Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — wynik częściowy (100 orzeczeń)
100 orzeczeńPracownik wygrał: 0%2011–2024
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Struktura orzeczeń
44
Sąd Najwyższy
23
Sąd Okręgowy
21
Sąd Rejonowy
12
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(100)
SNII PK 165/05
Częściowe uwzględnienie · 15 mar 2006
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe oraz za gotowość do pracy. Sąd Najwyższy uznał, że w systemie zadaniowego czasu pracy pracodawca musi wykazać, iż powierzał …
Czas pracyWynagrodzenie
SNI PK 146/05
Częściowe uwzględnienie · 7 mar 2006
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył roszczeń o zapłatę wynagrodzenia za pracę, w tym wynagrodzenia prowizyjnego i za godziny nadlic…
WynagrodzenieCzas pracyWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII PK 99/05
Częściowe uwzględnienie · 29 lis 2005
Sprawa dotyczyła lekarki domagającej się wyrównania wynagrodzenia za dyżury lekarskie pełnione przed 20 maja 1999 r. oraz odsetek od tych należności. Sąd Najwyższy potwierdził utrwalony pogląd, że prz…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 18/05
Częściowe uwzględnienie · 19 lip 2005
Sprawa dotyczyła nauczyciela akademickiego zatrudnionego jako asystent na politechnice, który domagał się dopłaty do wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe przepracowane w latach akademickich 1996/97…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 265/04
Częściowe uwzględnienie · 23 cze 2005
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe związane z odbywanymi podróżami służbowymi. Sąd Najwyższy uznał, że typowa podróż służbowa nie jest co do zasady czasem pr…
Czas pracyWynagrodzenie
SNII PK 320/04
Częściowe uwzględnienie · 21 cze 2005
Sprawa dotyczyła roszczeń byłego kierowcy zatrudnionego na podstawie umowy o pracę o zapłatę wynagrodzenia za pracę, dodatków za godziny nadliczbowe, pracę nocną, obsługę agregatu, czynności spedycyjn…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 630/03
Częściowe uwzględnienie · 19 maj 2004
Sprawa dotyczyła trzech kierowców zatrudnionych u pozwanej spółki, którzy dochodzili wyrównania wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych za okres 1996–1998. Pracodawca wypłacał im od 1997 r. r…
WynagrodzenieCzas pracy
SNI PKN 632/01
Częściowe uwzględnienie · 26 lis 2002
Sprawa dotyczyła nauczyciela akademickiego zatrudnionego na podstawie mianowania, który domagał się wynagrodzenia za godziny ponadwymiarowe oraz odszkodowania za zlecenie mu pracy ponad ustawowy limit…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 678/00
Częściowe uwzględnienie · 23 lis 2001
Sprawa dotyczyła dwóch pracowników zatrudnionych jako recepcjoniści-portierzy, którzy domagali się m.in. zapłaty za godziny nadliczbowe, pracę w porze nocnej, odprawy pieniężnej oraz sprostowania świa…
WynagrodzenieCzas pracyWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 730/00
Częściowe uwzględnienie · 7 sie 2001
Sprawa dotyczyła lekarzy zatrudnionych na podstawie umów o pracę, którzy domagali się wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych wykonywaną podczas dyżurów lekarskich w latach 1996–1999. Sąd Rej…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 544/00
Częściowe uwzględnienie · 24 lip 2001
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego jako II szyper na kutrze rybackim, który domagał się dodatkowego wynagrodzenia za czynności związane z wyładunkiem/załadunkiem ryb oraz wyrównania wynagrodzen…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 181/99
Częściowe uwzględnienie · 4 sie 1999
Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił kasację powoda Stanisława W. i uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w części oddalającej jego roszczenia o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, wynagrodzenie za okres wy…
Czas pracyWynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 260/98
Częściowe uwzględnienie · 20 paź 1998
Sprawa dotyczyła nauczycielki zatrudnionej w poradni psychologiczno-pedagogicznej, która domagała się m.in. ustalenia, że zdarzenie z 6 września 1995 r. było wypadkiem przy pracy, ustalenia prawa do z…
BHPCzas pracyInne
SNI PKN 143/98
Częściowe uwzględnienie · 20 maj 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia kierowcy-mechanika przewozów międzynarodowych o zapłatę wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Powód był zatrudniony na umowę o pracę i otrzymywał wynagrodzenie ryczałtowe o…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 319/97
Częściowe uwzględnienie · 14 paź 1997
Sprawa dotyczyła roszczeń byłego prezesa zarządu spółki z o.o. o ekwiwalent za niewykorzystany urlop, wynagrodzenie za czas choroby oraz zaległą premię. Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił kasację pozw…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 212/97
Częściowe uwzględnienie · 26 cze 1997
Sąd Najwyższy rozpoznawał kasację pracodawcy w sprawie o zapłatę wynagrodzenia, ekwiwalentu za urlop i wynagrodzenia za godziny nadliczbowe pracowników oddelegowanych do pracy w Niemczech. SN uznał, ż…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PRN 100/95
Częściowe uwzględnienie · 16 sty 1996
Sprawa dotyczyła roszczeń lekarzy o dodatek za pracę w porze nocnej podczas pełnienia dyżurów zakładowych w szpitalu. Sąd Najwyższy uznał, że na gruncie rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społec…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PZP 19/95
Częściowe uwzględnienie · 21 wrz 1995
Sprawa dotyczyła roszczeń lekarzy o dodatek za pracę w porze nocnej podczas pełnienia dyżurów zakładowych w szpitalu. Spór obejmował dwa stany prawne: rozporządzenie z 22 września 1989 r. oraz rozporz…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PRN 32/95
Częściowe uwzględnienie · 13 cze 1995
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika gospodarstwa rolnego o wynagrodzenie za pracę wykonywaną w soboty wolne, niedziele i święta w latach 1992–1993. Sąd I instancji uznał, że powód faktycznie pracow…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PRN 3/95
Częściowe uwzględnienie · 7 kwi 1995
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną i uznał, że pracownik zatrudniony przy pilnowaniu w niepełnym wymiarze czasu pracy, wykonujący pracę według rozkładu przewidującego pracę codzienną, ma pr…
WynagrodzenieCzas pracy
‹ Poprzednia5 / 5
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.