Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UK 12/02
Wygrał pozwany · 22 sty 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasacje Urzędu Miasta i Gminy w G. oraz Wojciecha M. w sprawie o ustalenie płatnika zasiłku chorobowego. Spór dotyczył pracowników pełniących funkcje z wyboru, którzy w związku z…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 176/02
Orzeczenie procesowe · 12 gru 2002
Sprawa dotyczyła powoda – byłego nauczyciela Szkoły Podstawowej, który dochodził m.in. odszkodowania za chorobę zawodową, wyższej odprawy rentowej, przywrócenia do pracy lub nawiązania stosunku pracy …
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNII UK 94/02
Wygrał powód · 28 lis 2002
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i utrzymał w mocy wyrok przyznający żonie oraz małoletnim dzieciom zmarłego pracownika jednorazowe odszkodowanie z tytułu śmiertelnego wypadku w drodze z pracy do dom…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 68/02
Wygrał powód · 28 lis 2002
Sprawa dotyczyła objęcia ubezpieczeniem społecznym rolników obywatelki Republiki Czeskiej, która od 1 stycznia 1990 r. była domownikiem w gospodarstwie rolnym i opłacała składki. Organ rentowy twierdz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 77/02
Wygrał pozwany · 28 lis 2002
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. Wnioskodawczyni była wcześniej zatrudniona na podstawie umowy o pracę, a nastę…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UZP 9/02
Częściowe uwzględnienie · 28 lis 2002
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury dla matki opiekującej się dzieckiem wymagającym stałej opieki na podstawie rozporządzenia z 15 maja 1989 r. Wnioskodawczyni spełniła wszystkie warunki…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UZP 8/02
Wygrał powód · 29 paź 2002
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące prawa do zasiłku chorobowego po przejściu z ubezpieczenia rolniczego do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego z tytułu prowadzenia działalności…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UK 107/02
Orzeczenie procesowe · 18 paź 2002
Sprawa dotyczyła odmowy przyjęcia kasacji w postępowaniu o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Wnioskodawczyni kwestionowała ocenę opinii biegłego ortopedy i twierdziła, że sądy powinny z urzędu usu…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZ 94/02
Wygrał pozwany · 9 paź 2002
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na odrzucenie kasacji. Sprawa dotyczyła odpowiedzialności wspólnika spółki cywilnej za zaległe składki na ubezpieczenie społeczne drugiego wspólnika, a nie…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 581/01
Wygrał powód · 27 wrz 2002
Sprawa dotyczyła wypłaty emerytury wojskowej za 1999 r., wcześniej zawieszonej z powodu osiągania przez wnioskodawcę dochodów przekraczających ustawowy próg. Sąd Okręgowy, a następnie Sąd Apelacyjny u…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 214/02
Wygrał pozwany · 27 wrz 2002
Sprawa dotyczyła żądania odsetek od wyrównanej renty inwalidzkiej oraz dodatku pielęgnacyjnego. Ubezpieczony twierdził, że ZUS błędnie obniżył mu świadczenie do III grupy inwalidztwa, a po późniejszym…
Ubezpieczenia społeczne
SNIII UZP 5/02
Wygrał powód · 27 wrz 2002
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że sędziemu Naczelnego Sądu Administracyjnego przysługuje jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku w drodze do pracy lub z pracy, a świadczenie to wypłaca Zakład Ubezpiec…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 385/01
Wygrał pozwany · 27 wrz 2002
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę wypadkową dla małoletniego ucznia, który uległ ciężkiemu wypadkowi podczas zimowiska organizowanego w czasie ferii przez pracodawcę rodziców i Dom Wczas…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 582/01
Wygrał pozwany · 27 wrz 2002
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda – górnika, który po wypadku przy pracy dochodził renty wyrównawczej od pracodawcy. Spór dotyczył tego, czy przy obliczaniu renty uzupełniającej należy uwzględniać …
InneUbezpieczenia społeczne
SNIII UZP 6/02
Wygrał powód · 27 wrz 2002
Sprawa dotyczyła pytania, czy sędzia, który ukończył 65 lat po 1 stycznia 1999 r. i nadal pozostawał w stosunku służbowym, mógł nabyć prawo do emerytury z FUS na podstawie art. 27 ustawy o emeryturach…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 81/02
Wygrał pozwany · 27 wrz 2002
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności Gminy Miasta G. jako jedynego wspólnika gminnej spółki z o.o. za zaległe składki na ubezpieczenie społeczne pracowników tej spółki za okres od sierpnia 1995 r. do wr…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 524/01
Wygrał pozwany · 20 sie 2002
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o emeryturę nauczycielską. Wnioskodawca domagał się zaliczenia do wymaganego 20-letniego okresu pracy w szczególnym charakterze zatrudnienia jako instruktor szk…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 512/01
Orzeczenie procesowe · 20 sie 2002
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy Władysław S. i Krystyna S. podlegali obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu rolników oraz czy KRUS mógł żądać zaległych składek. Spór sprowadzał się do tego, jak rozum…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 565/01
Wygrał pozwany · 20 sie 2002
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór interpretacyjny dotyczący art. 5 ust. 2 oraz art. 57 i 58 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Uznał, ż…
Ubezpieczenia społeczne
SNI PKN 243/01
Częściowe uwzględnienie · 7 sie 2002
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór między syndykiem masy upadłości a Funduszem Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych o wypłatę świadczeń dla pracowników spółki. Kluczowe było ustalenie, kiedy powstała n…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.