Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UZ 73/99
Wygrał pozwany · 27 lip 1999
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie na odrzucenie kasacji w sprawie o wysokość emerytury wojskowej, a konkretnie o wysokość dodatku stałego uwzględnianego przy obliczaniu świadczenia. Uznał, że spór dot…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 83/99
Wygrał pozwany · 27 lip 1999
Sprawa dotyczyła adwokata niepełnosprawnego, który kwestionował decyzję ZUS ustalającą od 1 stycznia 1998 r. składkę na ubezpieczenie społeczne w pełnej wysokości, zamiast dotychczasowej 50% ulgi. Sąd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 51/99
Orzeczenie procesowe · 15 lip 1999
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. ZUS odmówił świadczenia, wskazując na brak wymaganego pięcioletniego okresu ubezpieczenia w dziesięcioleciu poprzedzającym powstanie nie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 52/99
Orzeczenie procesowe · 15 lip 1999
Sprawa dotyczyła wniosku wnuczki o rentę rodzinną po dziadku. Sądy niższych instancji odmówiły świadczenia, uznając, że wnioskodawczyni nie spełnia warunków ustawowych do renty rodzinnej. Sąd Najwyższ…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 46/99
Orzeczenie procesowe · 15 lip 1999
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę o rentę inwalidzką uczniowską. Spór dotyczył tego, czy wnioskodawca był „uczęszczającym do szkoły” w rozumieniu art. 63 ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 44/99
Orzeczenie procesowe · 15 lip 1999
Sprawa dotyczyła pielęgniarki, która po latach wystąpiła przeciwko szpitalowi o jednorazowe odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu spowodowany chorobą zawodową (wirusowe zapalenie wątroby typu B). Sąd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 27/99
Wygrał pozwany · 8 lip 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę. Wnioskodawca twierdził, że został zwolniony z przyczyn dotyczących zakładu pracy, co dawałoby mu prawo do wcześniejszej emerytury. Sąd…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 42/99
Wygrał pozwany · 8 lip 1999
Sprawa dotyczyła wstrzymania wypłaty renty inwalidy wojennego osobie stale mieszkającej w Republice Federalnej Niemiec. ZUS odmówił wypłaty świadczenia, a sądy obu instancji oddaliły odwołanie, wskazu…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 433/98
Wygrał pozwany · 8 lip 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o umieszczenie w spisie osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych. Wnioskodawca twierdził, że mimo iż decyzja emerytalna została wy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 39/99
Wygrał pozwany · 8 lip 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę. Wnioskodawczyni była zatrudniona jako pomoc domowa u brata prowadzącego gospodarstwo rolne, a ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że n…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 74/99
Orzeczenie procesowe · 6 lip 1999
Sąd Najwyższy uchylił postanowienie sądu drugiej instancji, który odrzucił kasację powoda w sprawie o ustalenie wypadku przy pracy. Uznał, że sąd odrzucający kasację nie może sam oceniać merytorycznie…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 332/99
Wygrał pozwany · 6 lip 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę, uznając, że nie doszło do naruszenia przepisów postępowania przy odmowie przywrócenia terminu do wniesienia kasacji. Kluczowe było to, że odpis postano…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 69/99
Orzeczenie procesowe · 6 lip 1999
Sąd Najwyższy uznał, że kasacja była dopuszczalna, ponieważ spór nie dotyczył wyłącznie podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, lecz przede wszystkim kwalifikacji prawnej czynności wykony…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PKN 136/99
Orzeczenie procesowe · 1 lip 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania w sprawie o przywrócenie do pracy po rozwiązaniu umowy bez wypowiedzenia z winy pracownika. Pracodawca zw…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 24/99
Wygrał pozwany · 30 cze 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego pracownika o odszkodowanie i ustalenie, że jego choroba wrzodowa dwunastnicy oraz niezdolność do pracy były skutkiem wypadku przy pracy. Powód twierdził, że przyczyn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 21/99
Wygrał pozwany · 30 cze 1999
Sprawa dotyczyła wstrzymania wypłaty renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej (astmy oskrzelowej). ZUS po kontrolnym badaniu lekarskim uznał, że stan zdrowia wnioskodawcy poprawił się na tyle, iż…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 28/99
Wygrał powód · 30 cze 1999
Sprawa dotyczyła wypłaty emerytury rolniczej przyznanej Antoniemu B., który na stałe mieszkał w USA. KRUS zawiesił wypłatę świadczenia z powodu pobytu za granicą, a sądy obu instancji podtrzymały tę d…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 22/99
Orzeczenie procesowe · 30 cze 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu drugiej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył ustalenia, czy zawał serca, którego doznał pracownik podczas pracy w młynie po powodzi, st…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 32/99
Wygrał pozwany · 30 cze 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i potwierdził prawo wnioskodawcy do renty inwalidzkiej wypadkowej z tytułu wypadku przy prowadzeniu działalności gospodarczej. Ustalono, że Janusz K. uległ wypadkowi …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 19/99
Wygrał powód · 30 cze 1999
Sprawa dotyczyła wypłaty renty inwalidzkiej wypadkowej wnioskodawcy, której ZUS zaprzestał wypłacać po wyjeździe zainteresowanego za granicę. Sądy niższych instancji uznały, że skoro wniosek o wznowie…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.