Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNII UKN 521/97
Wygrał powód · 18 lut 1998
Sprawa dotyczyła prawa Krzysztofa R. do renty rodzinnej po zmarłym ojcu za okres odbywania nowicjatu w Zakonie Franciszkanów. Wnioskodawca odbywał nowicjat przed ukończeniem 25 lat. ZUS twierdził, że …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 334/97
Wygrał pozwany · 11 lut 1998
Sprawa dotyczyła wniosku emeryta o ponowne obliczenie wysokości emerytury przez ustalenie nowej podstawy wymiaru z korzystniejszych zarobków z lat 1970–1979. ZUS odmówił, a sądy obu instancji oddaliły…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 516/97
Wygrał pozwany · 11 lut 1998
Powód domagał się ustalenia choroby zawodowej oraz odszkodowania, twierdząc, że jego schorzenia powstały w związku z pracą na kontrakcie w Niemczech. Sąd pierwszej instancji, a następnie sąd odwoławcz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 499/97
Orzeczenie procesowe · 6 lut 1998
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej Stanisławowi Z. ZUS uznał, że nie można ustalić daty powstania inwalidztwa, a sąd I instancji oddalił odwołanie. Sąd Najwyższy uchylił wyrok i prz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 505/97
Wygrał pozwany · 6 lut 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wysokość emerytury. Spór dotyczył tego, czy przy ustalaniu podstawy wymiaru emerytury można zastosować art. 8 ust. 1 ustawy z 17 października 1991 r. i oprzeć…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 501/97
Wygrał pozwany · 6 lut 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się zasiłku chorobowego. Ustalono, że w okresie zwolnienia lekarskiego Jan K. podejmował dodatkową pracę zarobkową w innych spółkach, równocześnie…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UKN 488/97
Wygrał pozwany · 4 lut 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki, podtrzymując stanowisko, że zmarłego Jana K. nie łączył z pozwaną stosunek pracy, lecz umowa cywilnoprawna, kwalifikowana jako zlecenie mimo nazwania jej umową o…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 479/97
Wygrał pozwany · 28 sty 1998
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne za osoby wykonujące prace sezonowe przy przetwórstwie warzyw w przedsiębiorstwie „B.”. ZUS twierdził, że były to w istocie umowy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 483/97
Wygrał powód · 28 sty 1998
Sąd Najwyższy uznał, że zdarzenie z 9 listopada 1992 r., w którym pracownik kopalni potknął się i upadł podczas ucieczki z miejsca pracy wywołanej obiektywnie nieuzasadnionym przestrachem, stanowiło w…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 456/97
Wygrał pozwany · 28 sty 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację wdowy po oficerze wojska, który zmarł w Bejrucie na skutek rozległego zawału serca w przebiegu zaawansowanej miażdżycy naczyń wieńcowych. Uznano, że sama długoletnia służ…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 484/97
Wygrał pozwany · 28 sty 1998
Powódka, ekspedientka w sklepie mięsnym, została napadnięta i skrępowana przez sprawcę rabunku, który ukradł utarg. Zdarzenie uznano za wypadek przy pracy, a powódka otrzymała świadczenie z ZUS oraz l…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 122/97
Wygrał pozwany · 28 sty 1998
Sprawa dotyczyła objęcia ubezpieczeniem społecznym, a nie klasycznego sporu pracowniczego. Sąd Najwyższy rozpoznawał zażalenie na odrzucenie kasacji wniesionej przez radcę prawnego Polskiego Związku E…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 475/97
Wygrał pozwany · 27 sty 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o emeryturę górniczą. Wnioskodawca domagał się zaliczenia pracy wykonywanej w Fabryce Urządzeń Górnictwa Odkrywkowego „F.” SA jako pracy górniczej, twierdząc, ż…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 469/97
Wygrał pozwany · 27 sty 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę inwalidy wojskowego. Wnioskodawca domagał się uznania, że jego obecne inwalidztwo pozostaje w związku z urazem doznanym podczas służby wojskowej w 1959 …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 477/97
Wygrał pozwany · 27 sty 1998
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Henryce Ł. prawa do renty inwalidzkiej. Wnioskodawczyni była wcześniej zatrudniona, następnie prowadziła działalność gospodarczą, a jej inwalidztwo zostało zaliczone…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 471/97
Orzeczenie procesowe · 27 sty 1998
Sąd Najwyższy uchylił postanowienia sądów niższych instancji, które umorzyły sprawę po cofnięciu pozwu i zrzeczeniu się roszczenia przez powódkę. Sprawa dotyczyła żądania ustalenia lub sprostowania tr…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 467/97
Orzeczenie procesowe · 22 sty 1998
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej osoby prowadzącej działalność gospodarczą na własny rachunek, a nie pracownika. Sąd pierwszej instancji, opierając się na opinii biegłego, ustalił, że wnio…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 462/97
Orzeczenie procesowe · 22 sty 1998
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku w drodze z pracy. Pracownik po zakończeniu pracy udał się na parking przy kopalni, aby odjechać własnym samochodem do domu. W tra…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 461/97
Wygrał pozwany · 22 sty 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację Rzecznika Praw Obywatelskich i utrzymał odmowę przyznania Halinie B. renty rodzinnej po byłym mężu. Uznał, że rozwiedziona małżonka może nabyć takie prawo tylko wtedy, gd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 458/97
Wygrał pozwany · 22 sty 1998
Sprawa dotyczyła byłej pracownicy zakładów państwowych, u której w związku z wieloletnią pracą stwierdzono chorobę zawodową (rtęcicę) i której wcześniej prawomocnie zasądzono rentę uzupełniającą. Powó…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.