Prawo pracy · Polska
Przywrócenie do pracy — 1921 orzeczeń z prawa pracy
1921 orzeczeńPracownik wygrał: 23.8%2022–2026
Przywrócenie do pracy jest jednym z dwóch alternatywnych roszczeń przysługujących pracownikowi, któremu pracodawca wypowiedział umowę o pracę z naruszeniem przepisów prawa. Drugie roszczenie to odszkodowanie. Pracownik co do zasady może wybrać, czego się domaga, ale sąd pracy ma uprawnienie do przyznania innego świadczenia niż żądane, jeśli przywrócenie jest niemożliwe lub niecelowe.
Przywrócenie jest szczególnie ważne dla pracowników korzystających z szczególnej ochrony przed zwolnieniem: ciężarnych, działaczy związkowych, pracowników w wieku przedemerytalnym, pracowników na urlopach. Dla tych osób sąd zasadniczo nie może odmówić orzeczenia przywrócenia, nawet jeśli byłoby to niecelowe z punktu widzenia pracodawcy.
Pracownik przywrócony do pracy przez sąd ma prawo do wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy (za okres do dwóch miesięcy, a przy szczególnej ochronie — za cały czas). Pracodawca musi zatrudnić pracownika w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się wyroku, a pracownik musi się zgłosić do pracy w ciągu 7 dni od uprawomocnienia.
- Pracownik szczególnie chroniony: sąd musi orzec przywrócenie
- Pozostali: sąd może orzec odszkodowanie zamiast przywrócenia, gdy jest niecelowe
- Wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy: max. 2 miesiące (lub cały okres przy ochronie)
Struktura orzeczeń
1330
Sąd Najwyższy
319
Sąd Okręgowy
238
Sąd Rejonowy
34
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(1921)
SNI PRN 5/96
Wygrał pozwany · 12 mar 1996
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną NSZZ „Solidarność” w sprawie pracownika spółki z o.o., który domagał się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia po rozwiązaniu z nim stosunku pracy bez wypowi…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 14/96
Wygrał pozwany · 12 mar 1996
Sąd Najwyższy rozpoznał rewizję nadzwyczajną w sprawie pracownika, któremu pracodawca po wcześniejszym bezskutecznym wypowiedzeniu ponownie wypowiedział umowę, a następnie uznał jego nieobecność za po…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 37/95
Wygrał pozwany · 18 sty 1996
Sprawa dotyczyła nauczycielki mianowanej, która została skierowana z urzędu na podstawie art. 19 ust. 1 Karty Nauczyciela do pracy w innej placówce na okres 3 lat. Po upływie tego okresu nie wróciła a…
InneWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNI PRN 85/95
Orzeczenie procesowe · 16 sty 1996
Sprawa dotyczyła pracownika zwolnionego dyscyplinarnie z art. 52 KP, który domagał się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy, powołując się na szczególną ochronę z art. …
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PRN 84/95
Wygrał pozwany · 7 lis 1995
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości i utrzymał w mocy wyrok przywracający powódkę do pracy oraz zasądzający wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Kluczową kwest…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 83/95
Wygrał pozwany · 7 lis 1995
Sprawa dotyczyła nauczycielki, która złożyła wniosek o urlop dla poratowania zdrowia od 1 września 1994 r., a jednocześnie pracodawca – szkoła – poinformował ją o zamiarze rozwiązania stosunku pracy n…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 77/95
Wygrał pozwany · 25 paź 1995
Sprawa dotyczyła pracownika Miejskiego Zakładu Komunikacji, który został zwolniony za naruszenie obowiązków pracowniczych. Powód domagał się uznania wypowiedzenia za bezskuteczne i przywrócenia do pra…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 30/95
Częściowe uwzględnienie · 25 paź 1995
Sprawa dotyczyła nauczyciela mianowanego, z którym rozwiązano stosunek pracy na podstawie art. 20 Karty Nauczyciela, a następnie został on przywrócony do pracy. Sąd Najwyższy rozstrzygał dwa zagadnien…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieInne
SNI PRN 38/95
Wygrał pozwany · 29 sie 1995
Sprawa dotyczyła pięciu pracowników zatrudnionych w spółce „P.”, którzy twierdzili, że ich umowy o pracę nie wygasły wskutek porzucenia pracy, oraz żądali odszkodowania i wynagrodzenia za przestój. Pr…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 34/95
Wygrał pozwany · 5 lip 1995
Sprawa dotyczyła dyrektora Biura Wystaw Artystycznych, powołanego na podstawie ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Powód twierdził, że po upływie terminu powołania doszło do…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 33/95
Wygrał pozwany · 13 cze 1995
Sprawa dotyczyła dziennikarza zwolnionego z pracy z powodu osiągnięcia 60 lat i uzyskania uprawnień emerytalnych przewidzianych dla dziennikarzy w rozporządzeniu z 7 lutego 1983 r. Sąd Rejonowy przywr…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 23/95
Orzeczenie procesowe · 2 cze 1995
