Prawo pracy · Polska

Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)

4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014

Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.

Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.

Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.

  • Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
  • Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
  • Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności

Wyniki orzeczeń

2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany

Orzeczenia(4098)

SNII UKN 17/99
Wygrał pozwany
· 23 cze 1999
Sprawa dotyczyła prawa Honoraty P. do pobierania świadczeń zbiegowych: rolniczej renty inwalidzkiej oraz renty pracowniczej, a także obowiązku zwrotu części świadczenia jako nienależnie pobranego. Org…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 18/99
Wygrał pozwany
· 23 cze 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację adwokata będącego emerytem wojskowym, potwierdzając, że osoba ta podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z tytułu indywidualnego wykonywania zawodu adwokata i musi …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 12/99
Wygrał pozwany
· 23 cze 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie odmowy przyznania renty z tytułu wypadku w drodze z pracy. Ustalono, że wnioskodawczyni, kierując samochodem, wjechała na torowisko tramwajowe bez upewnienia si…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 11/99
Wygrał pozwany
· 23 cze 1999
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidy wojennego i wojskowego. Wnioskodawca, który podczas służby wojskowej w 1946 r. uczestniczył w rozminowywaniu i doznał obrażeń, domagał się przyznania świadczen…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 9/99
Wygrał pozwany
· 23 cze 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia o rentę wyrównawczą (uzupełniającą) dochodzoną przez byłego pracownika kopalni na podstawie art. 444 § 2 KC po wypadku przy pracy z 1962 r. Powód twierdził, że utracił zdol…
InneUbezpieczenia społeczne
SNI PKN 103/99
Wygrał pozwany
· 17 cze 1999
Sprawa dotyczyła powoda, który po zawarciu ugody sądowej z pracodawcą rozwiązał stosunek pracy w przekonaniu, że umożliwi mu to uzyskanie wcześniejszej emerytury. Gdy ZUS ostatecznie odmówił mu prawa …
InneUbezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienie
SNII UKN 2/99
Wygrał pozwany
· 15 cze 1999
Sprawa dotyczyła sprostowania protokołu powypadkowego po wypadku przy pracy, któremu uległa pracownica podczas mycia okna w laboratorium. Powódka weszła na krzesło ustawione na biurku i myła okno bez …
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 690/98
Wygrał pozwany
· 15 cze 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o zasiłek wychowawczy. Wnioskodawczyni korzystała z urlopu wychowawczego udzielonego do 30 czerwca 1996 r., ale jej stosunek pracy został wcześniej rozwiązany z…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 606/98
Wygrał pozwany
· 15 cze 1999
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej (z tytułu niezdolności do pracy). Wnioskodawczyni twierdziła, że spełnia warunek wymaganego stażu, ponieważ pracowała w systemie zmianowym i wykonywała nad…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 692/98
Wygrał pozwany
· 15 cze 1999
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidy wojennego. Wnioskodawca twierdził, że jego całkowita niezdolność do pracy pozostaje w związku z działaniami wojennymi, jednak sądy obu instancji, opie…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 687/98
Wygrał pozwany
· 10 cze 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku w drodze z pracy. Uznano, że wypadek rowerzystki był spowodowany wyłącznie jej zachowaniem polegającym na nieustąpi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 675/98
Wygrał powód
· 10 cze 1999
Sprawa dotyczyła wstrzymania wypłaty renty inwalidzkiej po kontroli lekarskiej ZUS, która nie stwierdziła dalszej niezdolności Stanisława I. do pracy. Sądy obu instancji oddaliły odwołanie, uznając, ż…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 677/98
Wygrał pozwany
· 10 cze 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy rolniczej. Małoletnia Katarzyna W., nieobjęta ubezpieczeniem społecznym rolników, pomagała ojcu przy zbi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 685/98
Wygrał pozwany
· 10 cze 1999
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu zgonu pracownicy, Teresy G., której mąż twierdził, że śmierć była skutkiem wypadku przy pracy. Zmarła była zatrudniona w spółce z o.o. ja…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UZ 64/99
Wygrał pozwany
· 1 cze 1999
Sprawa dotyczyła powoda dochodzącego ustalenia choroby zawodowej (choroby wibracyjnej) przeciwko pracodawcy KGHM. Sądy meriti oddaliły powództwo i apelację, uznając na podstawie opinii biegłych, że po…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 63/99
Orzeczenie procesowe
· 1 cze 1999
Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji ZUS o rozliczeniu dochodu uzyskanego przez wnioskodawcę z działalności geodezyjnej i obowiązku zwrotu nienależnie pobranej renty inwalidzkiej. Sąd pierwszej insta…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 61/99
Wygrał pozwany
· 1 cze 1999
Sprawa dotyczyła zażalenia na odrzucenie kasacji w sprawie o rentę inwalidzką w związku ze służbą wojskową. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację, ponieważ nie została skutecznie uzupełniona o prawidłowe pe…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 664/98
Wygrał pozwany
· 26 maj 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę inwalidzką wypadkową. Wnioskodawca uległ wypadkowi przy pracy w 1974 r. i przez pewien czas pobierał rentę, jednak z opinii biegłych sądowych wynikało, …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 665/98
Wygrał powód
· 26 maj 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i potwierdził, że dziennikarz może nabyć prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie § 13 rozporządzenia z 7 lutego 1983 r., jeżeli osiągnął wymagany wiek oraz ma w…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 672/98
Wygrał pozwany
· 26 maj 1999
Sprawa dotyczyła ubezpieczenia społecznego rolników i ustalenia daty ustania obowiązku ubezpieczenia po przyznaniu renty rolniczej. Wnioskodawczyni otrzymała rentę rolniczą na podstawie wyroku sądu, a…
Ubezpieczenia społeczne

Najczęstsze pytania

W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.

Inne kategorie prawa pracy