Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UK 196/03
Częściowe uwzględnienie · 28 sty 2004
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wstrzymania wypłaty wcześniejszej emerytury rolniczej oraz obowiązku zwrotu rzekomo nienależnie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 222/03
Orzeczenie procesowe · 28 sty 2004
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Uznał, że przy ocenie niezdolności do pracy nie wolno pomija…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 167/03
Wygrał pozwany · 28 sty 2004
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Utrzymał stanowisko, że wnioskodawca nie spełnia przesłanek z art. 12 ust. 1 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, ponie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 207/03
Orzeczenie procesowe · 28 sty 2004
Sprawa dotyczyła żądania KRUS zwrotu nienależnie pobranej części renty rolniczej przez Krystynę K. Sąd pierwszej instancji uznał, że ubezpieczona nie prowadziła działalności rolniczej w rozumieniu ust…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 221/03
Orzeczenie procesowe · 28 sty 2004
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury dla osoby opiekującej się dzieckiem wymagającym stałej opieki. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił świadczenia, a sądy niższych instancji oddaliły …
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UK 228/03
Wygrał pozwany · 28 sty 2004
Sprawa dotyczyła wcześniejszej emerytury przyznanej matce z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. ZUS po czasie wstrzymał wypłatę świadczenia, uznając, że przy pierwotnym przyznaniu e…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PK 54/03
Wygrał pozwany · 4 gru 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasację syndyka masy upadłości spółdzielni będącej zakładem pracy chronionej, który domagał się od Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych wypłaty kwot odpowiadających za…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 199/03
Wygrał pozwany · 2 gru 2003
Sprawa dotyczyła wcześniejszej emerytury przyznanej matce dziecka wymagającego stałej opieki. ZUS wstrzymał wypłatę świadczenia, ponieważ syn wnioskodawczyni wyjechał za granicę i od tego czasu matka …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 172/03
Wygrał pozwany · 2 gru 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasację funkcjonariusza Policji, który domagał się jednorazowego odszkodowania za uszczerbek na zdrowiu po wypadku komunikacyjnym. Ubezpieczony twierdził, że podczas kolizji rato…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 158/03
Orzeczenie procesowe · 27 lis 2003
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu przez emerytkę nienależnie pobranego świadczenia za okres od 1 lipca 2000 r. do 30 kwietnia 2001 r., ponieważ kontynuowała zatrudnienie u tego samego pracodawcy bez r…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UZP 10/03
Wygrał powód · 27 lis 2003
Orzeczenie dotyczyło zaliczania do stażu pracy w szczególnych warunkach okresów pobierania zasiłku chorobowego w czasie trwania stosunku pracy nauczyciela. Sąd Najwyższy przyjął, że po wejściu w życie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 209/03
Orzeczenie procesowe · 14 lis 2003
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Uznał, że nie zachodzą przesłanki z art. 393 KPC: brak istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 183/03
Wygrał powód · 4 lis 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasację NFZ i potwierdził, że odmowa przyznania pomocy finansowej na podstawie art. 46 ustawy o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym podlega kontroli sądu ubezpieczeń społecznych…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 138/03
Wygrał pozwany · 28 paź 2003
Sprawa dotyczyła prawa do renty rodzinnej po ukończeniu 25 lat przez studentkę studiów uzupełniających magisterskich. Organ rentowy wstrzymał wypłatę świadczenia, a sądy obu instancji oddaliły odwołan…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 146/03
Wygrał pozwany · 28 paź 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasację emerytki, uznając, że Zakład Ubezpieczeń Społecznych zasadnie stwierdził nadpłatę emerytury i zażądał jej zwrotu. Kluczowe było zastosowanie art. 103 ust. 2a ustawy o eme…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 143/03
Wygrał pozwany · 28 paź 2003
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Wnioskodawca twierdził, że jego niezdolność powstała w wymaganym terminie, ponieważ okres pobierania dodatku szkoleniowego z Funduszu Pr…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 144/03
Wygrał pozwany · 28 paź 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasację ubezpieczonej, która domagała się wcześniejszej emerytury, twierdząc, że jej ostatnim tytułem ubezpieczenia był stosunek pracy z rolniczą spółdzielnią produkcyjną. SN uzn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 122/03
Wygrał pozwany · 28 paź 2003
Sprawa dotyczyła obowiązkowego ubezpieczenia społecznego osoby prowadzącej pozarolniczą działalność gospodarczą w Polsce. Wnioskodawca, obywatel Ukrainy posiadający kartę stałego pobytu, prowadził dzi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 110/03
Wygrał pozwany · 22 paź 2003
Sprawa dotyczyła żądania pracodawcy o zwrot nadpłaconych składek na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzeń osób wykonujących pracę w czasie odbywania kary pozbawienia wolności. Zakład Ubezpieczeń Społ…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UZP 9/03
Wygrał powód · 22 paź 2003
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące prawa do wcześniejszej emerytury kobiety urodzonej przed 1 stycznia 1949 r., ubezpieczonej przez 30 lat z tytułu działalności twórczej. Uznał, ż…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.