Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — 513 orzeczeń z prawa pracy
513 orzeczeńPracownik wygrał: 20.3%2011–2024
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Struktura orzeczeń
341
Sąd Najwyższy
86
Sąd Okręgowy
49
Sąd Rejonowy
37
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(513)
SNI PKN 626/00
Orzeczenie procesowe · 21 wrz 2001
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wynagrodzenia pracowników budowlanych skierowanych do pracy za granicą, którzy domagali się zap…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 639/00
Orzeczenie procesowe · 21 wrz 2001
Sprawa dotyczyła pracownika odwołanego ze stanowiska członka zarządu spółki, z którym następnie rozwiązano umowę o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b KP z powodu długotrwałe…
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyInne
SNI PKN 590/00
Wygrał powód · 20 sie 2001
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający roszczenie pracownicy o przywrócenie do pracy i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z powodu nie…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracyInne
SNI PKN 730/00
Częściowe uwzględnienie · 7 sie 2001
Sprawa dotyczyła lekarzy zatrudnionych na podstawie umów o pracę, którzy domagali się wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych wykonywaną podczas dyżurów lekarskich w latach 1996–1999. Sąd Rej…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 544/00
Częściowe uwzględnienie · 24 lip 2001
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego jako II szyper na kutrze rybackim, który domagał się dodatkowego wynagrodzenia za czynności związane z wyładunkiem/załadunkiem ryb oraz wyrównania wynagrodzen…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 448/00
Wygrał pozwany · 31 maj 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika, który domagał się wynagrodzenia za dyżury pełnione w soboty, niedziele i święta na osiedlu pracowników pracodawcy. Ustalono, że powód dobrowolnie pełnił społe…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 424/00
Wygrał pozwany · 30 maj 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika dochodzącego diet i ryczałtów za noclegi z tytułu podróży służbowych poza granicami kraju. Ustalono, że powód był zatrudniony przez polską spółkę, ale jego sta…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PKN 360/00
Wygrał pozwany · 18 kwi 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracowników, którzy domagali się uchylenia kar nagany nałożonych za niestawienie się do pracy w dwie soboty wyznaczone jako dni pracy dodatkowej. Spór dotyczył przede wsz…
Czas pracyWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 350/00
Orzeczenie procesowe · 11 kwi 2001
Sąd Najwyższy uchylił wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sądy niższych instancji zbyt szeroko przyjęły brak podstaw do stosowania przepisów o podróży służbowej. SN wyjaśnił…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PKN 320/00
Wygrał powód · 21 mar 2001
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył pracowników hutników, którym pracodawca wypowiedział warunki pracy i płacy po wprowadzeniu…
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PZ 14/01
Wygrał pozwany · 16 mar 2001
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie pozwanego na odrzucenie kasacji. Sprawa dotyczyła przywrócenia powoda do pracy oraz roszczeń o wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, godziny nadliczbowe i pracę…
Przywrócenie do pracyWynagrodzenieCzas pracyWypowiedzenie / zwolnienie
SNI PKN 447/00
Orzeczenie procesowe · 15 mar 2001
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dotyczącą wypowiedzeń zmieniających warunki pracy i płacy dokonanych całej załodze spółki postawionej w stan likwidacji. Spór dotyczył m.in. tego, czy w takiej sytuacji …
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyZwiązki zawodoweInne
SNI PKN 285/00
Wygrał pozwany · 7 mar 2001
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika zatrudnionego na podstawie umowy o pracę przy pracach malarsko-piaskarskich w Niemczech o zapłatę wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, pracę w dni wolne, dodatki …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 265/00
Wygrał pozwany · 27 lut 2001
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za czas gotowości do pracy oraz za pracę wykonaną w zakładzie produkującym kostkę brukową i inne prefabrykaty. Sąd Okręgowy zasądził jedynie niew…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 256/00
Wygrał pozwany · 14 lut 2001
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy Michała K. łączył z pozwanymi stosunek pracy w latach 1997–1999, czy też wykonywał on pracę na podstawie umów cywilnoprawnych. Powód domagał się m.in. wynagrodzenia za …
InneWynagrodzenieCzas pracy
SNI PKN 233/00
Wygrał pozwany · 2 lut 2001
Sprawa dotyczyła grupy pracowników budowlanych zatrudnionych przez spółkę na podstawie umowy o pracę, którzy odmówili wykonywania pracy w godzinach nadliczbowych, domagając się poprawy warunków pracy,…
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyWynagrodzeniePrzywrócenie do pracyZwiązki zawodowe
SNI PKN 165/00
Wygrał pozwany · 15 gru 2000
Sprawa dotyczyła roszczenia kierowcy autocysterny o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe oraz o należności z tytułu delegacji służbowych. Sąd pierwszej instancji zasądził jedynie 435 zł tytułem diet i…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 121/00
Wygrał pozwany · 5 gru 2000
Powód, zatrudniony na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony jako członek zarządu spółki, po odwołaniu z funkcji przebywał najpierw na urlopie, a następnie na zwolnieniu lekarskim. Po zakończeni…
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyInne
SNII UKN 107/00
Wygrał powód · 1 gru 2000
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy ustalenie, że zgon pracownika Jerzego J. wskutek ostrego zawału serca był wypadkiem przy pracy. Uznano, że przez kilka tygodni poprzedzającyc…
BHPCzas pracyUbezpieczenia społeczneInne
SNI PKN 108/00
Wygrał powód · 29 lis 2000
Sprawa dotyczyła kierowcy zatrudnionego na umowę o pracę, który dochodził od pracodawcy wyrównania należności za podróże służbowe krajowe i zagraniczne. Pracodawca wypłacał mu stały ryczałt 110 DM za …
WynagrodzenieCzas pracyInne
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.