Sprawa dotyczyła nauczycielki, której szkoła wypowiedziała umowę o pracę z powodu braku kwalifikacji zawodowych. Sądy niższych instancji uznały początkowo wypowiedzenie za bezskuteczne, a następnie od…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNI PRN 25/95
Wygrał pozwany · 2 cze 1995
Sprawa dotyczyła mianowanego starszego wykładowcy akademickiego, któremu uczelnia wypowiedziała stosunek pracy z powodu znacznego niedoboru zajęć dydaktycznych. Sąd Najwyższy uznał, że taka przyczyna …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 15/95
Orzeczenie procesowe · 17 maj 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający powództwo nauczycielki o przywrócenie do pracy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uznał, że sądy niższych instancji błędnie przyjęły, iż samo zmniejsze…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 9/95
Orzeczenie procesowe · 17 maj 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów obu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sądy błędnie pominęły zastosowanie art. 23(1) k.p. Spór dotyczył pracownicy zatrudnionej w san…
InnePrzywrócenie do pracy
SNI PRN 7/95
Wygrał powód · 4 kwi 1995
Sąd Najwyższy uznał, że przy rozwiązaniu stosunku pracy z nauczycielem mianowanym w trybie art. 20 ust. 1 Karty Nauczyciela nie jest wymagane uzyskanie stanowiska organizacji związkowej przewidzianego…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracy
SNI PRN 5/95
Orzeczenie procesowe · 4 kwi 1995
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Rejonowego, który odrzucił rewizję powódki jako spóźnioną. Spór dotyczył przywrócenia do pracy, ale rozstrzygnięcie SN koncentrowało się na kwestii procesowej:…
Przywrócenie do pracyInne
SNI PRN 122/94
Orzeczenie procesowe · 16 lut 1995
Sprawa dotyczyła pracownika objętego szczególną ochroną związkową, któremu pracodawca wypowiedział warunki pracy i płacy oraz przeniósł go do pracy w innym mieście na podstawie art. 42 § 4 k.p. Pracow…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PRN 121/94
Orzeczenie procesowe · 3 lut 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu II instancji oraz poprzedzający go wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył odwołania Jana A. ze stanowiska leśniczego, które było jednocześnie…
Wypowiedzenie / zwolnienieZwiązki zawodowePrzywrócenie do pracyInne
SNI PZP 57/94
Wygrał pozwany · 27 sty 1995
Orzeczenie dotyczyło burmistrza zatrudnionego na podstawie wyboru, który po wydarzeniach w gminie złożył rezygnację, a następnie został odwołany przez komisarza rządowego. Sąd Najwyższy uznał, że prac…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyInne
Najczęstsze pytania
Czy sąd może odmówić przywrócenia do pracy i przyznać odszkodowanie?
Tak, ale tylko wobec pracowników nieobjętych szczególną ochroną. Jeżeli przywrócenie jest niemożliwe (np. stanowisko zlikwidowano) lub niecelowe (np. poważny konflikt stron), sąd może zamiast przywrócenia zasądzić odszkodowanie w wysokości od 1 do 3 miesięcznych wynagrodzeń.
Co należy zrobić po uprawomocnieniu się wyroku przywracającego do pracy?
Pracownik musi zgłosić gotowość podjęcia pracy w ciągu 7 dni od uprawomocnienia się wyroku przywracającego do pracy (art. 48 § 1 k.p.). Pracodawca ma obowiązek zatrudnić go w tym samym terminie. Niezgłoszenie gotowości w terminie powoduje utratę prawa do podjęcia pracy.
Ile wynosi wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy po przywróceniu?
Co do zasady wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy przysługuje za okres nie dłuższy niż 2 miesiące, a gdy okres wypowiedzenia wynosił 3 miesiące — za 1 miesiąc. Pracownicy szczególnie chronieni (kobiety w ciąży, działacze związkowi, pracownicy w wieku przedemerytalnym) mają prawo do wynagrodzenia za cały czas pozostawania bez pracy.
Czy pracodawca może ponownie zwolnić pracownika przywróconego do pracy?
Tak, jeżeli zaistnieją nowe, rzeczywiste przyczyny uzasadniające wypowiedzenie. Pracodawca nie może jednak stosować jako pretekstu do kolejnego zwolnienia tych samych okoliczności, które sąd uznał za nieuzasadnione lub pozorne. Ponowne zwolnienie bez nowej przyczyny grozi kolejnym wyrokiem przywracającym.
Kiedy kobieta w ciąży jest absolutnie chroniona przed zwolnieniem?
Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego (art. 177 k.p.). Zakaz obowiązuje od momentu zajścia w ciążę do końca urlopu macierzyńskiego. Wyjątek: likwidacja pracodawcy lub ogłoszenie upadłości — i wtedy pracownicy przysługuje świadczenie z Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.
Czy przywrócenie do pracy jest możliwe po zwolnieniu dyscyplinarnym?
Tak. Jeżeli sąd uzna, że zwolnienie dyscyplinarne było bezpodstawne lub naruszało wymogi formalne (np. przekroczono termin 1 miesiąca), może przywrócić pracownika do pracy. W razie przywrócenia pracownik ma prawo do wynagrodzenia za max. 3 miesiące pozostawania bez pracy (przy zwolnieniu z art. 52 k.p.).