Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNIII UZP 11/03
Wygrał pozwany · 13 maj 2004
Sprawa dotyczyła sposobu ustalania podstawy wymiaru kapitału początkowego na gruncie ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Spór sprowadzał się do tego, czy przy zastosowaniu art. 174 ust. 3 w zw. z ar…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 359/03
Orzeczenie procesowe · 13 maj 2004
Sprawa dotyczyła objęcia Wiktora C. ubezpieczeniem społecznym rolników za okres, w którym prowadził on działalność gospodarczą. KRUS decyzją z 27 sierpnia 2001 r. stwierdził ustanie ubezpieczenia od 1…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 344/03
Wygrał pozwany · 6 maj 2004
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu pracy w szczególnych warunkach. Wnioskodawca twierdził, że wykonywał pracę uprawniającą do emerytury na podstawie art. 32 ustawy o emeryturac…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 5/04
Wygrał powód · 6 maj 2004
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wypłata części uzupełniającej emerytury lub renty rolniczej nie ulega zawieszeniu tylko dlatego, że świadczeniobiorca nadal jest właścicielem lub posiadaczem gospodarstw…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 6/04
Wygrał pozwany · 6 maj 2004
Sprawa dotyczyła pytania prawnego, czy w razie całkowitej nieściągalności składek ZUS ma obowiązek umorzyć należność, czy może odmówić umorzenia. Sąd Najwyższy uznał, że art. 28 ustawy o systemie ubez…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 479/03
Wygrał pozwany · 4 maj 2004
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem przy pracy. Wnioskodawca zarzucał m.in. błędne przerzucenie ciężaru dowodu…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 457/03
Orzeczenie procesowe · 4 maj 2004
Sprawa dotyczyła wniosku o rentę z tytułu choroby zawodowej (uszkodzenie słuchu) przeciwko ZUS. Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, uznając, że nie wykazał on niezdolności do pracy spowodowa…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 2/04
Wygrał powód · 27 kwi 2004
Sprawa dotyczyła wstrzymania wypłaty emerytury adwokatce prowadzącej nieprzerwanie indywidualną praktykę adwokacką przed i po nabyciu prawa do emerytury. Organ rentowy powoływał się na art. 103 ust. 2…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 297/03
Wygrał pozwany · 27 kwi 2004
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. Wnioskodawca twierdził, że przed 1 stycznia 1999 r. sprawował taką opiekę nad córką, mimo że …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 292/03
Wygrał pozwany · 27 kwi 2004
Sprawa dotyczyła zbiegu prawa do emerytury oraz renty rodzinnej po zmarłym mężu, który był inwalidą wojennym. Sąd Apelacyjny przyznał ubezpieczonej prawo do emerytury, uznając, że przepisy nie wyłącza…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UA 1/04
Wygrał powód · 22 kwi 2004
Sprawa dotyczyła odsetek za opóźnienie w przyznaniu wcześniejszej emerytury z ZUS. Spór sprowadzał się do tego, od jakiej daty należy liczyć 30-dniowy termin z art. 118 ust. 1 ustawy o emeryturach i r…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 1/04
Wygrał pozwany · 8 kwi 2004
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że sędzia pobierający uposażenie w stanie spoczynku podlega obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu z tytułu wykonywania umowy zlecenia zawartej po 14 stycznia 2000 r. Spór d…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 305/03
Wygrał pozwany · 8 kwi 2004
Sąd Najwyższy oddalił kasację Danuty S. w sprawie zwrotu nienależnie pobranych zasiłków chorobowego i macierzyńskiego. Uznał, że świadczenia zostały wypłacone osobie, która nie miała statusu ubezpiecz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 410/03
Wygrał pozwany · 11 mar 2004
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego dla ubezpieczonego, któremu pracodawca przyznał wynagrodzenie 5.000 zł miesięcznie, ale nie wypłacił go z powodu trudności finansowych. …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNII UK 274/03
Wygrał pozwany · 19 lut 2004
Sprawa dotyczyła wstrzymania wypłaty emerytury profesorowi mianowanemu zatrudnionemu na uniwersytecie, który po nabyciu prawa do emerytury nie rozwiązał stosunku pracy. Sąd Najwyższy uznał, że art. 10…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 264/03
Wygrał pozwany · 19 lut 2004
Sprawa dotyczyła prawa do renty rodzinnej po zmarłym inwalidzie wojennym. Wnioskodawczyni była rozwiedziona ze zmarłym, a w wyroku rozwodowym nie ustalono na jej rzecz alimentów. Następnie, w 1996 r.,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 239/03
Wygrał pozwany · 12 lut 2004
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie art. 29 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Wnioskodawczyni spełniła wymagany wiek 55 lat oraz miała odpowiedni staż ubezpieczeniowy, j…
Ubezpieczenia społecznePrzywrócenie do pracyInne
SNII UK 246/03
Wygrał pozwany · 12 lut 2004
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę. Spór dotyczył tego, czy okres wykonywania czynności w PKN „O.” na podstawie umowy agencyjnej można zaliczyć do 15-letniego okresu prac…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 235/03
Wygrał pozwany · 12 lut 2004
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą i podlegającej dobrowolnemu ubezpieczeniu chorobowemu. Wnioskodawca twierdził, że po okres…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UK 245/03
Częściowe uwzględnienie · 12 lut 2004
Sprawa dotyczyła prawa do renty wypadkowej z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Sąd Okręgowy przyznał wnioskodawcy rentę stałą od 10 maja 2000 r., uznając, że niezdolność do pracy ma charakter t…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.