Prawo pracy · Polska
Przywrócenie do pracy — 1921 orzeczeń z prawa pracy
1921 orzeczeńPracownik wygrał: 23.8%2022–2026
Przywrócenie do pracy jest jednym z dwóch alternatywnych roszczeń przysługujących pracownikowi, któremu pracodawca wypowiedział umowę o pracę z naruszeniem przepisów prawa. Drugie roszczenie to odszkodowanie. Pracownik co do zasady może wybrać, czego się domaga, ale sąd pracy ma uprawnienie do przyznania innego świadczenia niż żądane, jeśli przywrócenie jest niemożliwe lub niecelowe.
Przywrócenie jest szczególnie ważne dla pracowników korzystających z szczególnej ochrony przed zwolnieniem: ciężarnych, działaczy związkowych, pracowników w wieku przedemerytalnym, pracowników na urlopach. Dla tych osób sąd zasadniczo nie może odmówić orzeczenia przywrócenia, nawet jeśli byłoby to niecelowe z punktu widzenia pracodawcy.
Pracownik przywrócony do pracy przez sąd ma prawo do wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy (za okres do dwóch miesięcy, a przy szczególnej ochronie — za cały czas). Pracodawca musi zatrudnić pracownika w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się wyroku, a pracownik musi się zgłosić do pracy w ciągu 7 dni od uprawomocnienia.
- Pracownik szczególnie chroniony: sąd musi orzec przywrócenie
- Pozostali: sąd może orzec odszkodowanie zamiast przywrócenia, gdy jest niecelowe
- Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy: max. 2 miesiące (lub cały okres przy ochronie)
Struktura orzeczeń
1330
Sąd Najwyższy
319
Sąd Okręgowy
238
Sąd Rejonowy
34
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(1921)
SNI PKN 41/96
Wygrał pozwany · 13 gru 1996
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na stanowisku kierowniczym, któremu pracodawca wręczył wypowiedzenie umowy o pracę w dniu, w którym pracownik uzyskał zwolnienie lekarskie. Pracownik odmówił …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 2/96
Orzeczenie procesowe · 13 gru 1996
Sprawa dotyczyła pracownika, który kwestionował wypowiedzenie umowy o pracę dokonane w 1989 r. i domagał się najpierw uznania wypowiedzenia za bezskuteczne, a następnie przywrócenia do pracy oraz odsz…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 45/96
Orzeczenie procesowe · 11 gru 1996
Sąd Najwyższy odrzucił kasację pozwanego w sprawie o przywrócenie do pracy, uznając ją za niedopuszczalną z powodu uchybienia terminowi. Kluczowe było to, że miesięczny termin do wniesienia kasacji bi…
Przywrócenie do pracyInne
SNI PKN 20/96
Częściowe uwzględnienie · 20 lis 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wypowiedzenia umowy o pracę pracownicy zatrudnionej dodatkowo w pogotowiu ratunkowym. Prac…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 14/96
Wygrał pozwany · 20 lis 1996
Sąd Najwyższy uznał, że rozwiązanie z pracownikiem umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP było prawidłowe, ponieważ stawienie się do pracy po użyciu alkoholu stanowi ciężkie…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 101/96
Orzeczenie procesowe · 7 lis 1996
Sprawa dotyczyła pracownika pełniącego funkcję przewodniczącego zakładowej organizacji związkowej, któremu pracodawca wypowiedział warunki pracy i płacy po zmianach organizacyjnych w fabryce. Sądy niż…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 9/96
Orzeczenie procesowe · 7 lis 1996
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Wojewódzkiego, który odrzucił skargę o wznowienie postępowania w sprawie o przywrócenie do pracy. SN wskazał, że sąd pierwszej instancji błędnie ocenił skargę …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 20/96
Wygrał powód · 7 lis 1996
Sprawa dotyczyła pracownicy objętej szczególną ochroną trwałości stosunku pracy jako wiceprzewodniczącej komisji zakładowej związku zawodowego. Pracodawca rozwiązał z nią umowę bez wypowiedzenia z pow…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweWynagrodzenie
SNI PRN 99/96
Częściowe uwzględnienie · 30 paź 1996
Sąd Najwyższy uznał, że były członek rady pracowniczej przedsiębiorstwa państwowego zachowuje ochronę stosunku pracy przewidzianą w art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie załogi także po przekształceniu p…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 72/96
Wygrał pozwany · 2 paź 1996
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego jako ślusarz w warsztacie mechanicznym Elektrociepłowni „K.” S.A., który domagał się przywrócenia do pracy po tym, jak pracodawca – powołując się na art. 23(1…
Przywrócenie do pracyWypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 69/96
Wygrał pozwany · 2 paź 1996
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną wniesioną przez NSZZ „Solidarność” w sprawie trzech kontrolerów komunikacji miejskiej, którzy domagali się przywrócenia do pracy po wypowiedzeniu umów o prac…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 70/96
Wygrał powód · 19 wrz 1996
