Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNII URN 31/94
Orzeczenie procesowe · 25 paź 1994
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury Marianny S.-K., która miała już ustalone prawo do emerytury, ale nie pobierała świadczenia, ponieważ nadal pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy, co powodowało z…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 38/94
Wygrał pozwany · 25 paź 1994
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy po zawale mięśnia sercowego, którego pracownik doznał w czasie wykonywania zwykłych obowiązków służbowych. ZU…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII URN 32/94
Wygrał pozwany · 25 paź 1994
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną wniesioną na korzyść wnioskodawcy ubiegającego się o wcześniejszą emeryturę kolejową. Spór dotyczył tego, czy do stażu wymaganego do nabycia prawa do emerytu…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 21/94
Wygrał pozwany · 19 paź 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie dotyczące kosztów sądowych w sprawie z odwołania zakładu pracy od decyzji ZUS ustalającej wysokość składek na ubezpieczenie społeczne pracowników. Uznał, że zakł…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 28/94
Orzeczenie procesowe · 19 paź 1994
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej. Sąd Wojewódzki zmienił decyzję ZUS i uznał wnioskodawczynię za inwalidę III grupy od 1 listopada 1987 r., jednak Sąd Najwyższy uznał, że takie ro…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 33/94
Orzeczenie procesowe · 19 paź 1994
Sprawa dotyczyła wysokości renty inwalidzkiej i zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego okresów pracy przy melioracji w Spółkach Wodnych w latach 1964–1969 oraz 1972–1975. ZUS odmówił ich uwzględnienia,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 36/94
Orzeczenie procesowe · 19 paź 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie Anny M. od decyzji ZUS odmawiającej emerytury rolniczej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wykładni art. 19 ust. 1 ustawy o ube…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 29/94
Wygrał pozwany · 12 paź 1994
Sprawa dotyczyła sposobu przeliczania okresów pracy górniczej przy ustalaniu wysokości renty inwalidzkiej górniczej. Wnioskodawca domagał się zastosowania przelicznika 1,8 za każdy rok pracy pod ziemi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 27/94
Orzeczenie procesowe · 12 paź 1994
Sprawa dotyczyła sporu o wysokość składek na ubezpieczenie społeczne, a konkretnie obciążenia przedsiębiorstwa państwowego dodatkową składką 7%. Minister Pracy i Polityki Socjalnej wniósł rewizję nadz…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 37/94
Wygrał powód · 12 paź 1994
Sprawa dotyczyła prawa Antoniego N. do renty inwalidy wojennego z tytułu pobytu w łagrach ZSRR. ZUS początkowo przyznał świadczenie od 1 października 1991 r., ale następnie wstrzymał wypłatę, uznając,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 8/94
Orzeczenie procesowe · 12 paź 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że przed rozstrzygnięciem sporu o rentę inwalidzką konieczne jest dokładniejsze ustalenie stanu fak…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 34/94
Wygrał pozwany · 12 paź 1994
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej przez ZUS osobie, która w przeszłości była najpierw pracownikiem, a następnie osobą współpracującą przy działalności gospodarczej. Minister Sprawi…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 23/94
Wygrał powód · 12 paź 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że okres przymusowej pracy pod ziemią wykonywanej przez żołnierza zasadniczej służby wojskowej w kopalni w latach 1949–1952 może być traktowany nie tylko jako okres składko…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 25/94
Częściowe uwzględnienie · 28 wrz 1994
Sprawa dotyczyła decyzji ZUS obciążającej syndyka masy upadłości składkami na ubezpieczenie społeczne za pracowników nadal zatrudnianych po ogłoszeniu upadłości przedsiębiorstwa. Sąd Najwyższy uznał, …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 29/94
Orzeczenie procesowe · 28 wrz 1994
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej z powodu braku wymaganego 5-letniego okresu zatrudnienia w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem inwalidztwa lub przed złożeniem wniosku. Sądy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 26/94
Wygrał powód · 28 wrz 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie dotyczące tego, jak rozumieć pojęcie „dochód” przy zawieszaniu lub zmniejszaniu emerytury/renty na podstawie przepisów z 1991 r. Spór dotyczył tego, czy do limit…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UZP 27/94
Wygrał pozwany · 28 wrz 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że młodociany po ukończeniu 16 lat, zatrudniony na podstawie umowy o pracę w celu nauki zawodu u ojca prowadzącego działalność gospodarczą i pozostający z nim we wspólnym g…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 30/94
Orzeczenie procesowe · 28 wrz 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że doszło do błędnej oceny materiału dowodowego w sprawie o rentę inwalidzką. Wnioskodawca miał inw…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 26/94
Częściowe uwzględnienie · 6 wrz 1994
Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji ZUS w przedmiocie wysokości emerytury, a konkretnie nieuwzględnienia okresu zatrudnienia wnioskodawcy od 15 lipca 1941 r. do 15 kwietnia 1944 r. Sąd Wojewódzki od…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 18/94
Wygrał pozwany · 6 wrz 1994
Sprawa dotyczyła sporu o to, czy Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” była w latach 1990–1993 „uspołecznionym zakładem pracy” w rozumieniu przepisów o zasiłkach chorobowych, a w konsekwencji czy w…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.