Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — pracownik wygrał (104 orzeczeń)
104 orzeczeńPracownik wygrał: 100%2010–2014
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Struktura orzeczeń
62
Sąd Najwyższy
24
Sąd Okręgowy
10
Sąd Rejonowy
8
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(104)
SNI PK 157/09
Wygrał powód · 9 lut 2010
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał zasądzenie na rzecz pracownika wynagrodzenia za godziny nadliczbowe oraz wyrównania diet za wyjazdy do Francji. Uznał, że miejscem pracy po…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 142/09
Wygrał powód · 19 sty 2010
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Powódka była zatrudniona jako menadżer zawodu w hipermarkecie, początkowo na czas określony, później na czas …
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNII PK 34/09
Wygrał powód · 9 lip 2009
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Powód był kierownikiem dystrybucji i logistyki w oddziale spółki, ale nie był osobą zarządzającą zakładem pra…
WynagrodzenieCzas pracy
SOVIII Pa 35/09
Wygrał powódSąd Okręgowy w Gliwicach w Gliwice · 16 kwi 2009
Powódka, nauczycielka mianowana, domagała się wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych i nocnych podczas tzw. zielonej szkoły. Sąd Rejonowy częściowo uwzględnił roszczenie, uznając że praca ta…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 270/08
Wygrał powód · 8 kwi 2009
Sprawa dotyczyła roszczenia byłego dyrektora samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, wynikającą z równoczesnego wykonywania obowiązków d…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 140/08
Wygrał powód · 27 sty 2009
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy w sprawie o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Powód był zatrudniony jako przedstawiciel handlowy na podstawie umów o pracę na czas okr…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 96/08
Wygrał powód · 16 gru 2008
Sprawa dotyczyła roszczeń pracowników o diety za podróże służbowe. Powodowie byli zatrudnieni na umowach o pracę, w których jako miejsce pracy wskazano Kraków, a jednocześnie zawarto klauzulę pozwalaj…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 288/07
Wygrał powód · 11 kwi 2008
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej pracodawcy do rozpoznania w sprawie o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych. Uznał, że skarga nie spełnia wymogów formalnych, ponieważ wnio…
WynagrodzenieCzas pracy
SNII PK 235/07
Wygrał powód · 28 mar 2008
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika ochrony o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych, ekwiwalent za niewykorzystany urlop oraz ekwiwalent za czyszczenie odzieży roboczej. Sądy obu instancji…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 214/07
Wygrał powód · 20 mar 2008
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał w mocy wyrok przywracający pracownika do pracy oraz zasądzający wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy. Spór dotyczył rozwiązania umo…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracyInne
SNI PK 230/07
Wygrał powód · 19 mar 2008
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał zasądzenie na rzecz kierowcy należności za pracę w godzinach nadliczbowych oraz wyrównania diet i ryczałtów za noclegi. Uznał, że w umowie …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PZP 6/07
Wygrał powód · 3 sie 2007
Sąd Najwyższy rozstrzygnął wątpliwość dotyczącą czasu pracy pracowników zakładów opieki zdrowotnej po zmianach Kodeksu pracy z 2001 r. Uznał, że pracownicy ci korzystają z prawa do przeciętnie pięciod…
Czas pracyWynagrodzenie
SNI PK 232/06
Wygrał powód · 19 lut 2007
Sprawa dotyczyła roszczeń kierowców o wyrównanie wynagrodzenia za pracę oraz o dopłatę ryczałtów za diety i noclegi za zagraniczne podróże służbowe. Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 195/06
Wygrał powód · 25 sty 2007
Sprawa dotyczyła nauczycielki mianowanej, która na własny wniosek została przeniesiona na stanowisko logopedy w szkole specjalnej. Po powrocie z urlopu zdrowotnego pracodawca uznał, że jej tygodniowy …
Czas pracyInne
SNII PK 113/05
Wygrał powód · 11 sty 2006
Sprawa dotyczyła lekarzy zatrudnionych w szpitalu, którzy dochodzili zapłaty za dyżury pełnione w latach 1996–1999. Sąd I instancji zasądził na ich rzecz wynagrodzenie za dyżury, przyjmując, że przepi…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNIII PK 51/05
Wygrał powód · 6 lip 2005
Sąd Najwyższy uznał, że wobec pracownika niepełnosprawnego w stopniu umiarkowanym obowiązuje ustawowa norma 7 godzin pracy na dobę i 35 godzin tygodniowo. Jeżeli w umowie o pracę wpisano 8-godzinny dz…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNII PK 319/04
Wygrał powód · 21 cze 2005
Sprawa dotyczyła rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia na podstawie art. 53 § 1 pkt 1 lit. b k.p. z powodu długotrwałej niezdolności do pracy. Pracodawca doręczył pracownikowi oświadczenie o roz…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracyBHP
SNII PK 241/04
Wygrał powód · 10 mar 2005
Sprawa dotyczyła pracownika zatrudnionego w ochronie, który dochodził m.in. wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, wyrównania wynagrodzenia chorobowego, ekwiwalentu za urlop, odszkodowania za wadliwe w…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 298/03
Wygrał powód · 22 sty 2004
Sprawa dotyczyła roszczenia kierowcy samochodu ciężarowego o zapłatę diet i ryczałtu za noclegi z tytułu zagranicznych podróży służbowych. Sąd Najwyższy oddalił kasację pracodawcy i utrzymał w mocy ko…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 668/01
Wygrał powód · 18 gru 2002
Sprawa dotyczyła roszczenia lekarza o wynagrodzenie za pracę wykonywaną podczas dyżurów zakładowych za okres od lipca 1996 r. Sąd Najwyższy oddalił kasacje obu pozwanych: samodzielnego publicznego zak…
WynagrodzenieCzas pracyInne
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.