Sąd Najwyższy uznał, że dyrektor szkoły nie może rozwiązać stosunku pracy z nauczycielem na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela w czasie, gdy nauczyciel ma już roszczenie o płatny urlop dla poratowani…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNI PRN 67/96
Częściowe uwzględnienie · 19 wrz 1996
Sprawa dotyczyła adiunkta PAN zatrudnionego na czas nieokreślony, którego pracodawca rozwiązał stosunek pracy bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 KP po długotrwałej chorobie. Pracownik wcześniej uz…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PKN 7/96
Orzeczenie procesowe · 11 wrz 1996
Sąd Najwyższy odrzucił kasację wniesioną przez powoda od wyroku z 1974 r. w sprawie o przywrócenie do pracy, rentę i odszkodowanie. Uznał, że po nowelizacji KPC z 1 marca 1996 r. kasacja przysługuje s…
Przywrócenie do pracyInneUbezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienie
SNI PKN 5/96
Orzeczenie procesowe · 27 sie 1996
Sąd Najwyższy odrzucił kasację wniesioną przez pozwaną Szkołę Podstawową w N. w sprawie o przywrócenie do pracy i inne świadczenia. Spór dotyczył postanowienia sądu drugiej instancji oddalającego zaża…
Przywrócenie do pracyInne
SNI PRN 39/96
Orzeczenie procesowe · 12 kwi 1996
Sąd Najwyższy odrzucił rewizję nadzwyczajną wniesioną przez Federację Związków Zawodowych Pracowników PKP w sprawie o przywrócenie do pracy. Uznał, że federacja nie jest ogólnokrajową organizacją międ…
Związki zawodowePrzywrócenie do pracyWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 35/96
Częściowe uwzględnienie · 12 kwi 1996
Sprawa dotyczyła członkini spółdzielni pracy, której wypowiedziano spółdzielczą umowę o pracę z powodu rzekomej konieczności zmniejszenia zatrudnienia i likwidacji stanowiska w księgowości. Jednocześn…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNIII PO 7/96
Orzeczenie procesowe · 3 kwi 1996
Sprawa dotyczyła Haliny Z., która domagała się przywrócenia do pracy w Najwyższej Izbie Kontroli oraz wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Powstał spór kompetencyjny, ponieważ sąd drugiej ins…
Przywrócenie do pracyWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PRN 34/96
Wygrał powód · 2 kwi 1996
Sprawa dotyczyła członka spółdzielni pracy, który został wykluczony ze spółdzielni po zaskarżeniu uchwał jej organów do sądu. Spółdzielnia uznała to za umyślne działanie na jej szkodę. Sąd Najwyższy s…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 1/96
Wygrał powód · 28 mar 1996
Sprawa dotyczyła nauczycielki mianowanej, działaczki „Solidarności”, której stosunek pracy uznano w 1982 r. za wygasły po tymczasowym aresztowaniu. Wcześniej Sąd Najwyższy oddalił jej żądanie ustaleni…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
Najczęstsze pytania
Czy sąd może odmówić przywrócenia do pracy i przyznać odszkodowanie?
Tak, ale tylko wobec pracowników nieobjętych szczególną ochroną. Jeżeli przywrócenie jest niemożliwe (np. stanowisko zlikwidowano) lub niecelowe (np. poważny konflikt stron), sąd może zamiast przywrócenia zasądzić odszkodowanie w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń.
Co należy zrobić po uprawomocnieniu się wyroku przywracającego do pracy?
Pracownik musi zgłosić gotowość podjęcia pracy w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się wyroku przywracającego do pracy (art. 48 § 1 k.p.). Pracodawca ma obowiązek zatrudnić go w tym samym terminie. Niezgłoszenie gotowości w terminie powoduje utratę prawa do podjęcia pracy.
Ile wynosi wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy po przywróceniu?
Co do zasady wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przysługuje za okres nie dłuższy niż 2 miesiące, a gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące — za 1 miesiąc. Pracownicy szczególnie chronieni (kobiety w ciąży, działacze związkowi, pracownicy w wieku przedemerytalnym) mają prawo do wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy.
Czy pracodawca może ponownie zwolnić pracownika przywróconego do pracy?
Tak, jeżeli zaistnieją nowe, rzeczywiste przyczyny uzasadniające wypowiedzenie. Pracodawca nie może jednak stosować jako pretekstu do kolejnego zwolnienia tych samych okoliczności, które sąd uznał za nieuzasadnione lub pozorne. Ponowne zwolnienie bez nowej przyczyny grozi kolejnym wyrokiem przywracającym.
Kiedy kobieta w ciąży jest absolutnie chroniona przed zwolnieniem?
Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego (art. 177 k.p.). Zakaz obowiązuje od momentu zajścia w ciążę do końca urlopu macierzyńskiego. Wyjątek: likwidacja pracodawcy lub ogłoszenie upadłości — i wtedy pracownicy przysługuje świadczenie z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Czy przywrócenie do pracy jest możliwe po zwolnieniu dyscyplinarnym?
Tak. Jeżeli sąd uzna, że zwolnienie dyscyplinarne było bezpodstawne lub naruszało wymogi formalne (np. przekroczono termin 1 miesiąca), może przywrócić pracownika do pracy. W razie przywrócenia pracownik ma prawo do wynagrodzenia za max. 3 miesiące pozostawania bez pracy (przy zwolnieniu z art. 52 k.p.).