Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNII PRN 3/94
Wygrał powód · 8 cze 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu apelacyjnego i wcześniejszy wyrok sądu wojewódzkiego w sprawie o rentę uzupełniającą (wyrównawczą) z art. 444 § 2 k.c. Powód był zatrudniony u pozwanej i nabył chorobę…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 16/94
Wygrał powód · 8 cze 1994
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego pracownika zatrudnionego jako radca prawny. ZUS przyjął do obliczeń wynagrodzenie z kwietnia i maja 1993 r., pomijając marzec, uznając, …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNII PO 6/94
Orzeczenie procesowe · 8 cze 1994
Orzeczenie dotyczyło nie sporu pracowniczego, lecz wniosku sędziów Sądu Apelacyjnego w K. o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy z wniosku Romualda M. przeciwko ZUS o wzrost górniczej renty. Powodem b…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PZP 20/94
Orzeczenie procesowe · 7 cze 1994
Sprawa dotyczyła skutków rozwiązania umowy dzierżawy zakładu pracy dla trwających stosunków pracy. Powód domagał się m.in. wynagrodzenia, odprawy, ekwiwalentu za urlop, świadectwa pracy oraz rozliczeń…
InneWypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieUbezpieczenia społeczne
SNII UZP 17/94
Wygrał powód · 25 maj 1994
Sprawa dotyczyła ponownego obliczenia emerytury na podstawie zarobków osiągniętych w latach 1989–1991. Wnioskodawca pobierał wcześniejszą emeryturę, a następnie podjął zatrudnienie i na pewien czas za…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 12/94
Wygrał powód · 25 maj 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że art. 33 ust. 2 ustawy o rewaloryzacji nie pozwala na ponowne ustalenie całej wysokości już przyznanej emerytury lub renty tylko dlatego, że po wejściu w życie ustawy ube…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 1/94
Orzeczenie procesowe · 24 maj 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sprawa została rozstrzygnięta bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności wypadku. Wnioskodawczyn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 5/94
Wygrał powód · 20 maj 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że żona rolnika, która jako pracownica otrzymała urlop wychowawczy, nie podlegała z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników także wtedy, gdy urlop ten przypadał już …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 5/94
Orzeczenie procesowe · 11 maj 1994
Orzeczenie dotyczyło pytania, czy przy ustalaniu prawa do świadczenia emerytalno-rentowego po 15 listopada 1991 r. można zaliczyć jako okresy składkowe wcześniejsze okresy zatrudnienia, za które praco…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PZP 2/94
Częściowe uwzględnienie · 11 maj 1994
Sprawa dotyczyła podwyższenia renty wyrównawczej zasądzonej w Polsce na rzecz powoda, który po wyjeździe na stałe do Niemiec pobierał już niemiecką rentę z ubezpieczenia wypadkowego. Sąd Najwyższy uzn…
InneUbezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNII UZP 14/94
Wygrał powód · 11 maj 1994
Sprawa dotyczyła prawa osoby prowadzącej działalność gospodarczą do zasiłku chorobowego mimo zaległości w opłacaniu składek na ubezpieczenie społeczne. Wnioskodawca miał zadłużenie przekraczające trzy…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 9/94
Wygrał pozwany · 26 kwi 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące tego, czy przy zwrocie nienależnie pobranego świadczenia emerytalnego należy uwzględniać kwotę netto wypłaconą świadczeniobiorcy, czy też kwotę …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII PZP 3/94
Częściowe uwzględnienie · 26 kwi 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że art. 231 § 4 k.p. ma zastosowanie także wtedy, gdy choroba zawodowa ujawniła się przed podziałem zakładu pracy, a orzeczenie o uszczerbku na zdrowiu wydano już po podzia…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII URN 13/94
Wygrał powód · 26 kwi 1994
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury Wandy I. oraz daty jej wypłaty. ZUS początkowo przyznał świadczenie w wysokości minimalnej, uznając, że wnioskodawczyni nie przedłożyła wymaganych dowodów zarobków…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 7/94
Wygrał powód · 19 kwi 1994
Sprawa dotyczyła przeliczenia emerytury i zaliczenia do okresów nieskładkowych czasu studiów wyższych ukończonych w Moskwie. ZUS odmówił uwzględnienia tego okresu, argumentując m.in., że studia odbyły…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PRN 13/94
Wygrał powód · 12 kwi 1994
Sprawa dotyczyła pracownika skierowanego przez polski zakład pracy do pracy na budowie eksportowej w Niemczech, który w czasie pobytu za granicą przebywał w szpitalu z powodu choroby. Spór dotyczył te…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczneInne
SNII URN 10/94
Wygrał powód · 7 kwi 1994
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru emerytury Zbigniewa W. ZUS oraz sądy niższych instancji przyjęły korzystniejszy dla organu rentowego sposób obliczenia świadczenia, opierając się na 5-letni…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 12/94
Orzeczenie procesowe · 7 kwi 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego oraz poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Janowi W. renty inwalidzkie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 8/94
Wygrał powód · 7 kwi 1994
Sąd Najwyższy uznał, że rencista pobierający nieprzerwanie rentę inwalidzką przez ponad 10 lat nie może zostać pozbawiony prawa do renty na podstawie wyników późniejszych badań kontrolnych komisji lek…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 11/94
Orzeczenie procesowe · 7 kwi 1994
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Pelagii N. renty inwalidy wojennego. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że inwalidztwo nie pozostaje w związku z działalnością w ruchu oporu. Sądy obu instancji podzi…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.