Prawo pracy · Polska
Dyskryminacja w zatrudnieniu — Sąd Najwyższy (167 orzeczeń)
167 orzeczeńPracownik wygrał: 7.2%2010–2014
Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu wynika bezpośrednio z Kodeksu pracy (art. 11³, art. 18³a–18³e) i obejmuje całość stosunku pracy: nawiązanie, warunki zatrudnienia, awans, dostęp do szkoleń oraz rozwiązanie umowy.
Zakazane przesłanki dyskryminacji to: płeć, wiek, niepełnosprawność, rasa, religia, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkowa, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientacja seksualna oraz forma zatrudnienia (umowa o pracę vs. kontrakt B2B) i wymiar czasu pracy (pełny etat vs. część etatu).
Szczególną cechą sporów o dyskryminację jest odwrócony ciężar dowodu: pracownik musi jedynie uprawdopodobnić, że był traktowany mniej korzystnie ze względu na określoną cechę. Pracodawca musi następnie udowodnić, że kierował się obiektywnymi przesłankami niezwiązanymi z tą cechą. Odszkodowanie za dyskryminację wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę i nie ma górnego pułapu.
- Dyskryminacja bezpośrednia: gorsze traktowanie z powodu danej cechy
- Dyskryminacja pośrednia: neutralny przepis, ale gorzej dotykający daną grupę
- Molestowanie seksualne: odrębna podstawa roszczeń
Wyniki orzeczeń
103
Wygrał pozwany
32
Orzeczenie procesowe
20
Częściowe uwzględnienie
12
Wygrał powód
Orzeczenia(167)
SNII PK 218/11
Wygrał pozwany · 12 kwi 2012
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powódki – asesora prokuratury rejonowej – która domagała się przywrócenia do pracy i odszkodowania po zwolnieniu bez wypowiedzenia. Powódka po ciężkim wypadku ko…
Wypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacjaInne
SNII PK 213/11
Częściowe uwzględnienie · 12 kwi 2012
Sprawa dotyczyła roszczeń byłego pracownika przedsiębiorstwa górniczego o zapłatę nagrody z okazji Dnia Górnika („barbórki”) oraz tzw. 14. pensji za 2008 r. Powód był zatrudniany przez pozwanego w Pol…
WynagrodzenieDyskryminacjaInne
SNII PK 178/11
Wygrał powód · 28 mar 2012
Sprawa dotyczyła nauczyciela zatrudnionego w Specjalnym Ośrodku Szkolno-Wychowawczym, który domagał się odszkodowania za nierówne traktowanie w zatrudnieniu. Twierdził, że po publicznym ujawnieniu nie…
DyskryminacjaWynagrodzenieInne
SNII PK 287/11
Orzeczenie procesowe · 13 mar 2012
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pracownika do rozpoznania i zasądził od niego koszty na rzecz pozwanego liceum. Spór dotyczył odszkodowania za rozwiązanie przez pracownika umowy o pr…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieDyskryminacjaInne
SNII PK 161/11
Wygrał pozwany · 7 mar 2012
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu, a także roszczenia z tytuł…
DyskryminacjaWynagrodzenieMobbing
SNI PZ 35/11
Wygrał pozwany · 2 mar 2012
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie powoda na postanowienie odrzucające skargę o wznowienie postępowania. Sprawa dotyczyła wcześniejszego wyroku w sporze pracowniczym o odszkodowanie i inne roszczenia, m.…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieDyskryminacjaInne
SNIII PO 8/11
Wygrał pozwany · 14 lut 2012
Sąd Najwyższy oddalił odwołanie prokurator B.M. od decyzji Prokuratora Generalnego odmawiającej zgody na dalsze zajmowanie stanowiska po ukończeniu 65 lat. W sprawie spełnione były formalne warunki: w…
InneDyskryminacja
SNII PK 256/11
Wygrał pozwany · 2 lut 2012
Powódka dochodziła od PKO BP S.A. odszkodowania za dyskryminację oraz zadośćuczynienia za mobbing. Sądy obu instancji oddaliły powództwo, uznając, że nie wykazano ani mobbingu, ani nierównego traktowa…
MobbingDyskryminacjaWypowiedzenie / zwolnienie
SNIII PO 5/11
Wygrał pozwany · 24 sty 2012
Sąd Najwyższy oddalił odwołanie prokuratora od decyzji Prokuratora Generalnego odmawiającej zgody na dalsze zajmowanie stanowiska po ukończeniu 65. roku życia. Sprawa dotyczyła wyjątkowej możliwości p…
InneDyskryminacja
SNII PK 77/11
Wygrał pozwany · 7 gru 2011
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną powoda, który domagał się odszkodowania za dyskryminację oraz wynagrodzenia za wykonaną opinię prawną. Powód twierdził, że był nierówno traktowany przez pracodaw…
DyskryminacjaWynagrodzenieInne
SNI PZ 17/11
Częściowe uwzględnienie · 6 paź 2011
Sprawa dotyczyła powództwa byłej pracownicy Politechniki o odszkodowanie za nierówne traktowanie w zatrudnieniu. Powództwo zostało prawomocnie oddalone, a spór przed Sądem Najwyższym dotyczył wyłączni…
DyskryminacjaInne
SNII PZ 17/11
Wygrał powód · 27 lip 2011
