Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — 513 orzeczeń z prawa pracy
513 orzeczeńPracownik wygrał: 20.3%2011–2024
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Struktura orzeczeń
341
Sąd Najwyższy
86
Sąd Okręgowy
49
Sąd Rejonowy
37
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(513)
SNII PK 198/10
Orzeczenie procesowe · 22 lut 2011
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika o odprawę pieniężną oraz wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Sąd Rejonowy częściowo uwzględnił powództwo, uznając, że pracownik faktycznie wykonywał …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SRVII P 450/11
Częściowe uwzględnienieSąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie w Lublin · 21 lut 2011
Powódka I. M. domagała się od pozwanego O. P. L. Wojewódzkiej K. odszkodowania za niezgodne z przepisami wypowiedzenie warunków umowy o pracę, wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, przywró…
Wypowiedzenie / zwolnienieMobbingWynagrodzenieDyskryminacjaCzas pracyPrzywrócenie do pracy
SNIII PK 32/10
Orzeczenie procesowe · 3 lut 2011
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną lekarzy domagających się zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych przez pracodawcę, który w latach 2004–2007 organizował im dyżury medyczne w sposób pozb…
Czas pracyInne
SNII PK 168/10
Orzeczenie procesowe · 26 sty 2011
Sprawa dotyczyła roszczeń byłego pracownika zatrudnionego przy budowach w Niemczech o wyrównanie wynagrodzenia, zapłatę za godziny nadliczbowe, ekwiwalent urlopowy, diety oraz inne należności związane…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 150/10
Orzeczenie procesowe · 20 sty 2011
Sprawa dotyczyła podwyższenia renty wyrównawczej należnej pracownikowi, który uległ wypadkowi przy pracy i stał się częściowo niezdolny do pracy. Powód domagał się zwiększenia renty z uwagi na zmianę …
InneWynagrodzenieCzas pracy
SNII PK 129/10
Wygrał powód · 12 sty 2011
Sprawa dotyczyła roszczenia byłej pracownicy o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Powódka była zatrudniona na podstawie umowy o pracę, początkowo jako przedstawiciel handlowy, a następn…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 104/10
Wygrał pozwany · 11 sty 2011
Powód, lekarz zatrudniony w szpitalu, domagał się 49.000 zł jako ekwiwalentu za niewykorzystane godziny odpoczynku dobowego i tygodniowego za okres pełnienia dyżurów medycznych w latach 2004–2007. Twi…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PK 153/10
Wygrał pozwany · 11 sty 2011
Sprawa dotyczyła dwóch nauczycielek zatrudnionych w szkole na stanowiskach pedagoga szkolnego i logopedy, które domagały się ustalenia pensum na poziomie 18 godzin tygodniowo oraz zapłaty za godziny p…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 146/10
Wygrał pozwany · 15 gru 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych zgłoszonego przez byłego prorektora prywatnej uczelni, a po jego śmierci przez następców prawnych. Powód był zatrudniony …
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNII PK 137/10
Wygrał pozwany · 15 gru 2010
Powód, były nauczyciel zatrudniony w Zespole Szkół, dochodził od następcy prawnego pracodawcy – Miasta Stołecznego Warszawy – wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych za lata 2004–2006. Sądy o…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PZ 44/10
Orzeczenie procesowe · 15 gru 2010
Sąd Najwyższy odrzucił zażalenie pozwanego na postanowienie sądu drugiej instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziego. Sprawa dotyczyła procesu o odszkodowanie, zwrot nierozliczonych delegacji s…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 116/10
Wygrał powód · 3 gru 2010
Sprawa dotyczyła trzech pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę, którzy byli okresowo delegowani do pracy w Danii. Twierdzili, że podczas delegacji wykonywali pracę znacznie ponad normy cz…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 125/10
Wygrał powód · 2 gru 2010
Sąd Najwyższy uwzględnił skargę kasacyjną powoda dochodzącego wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych w rodzinnym domu dziecka. SN uchylił wyrok Sądu Okręgowego i przekazał sprawę do ponowneg…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI BP 8/10
Orzeczenie procesowe · 24 lis 2010
Sąd Najwyższy odrzucił skargi powodów o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego oddalającego ich roszczenia o zapłatę. Spór dotyczył należności związanych z zatrudnienie…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 79/10
Orzeczenie procesowe · 16 lis 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia byłej pracownicy Carrefour Polska o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych za okres od listopada 2003 r. do maja 2006 r. Sądy meriti uznały, że powódka jako kiero…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 116/10
Orzeczenie procesowe · 4 lis 2010
Sprawa dotyczyła powództwa o przywrócenie do pracy po wypowiedzeniu umowy o pracę na czas nieokreślony. Pracodawca wręczył wypowiedzenie po zakończeniu nocnej zmiany, jednocześnie udzielając pracownic…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracy
SNI PZ 29/10
Wygrał pozwany · 29 paź 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika przeciwko bankowi o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe za okres od czerwca 2004 r. do grudnia 2005 r. Powód przegrał sprawę co do meritum zarówno przed Sądem R…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 123/10
Orzeczenie procesowe · 18 paź 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Sąd Okręgowy częściowo uwzględnił powództwo, zasądzając na rzecz powódki 69 219,47 zł z odsetkami, a w pozost…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 39/10
Wygrał powód · 3 wrz 2010
Sprawa dotyczyła trzech pracownic Carrefour Polska, które domagały się wyrównania wynagrodzeń za pracę w godzinach nadliczbowych. Sądy obu instancji ustaliły, że formalnie zajmowały stanowiska kierown…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 228/09
Częściowe uwzględnienie · 18 sie 2010
Sprawa dotyczyła lekarki zatrudnionej w publicznym szpitalu, która domagała się udzielenia czasu wolnego za nieodebrane odpoczynki po dyżurach medycznych oraz zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobi…
Czas pracyInne
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.