Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — wynik częściowy (100 orzeczeń)
100 orzeczeńPracownik wygrał: 0%2011–2024
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Struktura orzeczeń
44
Sąd Najwyższy
23
Sąd Okręgowy
21
Sąd Rejonowy
12
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(100)
SAIII APa 69/11
Częściowe uwzględnienieSąd Apelacyjny w Warszawie w Warszawa · 11 gru 2012
Powód T. E. był zatrudniony w pozwanej spółce od 1995 do 2004 r. na stanowisku specjalisty. Domagał się odszkodowania za dyskryminację (ze względu na wiek i stan zdrowia), zadośćuczynienia za mobbing,…
DyskryminacjaMobbingWynagrodzenieCzas pracyBHPart 18 /3/
SNII PK 197/11
Częściowe uwzględnienie · 18 kwi 2012
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną powódki zatrudnionej na okres próbny na stanowisku specjalisty ds. kosztów w spółdzielni mieszkaniowej. Spór dotyczył roszczeń o wyrównanie wynagrodzenia, odsz…
WynagrodzenieDyskryminacjaCzas pracyInne
SNII PK 115/11
Częściowe uwzględnienie · 9 gru 2011
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika PKP PLK o zadośćuczynienie za naruszenie prawa do odpoczynku dobowego i tygodniowego. Powód twierdził, że tzw. „plany osiągalności” oznaczały w praktyce d…
Czas pracyInne
SNII PK 3/11
Częściowe uwzględnienie · 22 cze 2011
Sprawa dotyczyła pracownika wojska zatrudnionego na podstawie umowy o pracę jako tłumacz w Polskim Kontyngencie Wojskowym w Iraku, który dochodził wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Sądy niższych i…
WynagrodzenieCzas pracy
SNIII PK 96/10
Częściowe uwzględnienie · 21 cze 2011
Sprawa dotyczyła lekarzy zatrudnionych w publicznym szpitalu na podstawie umów o pracę, którzy domagali się zadośćuczynienia za naruszenie prawa do odpoczynku wskutek nadmiernej liczby dyżurów medyczn…
Czas pracyInne
SNII PK 234/10
Częściowe uwzględnienie · 1 kwi 2011
Sprawa dotyczyła roszczenia kierowcy transportu międzynarodowego o ryczałty za noclegi za okres 2000–2002. Powód spał w kabinie samochodu ciężarowego, a pracodawca twierdził, że stanowiło to zapewnien…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 323/10
Częściowe uwzględnienie · 2 mar 2011
Sprawa dotyczyła roszczeń byłego kierowcy przeciwko pracodawcy prowadzącemu działalność gospodarczą o zapłatę wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych oraz ryczałtów za noclegi. Sąd Rejonowy z…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SRVII P 450/11
Częściowe uwzględnienieSąd Rejonowy Lublin-Zachód w Lublinie w Lublin · 21 lut 2011
Powódka I. M. domagała się od pozwanego O. P. L. Wojewódzkiej K. odszkodowania za niezgodne z przepisami wypowiedzenie warunków umowy o pracę, wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, przywró…
Wypowiedzenie / zwolnienieMobbingWynagrodzenieDyskryminacjaCzas pracyPrzywrócenie do pracy
SNII PK 228/09
Częściowe uwzględnienie · 18 sie 2010
Sprawa dotyczyła lekarki zatrudnionej w publicznym szpitalu, która domagała się udzielenia czasu wolnego za nieodebrane odpoczynki po dyżurach medycznych oraz zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobi…
Czas pracyInne
SNII PK 332/09
Częściowe uwzględnienie · 28 kwi 2010
Sprawa dotyczyła roszczeń dwóch pracowników zatrudnionych na podstawie umów o pracę na czas określony, którzy wykonywali pracę na budowach eksportowych w Niemczech i domagali się wynagrodzenia za godz…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 51/09
Częściowe uwzględnienie · 18 sie 2009
Sprawa dotyczyła roszczeń kierowcy międzynarodowego transportu drogowego o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych oraz o diety/świadczenia związane z wyjazdami zagranicznymi. Sąd Najwyższy c…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNII PK 210/08
Częściowe uwzględnienie · 4 mar 2009
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o diety za zagraniczne podróże służbowe. Powód był kierowcą zatrudnionym przez polską spółkę, ale faktycznie wykonywał pracę głównie w Danii, gdzie na podstawie …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 149/08
Częściowe uwzględnienie · 10 lut 2009
Sąd Najwyższy częściowo uwzględnił skargę kasacyjną pracownicy zatrudnionej w szkole wyższej. Uchylił wyrok sądu drugiej instancji w zakresie dotyczącym wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowyc…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieDyskryminacjaCzas pracy
SNI PK 64/08
Częściowe uwzględnienie · 2 paź 2008
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów obu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył roszczenia pracownika o wyrównanie wynagrodzenia za pracę ponad normy czasu pracy. Powód był…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 108/07
Częściowe uwzględnienie · 11 sty 2008
Sprawa dotyczyła roszczeń byłego dyrektora hipermarketu o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych oraz o wypłatę tzw. „bonusa”. Sąd Najwyższy oddalił obie skargi kasacyjne, pozostawiając w mo…
Czas pracyWynagrodzenie
SNI PK 110/07
Częściowe uwzględnienie · 4 paź 2007
Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną pracownika dochodzącego m.in. wynagrodzenia za nadgodziny, świadczeń związanych z kursem bhp, dodatkowej odprawy z programu dobrowolnych odejść, wyrównania pre…
Czas pracyWynagrodzenieWypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacjaMobbingInne
SNII PK 275/06
Częściowe uwzględnienie · 8 maj 2007
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika ochrony mienia o wyrównanie wynagrodzenia za okres pracy od 1995 do 1998 r., obejmującego nadgodziny, dodatek nocny, dodatek za pracę w dni świąteczne, a także w…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNIII PK 90/06
Częściowe uwzględnienie · 10 sty 2007
Sprawa dotyczyła kierowcy zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, który dochodził od pracodawcy diet za podróże służbowe krajowe i zagraniczne. Sądy meriti zasądziły na jego rzecz 37.916,27 zł, uzna…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 117/06
Częściowe uwzględnienie · 15 lis 2006
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył roszczenia pracownika o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe. Kluczową kwestią było to, czy pow…
Czas pracyWynagrodzenie
SNI PK 40/06
Częściowe uwzględnienie · 18 lip 2006
Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę kierowcy zatrudnionego na podstawie umowy o pracę, który dochodził zapłaty za godziny nadliczbowe oraz dodatku za pracę w porze nocnej. Ustalono, że pracodawca wypłaca…
WynagrodzenieCzas pracy
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.