Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNII UKN 444/97
Wygrał powód · 20 sty 1998
Sprawa dotyczyła prawa Wiktora K. do renty inwalidy wojennego. Wnioskodawca służył w armii niemieckiej podczas II wojny światowej i w 1949 r. stwierdzono u niego 42% utraty zdolności zarobkowej. Otrzy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 453/97
Orzeczenie procesowe · 20 sty 1998
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów obu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając kasację za zasadną. Spór dotyczył prawa Stanisława R. do renty inwalidy wojennego/kombatanckiej z …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 450/97
Wygrał pozwany · 20 sty 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia o rentę wyrównawczą po wypadku przy pracy (zawał serca uznany za wypadek przy pracy) przeciwko byłemu pracodawcy. Powód twierdził, że po 1 października 1994 r. utracił możl…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 454/97
Orzeczenie procesowe · 20 sty 1998
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej Waldemarowi R. prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu osobistej opieki nad ciężko niepełnosprawnym synem. Spór dotyczył …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 457/97
Wygrał pozwany · 20 sty 1998
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie przepisów dla pracowników zwalnianych z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wnioskodawczyni twierdziła, że spełnia warunki, ponieważ jej …
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNI PKN 477/97
Orzeczenie procesowe · 19 sty 1998
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, z którą pracodawca rozwiązał umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP, zarzucając nadużycie z…
Wypowiedzenie / zwolnienieUbezpieczenia społecznePrzywrócenie do pracy
SNI PKN 486/97
Wygrał powód · 19 sty 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający pracownika do pracy oraz zasądzający wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Spór dotyczył rozwiązania umowy o prac…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 595/98
Wygrał pozwany · 14 sty 1998
Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji ZUS w przedmiocie składek na ubezpieczenie społeczne. Pełnomocnik procesowy wnioskodawcy cofnął odwołanie, co doprowadziło do umorzenia postępowania. Wnioskodawca…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 445/97
Orzeczenie procesowe · 13 sty 1998
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i wcześniejszy wyrok Sądu Wojewódzkiego, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył odpowiedzialności nabywcy części majątku Spółdzielni K…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 446/97
Wygrał pozwany · 13 sty 1998
Sprawa dotyczyła prawa do świadczeń z tytułu wypadku przy pracy po wypadku kierowcy ciągnika z przyczepą, który zderzył się z pociągiem na przejeździe kolejowym. ZUS odmówił renty inwalidzkiej i jedno…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 437/97
Wygrał pozwany · 13 sty 1998
Sąd Najwyższy rozpatrywał sprawę o rentę inwalidzką dla osoby wykonującej pracę na podstawie umowy agencyjnej. Wnioskodawca został uznany za inwalidę, ale spór dotyczył tego, czy spełniał także warune…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 438/97
Wygrał pozwany · 13 sty 1998
Sprawa dotyczyła wniosku o górniczą rentę inwalidzką z tytułu choroby zawodowej (uszkodzenia słuchu). Wnioskodawca twierdził, że stwierdzenie choroby zawodowej powinno wystarczyć do przyznania świadcz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 433/97
Wygrał pozwany · 13 sty 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę i zwrot nienależnie pobranego świadczenia. ZUS wstrzymał wypłatę emerytury, uznając, że wnioskodawca nie wykazał wymaganego 40-letniego…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 429/97
Wygrał pozwany · 9 sty 1998
Sprawa dotyczyła wniosku o wcześniejsze przyznanie emerytury rolniczej i wypłatę wyrównania od 1987 r. Wnioskodawca twierdził, że skoro w chwili ubiegania się o rentę inwalidzką rolniczą spełniał już …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 440/97
Wygrał pozwany · 9 sty 1998
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury i zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego spornego, nieudokumentowanego okresu pracy w PGR D. Sąd Apelacyjny odmówił zaliczenia tego okresu, uznając, że materiał dowo…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 427/97
Wygrał pozwany · 9 sty 1998
Sprawa dotyczyła wstrzymania wypłaty wojskowej renty inwalidzkiej z powodu ustania inwalidztwa. Wnioskodawca twierdził, że nadal jest niezdolny do pracy z powodu trwałego uszkodzenia lewej ręki. Sądy …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 118/97
Wygrał pozwany · 8 sty 1998
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie organu rentowego na postanowienie o odrzuceniu kasacji. Sprawa dotyczyła wypłaty świadczeń z ubezpieczenia społecznego, ale kluczowy był problem formalny: kasacja zosta…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 434/97
Wygrał pozwany · 6 sty 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację wdowy po zmarłym pracowniku, która domagała się jednorazowego odszkodowania i renty rodzinnej z tytułu wypadku w drodze z pracy. Uznano, że zdarzenie nie było wypadkiem w…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 432/97
Wygrał pozwany · 6 sty 1998
Sprawa dotyczyła przeliczenia renty inwalidzkiej po utracie przez świadczeniobiorcę z dniem 1 stycznia 1996 r. prawa do pobierania z zakładu pracy deputatu węglowego w naturze. ZUS doliczył do podstaw…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 470/97
Orzeczenie procesowe · 5 sty 1998
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa dotycząca wydania zaświadczenia o niezaleganiu ze składkami na ubezpieczenie społeczne nie jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych w rozumieniu art. 476 § 2 KPC. O…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.