Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNI PKN 553/98
Wygrał powód · 21 sty 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający pracownika do pracy. Spór dotyczył rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika, który w czasie zwolnien…
Wypowiedzenie / zwolnienieUbezpieczenia społecznePrzywrócenie do pracy
SNII UKN 615/98
Wygrał pozwany · 14 sty 1999
Sprawa dotyczyła wcześniejszej emerytury i umorzenia postępowania po cofnięciu odwołania przez pełnomocnika wnioskodawcy. Sąd Najwyższy oddalił kasację, uznając ją za bezzasadną i wadliwie skonstruowa…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 417/98
Wygrał powód · 14 sty 1999
Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania w sprawie o wysokość emerytury. Sąd Apelacyjny odrzucił skargę, uznając, że wskazane przez wnioskodawcę dokumenty nie stanowią nowych dowodów. Sąd Naj…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 411/98
Wygrał pozwany · 13 sty 1999
Sprawa dotyczyła powództwa o ustalenie, że zdarzenie z 24 stycznia 1997 r. było wypadkiem przy pracy. Powód, wykonujący obowiązki na podstawie umowy zlecenia jako prezes Wojewódzkiego Zarządu Polskieg…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 412/98
Orzeczenie procesowe · 13 sty 1999
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dotyczącą odmowy umieszczenia Kazimierza K. w spisie osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych na podstawie ustawy z 6 marca 1997 r. ZUS twi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 424/98
Orzeczenie procesowe · 13 sty 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że nie wyjaśniono dostatecznie przesłanek wymierzenia dodatkowej składki na ubezpieczenie społeczne …
Ubezpieczenia społeczneBHP
SNII UKN 403/98
Wygrał pozwany · 8 sty 1999
Sprawa dotyczyła sporu o składki na ubezpieczenie społeczne od wynagrodzeń wypłacanych pracownikom spółki budowlanej na podstawie umów nazwanych „umowami o dzieło”. ZUS uznał, że umowy te w rzeczywist…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 405/98
Wygrał pozwany · 8 sty 1999
Sprawa dotyczyła prawa byłego emeryta górniczego do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych na podstawie ustawy z 6 marca 1997 r. Wnioskodawca twierdził, że utracił 15% wzrost emerytury za p…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 406/98
Wygrał pozwany · 8 sty 1999
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu świadczenia pobranego z ZUS przez osobę, która we wniosku o emeryturę podała nieprawdziwą informację, że nie pobiera renty inwalidy wojennego. W efekcie organ rentowy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 320/98
Orzeczenie procesowe · 8 sty 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów obu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w sprawie o rentę rodzinną po zmarłym funkcjonariuszu. Spór dotyczył tego, czy wdowa po zmarłym Stanisławie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 397/98
Wygrał pozwany · 8 sty 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda dochodzącego ustalenia treści protokołu powypadkowego i jednorazowego odszkodowania po wypadku przy pracy. Ustalono, że powód w chwili zdarzenia wykonywał nie czyn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 561/98
Wygrał pozwany · 18 gru 1998
Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji ZUS odmawiającej przyznania dodatku z tytułu pracy nauczycielskiej. Wnioskodawczyni złożyła odwołanie po upływie terminu z art. 4779 § 1 KPC, co skutkowało jego o…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 553/98
Orzeczenie procesowe · 18 gru 1998
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie Sądu Apelacyjnego, który oddalił zażalenie w sprawie odrzucenia apelacji Danuty K. od wyroku odmawiającego renty inwalidzkiej. Spór dotyczył braku formalnego apelac…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 519/98
Wygrał pozwany · 18 gru 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie dotyczącej objęcia ubezpieczeniem społecznym. Spór procesowy dotyczył odrzucenia apelacji wniesionej po terminie. Sąd uznał, że pełnomocnik wnioskodawczyni nie …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 393/98
Orzeczenie procesowe · 16 gru 1998
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej (renty z tytułu niezdolności do pracy) w systemie ubezpieczeń społecznych. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego ro…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 386/98
Wygrał powód · 16 gru 1998
Sprawa dotyczyła wniosku o rentę inwalidzką złożonego przez ubezpieczonego, któremu ZUS najpierw odmówił renty, ale przyznał świadczenie rehabilitacyjne, a następnie odmówił jego przedłużenia. Sąd pie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 395/98
Częściowe uwzględnienie · 16 gru 1998
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę o ustalenie prawa do umieszczenia w spisie osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych. Spór dotyczył tego, czy wnioskodawca miał przed 15 lis…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 392/98
Wygrał pozwany · 16 gru 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i potwierdził, że zawieranie z własnymi pracownikami umów o dzieło na wykonywanie poza normalnym czasem pracy tych samych rodzajowo czynności, które były objęt…
Ubezpieczenia społeczneCzas pracyWynagrodzenieInne
SNII UKN 394/98
Wygrał pozwany · 16 gru 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i potwierdził, że wspólnik spółki z o.o. posiadający większość udziałów może być zatrudniony przez spółkę na podstawie umowy o pracę jako prezes jednoosobowego zarząd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 389/98
Orzeczenie procesowe · 16 gru 1998
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury i zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego okresów pracy w gospodarstwie rolnym. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpozna…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.