Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNII UZP 22/94
Orzeczenie procesowe · 6 wrz 1994
Sprawa dotyczyła kwalifikacji spółki akcyjnej jako „uspołecznionego zakładu pracy” w rozumieniu § 19 rozporządzenia Rady Ministrów z 6 czerwca 1983 r., co miało znaczenie dla stosowania przepisów ubez…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 26/94
Częściowe uwzględnienie · 6 wrz 1994
Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji ZUS w przedmiocie wysokości emerytury, a konkretnie nieuwzględnienia okresu zatrudnienia wnioskodawcy od 15 lipca 1941 r. do 15 kwietnia 1944 r. Sąd Wojewódzki od…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PRN 5/94
Orzeczenie procesowe · 6 wrz 1994
Sprawa dotyczyła pracownika, u którego stwierdzono chorobę zawodową (brucellozę), a następnie utratę zatrudnienia po 1 sierpnia 1990 r. Powód dochodził od zakładu pracy zadośćuczynienia oraz renty uzu…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 25/94
Wygrał powód · 11 sie 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódzkiego w sprawie o wojskową rentę rodzinną. Spór dotyczył odmowy przyznania renty rodzinnej wdowie po Emilu M., który…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 18/94
Wygrał powód · 11 sie 1994
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną i uznał, że Paulinie K. bezpodstawnie odmówiono prawa do połowy renty inwalidzkiej rolniczej. Spór dotyczył tego, czy jako małżonka rolnika spełniała waru…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 7/94
Orzeczenie procesowe · 11 sie 1994
Sprawa dotyczyła wniosku Pauliny K. o przywrócenie prawa do rolniczej renty inwalidzkiej, które wcześniej zostało jej wstrzymane decyzją organu rentowego i utrzymane w mocy przez sądy. W toku postępow…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 19/94
Częściowe uwzględnienie · 11 sie 1994
Sprawa dotyczyła statusu prawnego likwidatora przedsiębiorstwa państwowego i tego, czy jego wyznaczenie przez organ założycielski oznacza automatycznie nawiązanie stosunku pracy. Sąd Najwyższy uznał, …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 21/94
Wygrał powód · 21 lip 1994
Sprawa dotyczyła emerytki, która po uzyskaniu prawa do emerytury nadal pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy i z tego powodu nie pobierała świadczenia. ZUS ustalił podstawę wymiaru emerytury według …
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 24/94
Wygrał pozwany · 12 lip 1994
Sprawa dotyczyła prawa do dalszej kolejowej renty inwalidzkiej po wstrzymaniu wypłaty świadczenia. Wnioskodawca, były elektromonter zatrudniony w zakładach kolejowych, pobierał rentę inwalidzką III gr…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 22/94
Orzeczenie procesowe · 8 lip 1994
Sąd Najwyższy uznał, że niedopuszczalne było obniżenie podstawy wymiaru zasiłku chorobowego pracownika w trakcie pobierania świadczenia tylko dlatego, że pracodawca zmienił regulamin premiowania. Pods…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UR 6/94
Orzeczenie procesowe · 8 lip 1994
Sprawa dotyczyła wysokości renty inwalidzkiej wypłacanej przez ZUS osobie, której podstawę wymiaru pierwotnie ustaliła czechosłowacka instytucja ubezpieczeniowa według przepisów CSRS. Po wejściu w życ…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 13/94
Częściowe uwzględnienie · 8 lip 1994
Sprawa dotyczyła prawa do świadczeń po śmierci Marcina I., który zginął w wypadku w drodze na komisję poborową. Sąd Wojewódzki uznał zdarzenie za wypadek przy pracy i przyznał rodzinie rentę rodzinną …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PRN 4/94
Wygrał pozwany · 8 lip 1994
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy śmierć pracownika nastąpiła wskutek wypadku przy pracy oraz prawa do jednorazowego odszkodowania. Powódka twierdziła, że jej mąż, zatrudniony jako instruktor praktyczne…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 6/94
Orzeczenie procesowe · 8 lip 1994
Sprawa dotyczyła wykładni przepisów ustawy z 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent w zakresie doliczania do już przyznanego świadczenia wcześniej nieuwzględnionych okresów składkowyc…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 15/94
Orzeczenie procesowe · 30 cze 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące tego, czy spółdzielnie w okresie od 1 października 1990 r. do 4 lipca 1993 r. mogły być uznawane za uspołecznione zakłady pracy na gruncie § 19 …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 20/94
Orzeczenie procesowe · 30 cze 1994
Sprawa dotyczyła wojskowej renty rodzinnej po zmarłym żołnierzu zawodowym. Wnioskodawczyni domagała się ponownego ustalenia wysokości świadczenia, twierdząc, że organ rentowy od początku błędnie oblic…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 15/94
Wygrał powód · 22 cze 1994
Sprawa dotyczyła zaliczenia do stażu emerytalnego okresu studiów wyższych odbytych za granicą, w Moskwie, w latach 1952–1957. ZUS odmówił uwzględnienia tego okresu, a sądy I i II instancji podzieliły …
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 19/94
Częściowe uwzględnienie · 22 cze 1994
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury Zygmunta P., który po przyznaniu prawa do emerytury nadal pracował w pełnym wymiarze czasu pracy i nie pobierał świadczenia. ZUS odmówił uwzględnienia zarobków z l…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 14/94
Orzeczenie procesowe · 22 cze 1994
Sprawa dotyczyła prawa do dodatku (zasiłku) pielęgnacyjnego na syna wnioskodawcy po ukończeniu przez dziecko 16 lat. ZUS odmówił świadczenia, powołując się na zaliczenie syna do III grupy inwalidów. S…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PZP 4/94
Orzeczenie procesowe · 16 cze 1994
Orzeczenie dotyczy relacji między decyzją inspektora sanitarnego o stwierdzeniu choroby zawodowej a późniejszym postępowaniem cywilnym o roszczenia wynikające z tej choroby. Sąd Najwyższy wskazał, że …
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.