ubezpieczenia, całkowicie ignoruje to, że Sąd Apelacyjny zaakceptował pogląd Sądu pierwszej instancji, wyjaśniający że do okresów składkowych i nieskład- kowych, uwzględnionych przez organ rentowy, a więc bezspornych, należy wniosko- dawczyni doliczyć dodatkowe okresy ubezpieczenia, jakie przypadają po zgłoszeniu wniosku o rentę. Stanowisko organu rentowego jest anachroniczne, bowiem pogląd przyjęty w zaskarżonym wyroku jest ugruntowany wieloletnią praktyką sądów ubez- pieczeń społecznych i orzecznictwem byłego Trybunału Ubezpieczeń Społecznych oraz Sądu Najwyższego (por. wyroki: z dnia 7 lipca 1971 r., III URN 9/71 - OSPiKA 42/1971, z 22 października 1987 r., II URN 290/86 - PZS 1987/7 s. 62, z dnia 23 czerwca 1988 r., II URN 29/88, PSP 1989/5, poz. 107). Stosownie do tego poglądu, doliczenie w postępowaniu sądowym okresów ubezpieczenia przypadających po wy- daniu zaskarżonej decyzji, do uwzględnionych przez organ rentowy, okresów skład- kowych i nieskładkowych, od których zależy prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, nie jest naruszeniem art. 33 ust. 1 pkt 5 w związku z jego ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.). Ponieważ w tym zakresie zasady przyznawania renty nie uległy zmianie orzecznictwo to zachowuje aktualność. Skoro przytoczona w kasacji pod- stawa z art. 3931 pkt 2 KPC okazała się bezzasadną, to również zarzuty niewłaści- wego zastosowania, powołanych w petitum kasacji, przepisów prawa materialnego są nieusprawiedliwione. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie powołanych prze- pisów oraz art. 39312 KPC orzekł jak w sentencji wyroku. ========================================