Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — pracodawca wygrał (192 orzeczeń)
192 orzeczeńPracownik wygrał: 0%2010–2014
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Struktura orzeczeń
134
Sąd Najwyższy
28
Sąd Okręgowy
17
Sąd Rejonowy
13
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(192)
SNII PZP 8/08
Wygrał pozwany · 13 maj 2008
Sąd Najwyższy rozstrzygał zagadnienie dotyczące kierowcy zatrudnionego na umowę o pracę, którego miejsce pracy w umowie określono jako „kraje Unii Europejskiej”. Spór dotyczył tego, czy taka praca ma …
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNIII PZP 3/07
Wygrał pozwany · 13 maj 2008
Sprawa dotyczyła wynagrodzenia lekarza za dyżury medyczne pełnione w szpitalu po 1 maja 2004 r. Powódka domagała się wyrównania wynagrodzenia oraz czasu wolnego, twierdząc, że dyżury wliczane do czasu…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 289/07
Wygrał pozwany · 17 kwi 2008
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownicy o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych po rozwiązaniu stosunku pracy za porozumieniem stron. Sądy niższych instancji częściowo uwzględniły powództwo,…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PZP 3/08
Wygrał pozwany · 18 mar 2008
Sprawa dotyczyła strażaka Państwowej Straży Pożarnej, który domagał się zapłaty za służbę pełnioną ponad normę czasu służby, traktując ją jak nadgodziny z Kodeksu pracy. Sąd Rejonowy zasądził na jego …
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNIII PK 69/07
Wygrał pozwany · 20 lut 2008
Sprawa dotyczyła dyrektora zespołu szkolnego, który został odwołany ze stanowiska z powodu częstych i długotrwałych nieobecności chorobowych wpływających na prawidłowe funkcjonowanie szkoły. Powód kwe…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 167/07
Wygrał pozwany · 11 lut 2008
Powód, nauczyciel akademicki zatrudniony na stanowisku profesora zwyczajnego, domagał się dodatkowego wynagrodzenia za wieloletnie pełnienie funkcji przewodniczącego komisji przetargowej w uczelni. Są…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 148/07
Wygrał pozwany · 5 lut 2008
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, pracę w niedziele i święta oraz w czasie urlopu. Powód był zatrudniony jako zootechnik w gospodarstwie hodowlanym i wykon…
Czas pracyWynagrodzenie
SNII PK 44/07
Wygrał pozwany · 15 paź 2007
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracownika zatrudnionego jako maszynista pojazdu trakcyjnego w PKP CARGO. Spór dotyczył tego, czy za okresy dojazdu do miejsca przyjęcia lokomotywy, oczekiwania …
WynagrodzenieCzas pracy
SNI PK 24/07
Wygrał pozwany · 4 paź 2007
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracodawcy i utrzymał w mocy zasądzenie na rzecz pracownicy odszkodowania za naruszenie zasady równego traktowania w zatrudnieniu. Sprawa dotyczyła pracownicy, k…
DyskryminacjaWynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 84/07
Wygrał pozwany · 23 sie 2007
Powód, pracownik PKP Cargo zatrudniony w drużynie trakcyjnej, domagał się wyrównania wynagrodzenia za okresy, w których nie prowadził bezpośrednio pojazdu trakcyjnego, ale m.in. oczekiwał na przydziel…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PZP 4/07
Wygrał pozwany · 3 kwi 2007
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące podstawy obliczania dodatku za pracę w godzinach nadliczbowych. Uznał, że wynagrodzenie pracownika wynikające z jego osobistego zaszeregowania, …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 165/06
Wygrał pozwany · 20 lut 2007
Sąd Najwyższy oddalił skargę kasacyjną pracownika dochodzącego diet za pobyt w Chinach. Uznał, że jego wyjazd nie był podróżą służbową w rozumieniu art. 775 § 1 k.p., lecz wynikał z porozumienia z pra…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PK 234/06
Wygrał pozwany · 19 lut 2007
Sprawa dotyczyła kierowców zatrudnionych przez przedsiębiorstwo obrotu zwierzętami hodowlanymi, którzy domagali się wyrównania wynagrodzenia za pracę oraz dopłaty do ryczałtów za diety i noclegi z tyt…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 221/06
Wygrał pozwany · 7 lut 2007
Sprawa dotyczyła dwóch pracowników zatrudnionych na stanowiskach kierowniczych w spółce, którzy odmówili podpisywania list obecności i kart ewidencji czasu pracy oraz kwestionowali inne polecenia prac…
Wypowiedzenie / zwolnienieCzas pracyInne
SNII PK 93/06
Wygrał pozwany · 5 gru 2006
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wynagrodzenie za pracę w godzinach nadliczbowych za okres od marca 2001 r. do października 2003 r. Powód twierdził, że wykonywał pracę ponad normy czasu pracy,…
Czas pracyWynagrodzenie
SNI PK 210/05
Wygrał pozwany · 16 maj 2006
Sprawa dotyczyła roszczeń pracownika o zapłatę prowizji oraz wynagrodzenia za godziny nadliczbowe. Powód był zatrudniony u pozwanej spółki jako przedstawiciel handlowy, a następnie Key Account Manager…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNII PK 271/05
Wygrał pozwany · 9 maj 2006
Powód, urzędnik służby cywilnej zatrudniony w Ministerstwie Infrastruktury, domagał się ustalenia liczby godzin przepracowanych ponad normę w okresie od października 2000 r. do maja 2002 r., twierdząc…
Czas pracyInne
SNII PZP 11/05
Wygrał pozwany · 15 lut 2006
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o to, czy pracownikowi za pracę w niedzielę lub święto, za którą pracodawca nie udzielił dnia wolnego w okresie rozliczeniowym, przysługują dwa dodatki do wynagrodzenia…
Czas pracyWynagrodzenie
SNI PK 131/05
Wygrał pozwany · 10 sty 2006
Sąd Najwyższy oddalił kasację powoda w sprawie o zapłatę świadczeń pracowniczych. Spór dotyczył m.in. prawa do premii oraz nagrody jubileuszowej po długotrwałej nieobecności spowodowanej chorobą. Powó…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PK 103/05
Wygrał pozwany · 8 gru 2005
Sprawa dotyczyła dwóch pracowników zatrudnionych na umowę o pracę na okres próbny, którzy po wypowiedzeniu umów przez pracodawcę dochodzili odszkodowań za niezgodne z prawem rozwiązanie stosunku pracy…
Wypowiedzenie / zwolnienieMobbingDyskryminacjaWynagrodzenieCzas pracyInne
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.