II UKN 521/97

Wygrał powód
SN18 lutego 1998·sentence
Ubezpieczenia społeczne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła prawa Krzysztofa R. do renty rodzinnej po zmarłym ojcu za okres odbywania nowicjatu w Zakonie Franciszkanów. Wnioskodawca odbywał nowicjat przed ukończeniem 25 lat. ZUS twierdził, że nie spełniał warunków do renty rodzinnej, a nowicjat nie powinien być traktowany jak nauka w szkole. Sąd Najwyższy uznał jednak, że art. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym duchownych z 17 maja 1989 r. zrównuje prawa nowicjuszy z prawami młodzieży uczącej się w szkołach. Oznacza to, że nowicjusz zakonny przed ukończeniem 25 roku życia może korzystać ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego, w tym z renty rodzinnej na zasadach przewidzianych dla uczącej się młodzieży. Kasacja ZUS została oddalona, a wcześniejsze wyroki przyznające rentę rodziną zostały utrzymane w mocy.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Czy nowicjusz zakonny przed ukończeniem 25 lat ma prawo do renty rodzinnej na zasadach przysługujących młodzieży uczącej się.
  • ·Wykładnia art. 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym duchownych w związku z art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin.
  • ·Czy odbywanie nowicjatu można traktować jako podstawę do korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego analogicznie do nauki w szkole.
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 18 lutego 1998 r. II UKN 521/97 Nowicjusz zakonny ma prawo do świadczeń z ubezpieczenia społeczne- go na zasadach przysługujących uczącej się młodzieży (art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych, Dz.U. Nr 29, poz. 156 ze zm.). Przewodniczący SSN: Maria Mańkowska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Stefania Szymańska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 18 lutego 1998 r. sprawy z wniosku Krzysztofa R. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w C. o prawo do renty rodzinnej, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach z dnia 22 kwietnia 1997 r. [...] o d d a l i ł kasację. U z a s a d n i e n i e Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Katowicach wyro- kiem z dnia 22 kwietnia 1997 r. oddalił apelację Zakładu Ubezpieczeń Społecznych- Oddziału w C. od wyroku Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecz- nych w Częstochowie z dnia 29 listopada 1996 r., którym przyznano wnioskodawcy Krzysztofowi R. prawo do renty rodzinnej na okres od 1 września 1995 r. do 24 sierpnia 1996 r. Sąd Wojewódzki ustalił, że wnioskodawca odbył nowicjat w okresie od 26 sierpnia 1995 r. do 24 sierpnia 1996 r., to jest przed ukończeniem 25 roku życia. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych nie podlegał ubezpieczeniu społecznemu duchownych, jako członek Zakonu Franciszkanów, bowiem w okresie nowicjatu był uprawniony do świadczeń z 2 ubezpieczenia społecznego na zasadach przysługujących młodzieży uczącej się, w tym między innymi, do renty rodzinnej uregulowanej przepisami art. 37-39 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o z.e.p. Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu I instancji, stwierdzając dodatkowo, że nie ma znaczenia, czy nowicjat jest szkołą, gdyż ustawa z dnia 17 maja 1989 r. zrównała prawa nowicjuszy do korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecz- nego z prawami młodzieży uczącej się w szkołach. Kasację od wyroku Sądu drugiej instancji wniósł Zakład Ubezpieczeń Spo- łecznych, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych oraz art. 39 ustawy z dnia 19 grudnia 1982 r. o z.e.p. Skarżący wniósł o zmianę wyroków Sądów obu instancji i oddalenie odwołania od decyzji organu rentowego z dnia 18 września 1995 r. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie są uprawnienia wnioskodawcy Krzysztofa R., urodzonego 2 września 1976 r., do renty rodzinnej po zmarłym ojcu, za okres odbywania nowicjatu w Zakonie Franciszkanów w okresie od 26 sierpnia 1995 r. do 24 sierpnia 1996 r., a więc przed ukończeniem przez wnioskodawcę 25 roku życia. Wykładnia art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopa- trzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) w związku z art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym du- chownych (Dz. U. Nr 29, poz. 156 ze zm.) wskazuje na bezzasadność kasacji. Stosownie do art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o z.e.p. prawo do renty rodzinnej mają dzieci do ukończenia nauki w szkole, jeżeli przekroczyły 16 lat życia, nie dłużej jednak niż do osiągnięcia 25 lat życia. Natomiast przepisy art. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. o ubezpieczeniu społecznym duchownych zrównały prawa nowicjuszy do korzystania ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego z prawami młodzieży uczącej się w szkołach, stanowiąc, że obowiązkowi ubezpieczenia nie podlegają, między innymi, nowicjusze (ust. 1), ponieważ osoby wymienione w ust. 1 korzystają ze świadczeń z ubezpieczenia społecznego na zasadach przysługujących młodzieży uczącej się. W razie braku prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, osobom tym przysługują świadczenia lecznicze na zasadach ustalonych dla pracow- 3 ników (ust. 2). Osoby określone w ust. 1, które ze względu na wiek nie mogą korzys- tać ze świadczeń przysługujących młodzieży uczącej się, podlegają przepisom ustawy (ust. 3). Powołany wyżej przepis wyraźnie stanowi, że osoba odbywająca nowicjat za- konny przed ukończeniem 25 roku życia może korzystać z prawa do świadczeń z ubezpieczenia społecznego, a więc także z renty rodzinnej, na zasadach przysługu- jących młodzieży uczącej się, zatem Sądy obu instancji zasadnie przyjęły, że wnios- kodawca spełnił, w okresie objętym odwołaniem, warunek wskazany w art. 39 ust. 1 pkt 2 ustawy o z.e.p., uprawniający go do renty rodzinnej po zmarłym ojcu. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, że kasacja organu rento- wego jest niezasadna i podlega oddaleniu na podstawie art. 393 12 KPC. ========================================