Sprawa dotyczyła pracownika dochodzącego odszkodowania w związku z rozwiązaniem umowy o pracę przez pracownika z winy pracodawcy, zadośćuczynienia za nierówne traktowanie, sprostowania świadectwa prac…
Wypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacjaInne
SNII PK 21/11
Częściowe uwzględnienie · 27 lip 2011
Powód, były pracownik spółki i członek zarządu, domagał się odszkodowania, odprawy oraz przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, uzn…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieDyskryminacjaMobbingInne
SNI PK 12/11
Orzeczenie procesowe · 15 lip 2011
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, która została zwolniona dyscyplinarnie za samowolne skopiowanie i wyniesienie z zakładu pracy dokumentów z akt…
Wypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacjaInne
SNII PZ 13/11
Wygrał pozwany · 12 lip 2011
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie powoda na rozstrzygnięcie o kosztach procesu po oddaleniu jego powództwa przeciwko Przedsiębiorstwu Państwowemu „Porty Lotnicze” o zadośćuczynienie za mobbing, odszko…
MobbingDyskryminacjaInne
SNIII PK 16/11
Wygrał pozwany · 21 cze 2011
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej powoda do rozpoznania w sprawie przeciwko Uniwersytetowi o naruszenie dóbr osobistych i przeproszenie. Powód twierdził, że wypowiedzi przełożonego wob…
DyskryminacjaInne
SNII PK 304/10
Częściowe uwzględnienie · 26 maj 2011
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, z którym pracodawca rozwiązał umowę bez wypowiedzenia z winy pracownika, zarzucając mu ujawnienie poufnych danych o wynagrodzeniac…
Wypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacja
SNII PK 276/10
Częściowe uwzględnienie · 12 maj 2011
Sprawa dotyczyła pracownicy Poczty Polskiej, która po długiej nieobecności chorobowej i uzyskaniu orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności została zwolniona za wypowiedzeniem z powodu prze…
Wypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacjaPrzywrócenie do pracyInne
SNII PZ 16/10
Wygrał powód · 5 maj 2011
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Okręgowego, który odrzucił apelację związku zawodowego działającego na rzecz pracownika w sprawie o wynagrodzenie i odszkodowanie z tytułu dyskryminacji. Spór …
InneDyskryminacja
SNII PK 181/10
Wygrał pozwany · 5 maj 2011
Sprawa dotyczyła odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu przy rekrutacji na stanowisko dyrektora Centrum Kultury i Sztuki. Powód zarzucał, że odrzucono jego ofertę z powo…
DyskryminacjaInne
Najczęstsze pytania
Jak działa odwrócony ciężar dowodu w sprawach o dyskryminację?
Pracownik musi uprawdopodobnić, że był traktowany mniej korzystnie ze względu na określoną chronioną cechę (np. płeć, wiek). Nie musi tego udowodnić w pełni — wystarczy, że wskaże na fakty stwarzające domniemanie dyskryminacji. Pracodawca musi wtedy wykazać, że jego decyzja była uzasadniona obiektywnymi, niedyskryminacyjnymi przesłankami.
Czy różne wynagrodzenie kobiet i mężczyzn na tych samych stanowiskach to dyskryminacja?
Tak. Zasada równego wynagrodzenia za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości jest wprost wyrażona w art. 18³c k.p. Pracodawca może różnicować wynagrodzenie tylko na podstawie obiektywnych kryteriów związanych z pracą: doświadczenie, zakres obowiązków, efekty, staż.
Jakie odszkodowanie można uzyskać za dyskryminację?
Odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę i nie ma górnego limitu. Jego wysokość zależy od rozmiaru poniesionej szkody (rzeczywistej straty i utraconych korzyści) oraz krzywdy niematerialnej.
Czy zwolnienie z pracy kobiety w ciąży jest zawsze dyskryminacją?
Zwolnienie kobiety w ciąży jest zarazem naruszeniem zakazu dyskryminacji ze względu na płeć/macierzyństwo oraz naruszeniem szczególnej ochrony przed rozwiązaniem stosunku pracy. Pracownica może domagać się jednocześnie przywrócenia do pracy i odszkodowania na obu podstawach.
Czy zwolnienie pracownika z powodu wieku jest legalne?
Nie, jeżeli wiek jest jedyną lub główną przyczyną wypowiedzenia. Osiągnięcie wieku emerytalnego lub nabycie prawa do emerytury nie może samo w sobie stanowić uzasadnionej przyczyny wypowiedzenia. Pracodawca musi wskazać konkretne, obiektywne powody niezwiązane z wiekiem.
Czym różni się molestowanie od mobbingu?
Molestowanie (art. 18³a § 5 k.p.) to naruszenie godności pracownika, w szczególności o charakterze seksualnym, tworzące wrogie lub upokarzające środowisko pracy. Może być jednorazowe. Mobbing (art. 94³ k.p.) wymaga systematyczności i długotrwałości oraz celowego działania. Obie podstawy mogą współistnieć w jednej sprawie.