Prawo pracy · Polska

Dyskryminacja w zatrudnieniu — 245 orzeczeń z prawa pracy

245 orzeczeńPracownik wygrał: 11.8%2012–2026

Zakaz dyskryminacji w zatrudnieniu wynika bezpośrednio z Kodeksu pracy (art. 11³, art. 18³a–18³e) i obejmuje całość stosunku pracy: nawiązanie, warunki zatrudnienia, awans, dostęp do szkoleń oraz rozwiązanie umowy.

Zakazane przesłanki dyskryminacji to: płeć, wiek, niepełnosprawność, rasa, religia, narodowość, przekonania polityczne, przynależność związkowa, pochodzenie etniczne, wyznanie, orientacja seksualna oraz forma zatrudnienia (umowa o pracę vs. kontrakt B2B) i wymiar czasu pracy (pełny etat vs. część etatu).

Szczególną cechą sporów o dyskryminację jest odwrócony ciężar dowodu: pracownik musi jedynie uprawdopodobnić, że był traktowany mniej korzystnie ze względu na określoną cechę. Pracodawca musi następnie udowodnić, że kierował się obiektywnymi przesłankami niezwiązanymi z tą cechą. Odszkodowanie za dyskryminację wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę i nie ma górnego pułapu.

  • Dyskryminacja bezpośrednia: gorsze traktowanie z powodu danej cechy
  • Dyskryminacja pośrednia: neutralny przepis, ale gorzej dotykający daną grupę
  • Molestowanie seksualne: odrębna podstawa roszczeń

Struktura orzeczeń

167
Sąd Najwyższy
35
Sąd Okręgowy
33
Sąd Rejonowy
10
Sąd Apelacyjny

Orzeczenia(245)

SNI PKN 565/98
Wygrał pozwany
· 9 lut 1999
Powódka, pracownica zakładu opieki zdrowotnej, kwestionowała wypowiedzenie umowy o pracę dokonane po osiągnięciu wieku emerytalnego i uzyskaniu prawa do emerytury, twierdząc, że było ono dyskryminując…
Wypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacjaPrzywrócenie do pracy
SNI PKN 420/98
Wygrał pozwany
· 5 lis 1998
Sprawa dotyczyła nauczycielki mianowanej, która została przeniesiona w stan nieczynny po zmniejszeniu liczby oddziałów i ograniczeniu liczby godzin nauczania w szkole. Powódka żądała uznania przeniesi…
Wypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacjaInne
SNI PKN 484/97
Wygrał pozwany
· 19 sty 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się uznania wypowiedzenia umowy o pracę za bezskuteczne. Spór dotyczył zwolnienia dyrektora technicznego zatrudnionego na czas nieokreślony, które…
Wypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacja
SNI PKN 246/97
Wygrał pozwany
· 10 wrz 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się przywrócenia do pracy po wypowiedzeniu umowy przez pracodawcę w związku z restrukturyzacją zakładu i koniecznością zmniejszenia zatrudnienia. …
Wypowiedzenie / zwolnienieDyskryminacjaInne
SNI PKN 5/97
Orzeczenie procesowe
· 13 lut 1997
Sprawa dotyczyła lekarki zatrudnionej na podstawie umowy o pracę, która domagała się dopuszczenia do pełnienia dyżurów w szpitalu kardiologicznym oraz zapłaty wynagrodzenia za gotowość do ich pełnieni…
DyskryminacjaWynagrodzenieCzas pracyInne

Najczęstsze pytania

Jak działa odwrócony ciężar dowodu w sprawach o dyskryminację?
Pracownik musi uprawdopodobnić, że był traktowany mniej korzystnie ze względu na określoną chronioną cechę (np. płeć, wiek). Nie musi tego udowodnić w pełni — wystarczy, że wskaże na fakty stwarzające domniemanie dyskryminacji. Pracodawca musi wtedy wykazać, że jego decyzja była uzasadniona obiektywnymi, niedyskryminacyjnymi przesłankami.
Czy różne wynagrodzenie kobiet i mężczyzn na tych samych stanowiskach to dyskryminacja?
Tak. Zasada równego wynagrodzenia za jednakową pracę lub pracę o jednakowej wartości jest wprost wyrażona w art. 18³c k.p. Pracodawca może różnicować wynagrodzenie tylko na podstawie obiektywnych kryteriów związanych z pracą: doświadczenie, zakres obowiązków, efekty, staż.
Jakie odszkodowanie można uzyskać za dyskryminację?
Odszkodowanie za naruszenie zasady równego traktowania wynosi co najmniej minimalne wynagrodzenie za pracę i nie ma górnego limitu. Jego wysokość zależy od rozmiaru poniesionej szkody (rzeczywistej straty i utraconych korzyści) oraz krzywdy niematerialnej.
Czy zwolnienie z pracy kobiety w ciąży jest zawsze dyskryminacją?
Zwolnienie kobiety w ciąży jest zarazem naruszeniem zakazu dyskryminacji ze względu na płeć/macierzyństwo oraz naruszeniem szczególnej ochrony przed rozwiązaniem stosunku pracy. Pracownica może domagać się jednocześnie przywrócenia do pracy i odszkodowania na obu podstawach.
Czy zwolnienie pracownika z powodu wieku jest legalne?
Nie, jeżeli wiek jest jedyną lub główną przyczyną wypowiedzenia. Osiągnięcie wieku emerytalnego lub nabycie prawa do emerytury nie może samo w sobie stanowić uzasadnionej przyczyny wypowiedzenia. Pracodawca musi wskazać konkretne, obiektywne powody niezwiązane z wiekiem.
Czym różni się molestowanie od mobbingu?
Molestowanie (art. 18³a § 5 k.p.) to naruszenie godności pracownika, w szczególności o charakterze seksualnym, tworzące wrogie lub upokarzające środowisko pracy. Może być jednorazowe. Mobbing (art. 94³ k.p.) wymaga systematyczności i długotrwałości oraz celowego działania. Obie podstawy mogą współistnieć w jednej sprawie.

Inne kategorie prawa pracy