Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 7/99
Wygrał pozwany · 10 wrz 1999
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy Sylwia G. podlegała ubezpieczeniu społecznemu pracowników z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy o pracę zawartej z pracodawcą w czasie ciąży. ZUS uznał, że umowa z 2…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 101/99
Orzeczenie procesowe · 10 wrz 1999
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Barbarze S. renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej przez ZUS. Sądy obu instancji oddaliły jej odwołanie, opierając się na opinii biegłego, który nie stwierdzi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 93/99
Wygrał pozwany · 10 wrz 1999
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej przez ZUS. Wnioskodawca twierdził, że inwalidztwo powstało wcześniej, tak aby spełnić warunek ustawowy z art. 32 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PKN 253/99
Wygrał pozwany · 7 wrz 1999
Sprawa dotyczyła byłej pracownicy przedsiębiorstwa państwowego, która po rozwiązaniu stosunku pracy przeszła na zasiłek przedemerytalny, a później uzyskała rentę. Po sprzedaży mienia zlikwidowanego pr…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 91/99
Wygrał pozwany · 18 sie 1999
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania wcześniejszej emerytury. Wnioskodawca twierdził, że został zwolniony z przyczyn dotyczących pracodawcy po zatrudnieniu w ramach prac interwencyjnych, co miało spełni…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 89/99
Wygrał powód · 18 sie 1999
Sąd Najwyższy uwzględnił kasację powódki i zmienił wcześniejsze wyroki, ustalając, że zgon pracownika Macieja M. w dniu 19 sierpnia 1997 r. nastąpił wskutek wypadku przy pracy. Spór dotyczył tego, czy…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 86/99
Wygrał powód · 18 sie 1999
Sąd Najwyższy uznał, że śmierć Bogumiła M. z dnia 14 lutego 1995 r. była wypadkiem przy pracy. Mimo że pracownik był nietrzeźwy i opuścił stanowisko stróża, ustalono, że rozpoczął wykonywanie obowiązk…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 83/99
Wygrał pozwany · 18 sie 1999
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o prawo do renty inwalidzkiej osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Ubezpieczony twierdził, że spełnia warunek 5 lat ubezpieczenia w ostatnim 10-leciu przed powsta…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 68/99
Wygrał pozwany · 5 sie 1999
Sprawa dotyczyła prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia. Ubezpieczony prowadził od lat działalność gospodarczą na własny rachunek, a równolegle był zatrudniony na podstawie umowy o pracę…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 72/99
Wygrał pozwany · 5 sie 1999
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury rolniczej i daty jej przyznania. Wnioskodawczyni pobierała wcześniej rentę rolniczą przyznaną jeszcze pod rządem ustawy z 1982 r., która nie pozwalała na doliczani…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 231/99
Wygrał pozwany · 5 sie 1999
Sprawa dotyczyła wniosku o rentę inwalidzką po wcześniejszym wstrzymaniu świadczenia. Ubezpieczona domagała się przyznania renty od daty wcześniejszej oraz ponownego ustalenia prawa do świadczenia. ZU…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 76/99
Wygrał pozwany · 5 sie 1999
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy Marzena K. podlegała obowiązkowo ubezpieczeniu społecznemu z tytułu zatrudnienia u Pawła N. ZUS uznał, że umowa o pracę była pozorna, a sądy obu instancji podzieliły tę…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 71/99
Wygrał pozwany · 5 sie 1999
Sprawa dotyczyła sprostowania protokołu powypadkowego po wypadku pracownika zatrudnionego na budowie w Niemczech. Powód domagał się usunięcia zapisu, że przyczyną wypadku było jego umyślne lub rażąco …
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 69/99
Wygrał pozwany · 5 sie 1999
Sprawa dotyczyła prawa matki do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym specjalnej opieki. Wnioskodawczyni argumentowała, że skoro jej syn miał przyznany zasiłek pielęgnacyjn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 74/99
Orzeczenie procesowe · 5 sie 1999
Sprawa dotyczyła wdowy po lekarzu, który zasłabł w pracy, a następnie zmarł wskutek udaru mózgu. Powódka domagała się sprostowania protokołu powypadkowego i jednorazowego odszkodowania, twierdząc, że …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 54/99
Orzeczenie procesowe · 29 lip 1999
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury po zwolnieniu z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Sąd Apelacyjny uznał, że wnioskodawca nie wykazał wymaganego 40-letniego okresu zatrudnienia, nawe…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 56/99
Orzeczenie procesowe · 29 lip 1999
Sprawa dotyczyła roszczenia o rentę uzupełniającą po wypadku przy pracy, któremu powód uległ w 1989 r. Sąd pierwszej instancji zasądził rentę, przyjmując odpowiedzialność pozwanej spółdzielni na zasad…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 58/99
Wygrał pozwany · 29 lip 1999
Sprawa dotyczyła możliwości zaliczenia (potrącenia) wierzytelności przedsiębiorstwa wobec Skarbu Państwa na poczet zaległych składek na ubezpieczenie społeczne należnych ZUS. Sąd Najwyższy uznał, że p…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 60/99
Orzeczenie procesowe · 29 lip 1999
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając kasację za zasadną. Spór dotyczył prawa do renty inwalidy wojennego i związku obecnych schorzeń wnios…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PKN 166/99
Wygrał pozwany · 28 lip 1999
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się przywrócenia do pracy po rozwiązaniu z nim umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b KP. Ustalono, że pracownik by…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyUbezpieczenia społeczne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.