Prawo pracy · Polska

Wynagrodzenie i roszczenia płacowe — Sąd Najwyższy (2249 orzeczeń)

2249 orzeczeńPracownik wygrał: 15.3%2010–2014

Spory o wynagrodzenie należą do najczęstszych spraw w sądach pracy. Obejmują zarówno proste roszczenia o niezapłacone pensje, jak i skomplikowane kwestie dotyczące nadgodzin, premii, odpraw, ekwiwalentu za urlop czy wynagrodzenia za pracę w niedziele i święta.

Pracodawca ma obowiązek wypłacać wynagrodzenie co najmniej raz w miesiącu, w stałym terminie ustalonym w regulaminie pracy lub umowie. Minimalne wynagrodzenie za pracę jest corocznie waloryzowane i jego nieprzestrzeganie grozi pracodawcy odpowiedzialnością karną. Roszczenia pracownika o wynagrodzenie przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności.

Wynagrodzenie za nadgodziny przysługuje za każdą godzinę przepracowaną ponad normy czasu pracy (8 h/dobę, 40 h/tydzień). Stawka to normalne wynagrodzenie plus 50% dodatku (lub 100% w nocy, niedziele i święta). Pracodawca musi prowadzić ewidencję czasu pracy, a jej brak działa na jego niekorzyść w sporze sądowym.

  • Roszczenia płacowe można dochodzić przez 3 lata wstecz
  • Brak ewidencji czasu pracy przerzuca ciężar dowodu na pracodawcę
  • Sąd pracy nie pobiera opłat przy roszczeniach do 50 000 zł

Wyniki orzeczeń

1022
Wygrał pozwany
572
Orzeczenie procesowe
345
Wygrał powód
307
Częściowe uwzględnienie
3
Nieznany

Orzeczenia(2249)

SNI PZP 13/94
Wygrał powód
· 12 kwi 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że umowa zlecenia zawarta między zakładem pracy a pracownikiem zatrudnionym na pełny etat, przewidująca wykonywanie po godzinach pracy tego samego rodzaju czynności co w um…
Czas pracyWynagrodzenieInne
SNI PRN 12/94
Orzeczenie procesowe
· 12 kwi 1994
Sprawa dotyczyła roszczenia sędziego o wyrównanie wynagrodzenia za okres od 1989 do 1992 r. Sąd Najwyższy uchylił wyrok zasądzający część należności i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznają…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 73/94
Częściowe uwzględnienie
· 10 kwi 1994
Sprawa dotyczyła roszczeń pięciu prokuratorów o wyrównanie wynagrodzenia za różne okresy od 1989 do 1992 r. Sądy niższych instancji zasądziły na ich rzecz dopłaty, uznając, że wynagrodzenie powinno by…
WynagrodzenieInne
SNI PRN 10/94
Wygrał powód
· 30 mar 1994
Sąd Najwyższy uznał, że pracownik urzędu państwowego nabywa prawo do odprawy emerytalnej także wtedy, gdy wniosek o emeryturę złożył już po ustaniu stosunku pracy, ale w czasie nieprzerwanego pobieran…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 8/94
Częściowe uwzględnienie
· 30 mar 1994
Sprawa dotyczyła ciężarnej pracownicy zatrudnionej w sklepie warzywno-owocowym należącym do osoby fizycznej. Sąd Rejonowy przywrócił ją do pracy i zasądził wynagrodzenie, uznając, że umowa na czas okr…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzeniePrzywrócenie do pracyInne
SNI PRN 4/94
Orzeczenie procesowe
· 16 mar 1994
Sprawa dotyczyła ustalenia, kto był pracodawcą powódki oraz zasądzenia wynagrodzenia w związku z reorganizacją szkoły podstawowej. Sąd Najwyższy wskazał, że przy ocenie przejęcia części zakładu pracy …
InneWynagrodzenie
SNI PZP 7/94
Orzeczenie procesowe
· 16 mar 1994
Sprawa dotyczyła czterech pracownic domów towarowych, które po wypowiedzeniu zmieniającym odmówiły przyjęcia nowych warunków pracy polegających na skróceniu dziennego czasu pracy z 7 do 6 godzin i pro…
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 5/94
Orzeczenie procesowe
· 22 lut 1994
Sprawa dotyczyła prawa pracownicy do odprawy pieniężnej po likwidacji zakładu pracy na podstawie ustawy z 28 grudnia 1989 r. Powódka została zatrudniona w nowej jednostce, która przejęła część mienia …
Wypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieInne
SNI PRN 2/94
Orzeczenie procesowe
· 18 lut 1994
Sprawa dotyczyła nauczycielki zatrudnionej w oddziale przedszkolnym szkoły podstawowej, która od 1 września 1992 r. nie została dopuszczona do pracy i domagała się wynagrodzenia. Sądy niższych instanc…
WynagrodzenieInne

Najczęstsze pytania

Ile czasu mam na dochodzenie zaległego wynagrodzenia?
Roszczenia ze stosunku pracy, w tym o zaległe wynagrodzenie, przedawniają się z upływem 3 lat od dnia wymagalności każdej poszczególnej należności. Bieg przedawnienia można przerwać przez wniesienie pozwu lub pisemne wezwanie pracodawcy do zapłaty.
Jak obliczyć wynagrodzenie za nadgodziny?
Za pracę w nadgodzinach przysługuje normalne wynagrodzenie plus dodatek: 50% za nadgodziny przypadające w dni powszednie i w soboty, 100% za nadgodziny w nocy (godz. 21–7), niedziele, święta i dni wolne od pracy wynikające z 5-dniowego tygodnia pracy. Alternatywą jest czas wolny w stosunku 1:1 (powszednie) lub 1:1,5 (jeśli pracownik wnioskuje sam).
Pracodawca nie wypłaca mi pensji — co mogę zrobić?
Możesz: (1) wezwać pracodawcę na piśmie do zapłaty; (2) złożyć skargę do Państwowej Inspekcji Pracy; (3) wnieść pozew do sądu pracy — bez opłat sądowych do 50 000 zł; (4) rozwiązać umowę bez wypowiedzenia na podstawie art. 55 § 1¹ k.p. (ciężkie naruszenie obowiązków przez pracodawcę) i żądać odszkodowania w wysokości wynagrodzenia za okres wypowiedzenia.
Czy mogę dochodzić wynagrodzenia, jeśli umowa była nieformalną „umową o dzieło"?
Tak, jeśli relacja faktycznie miała cechy stosunku pracy (osobiste wykonywanie, pod kierownictwem pracodawcy, w miejscu i czasie przez niego wyznaczonym). Sąd może ustalić istnienie stosunku pracy i zasądzić wynagrodzenie wg stawek pracowniczych, w tym nadgodziny.
Kiedy przysługuje odprawa przy zwolnieniu?
Odprawa z tytułu zwolnienia z przyczyn niedotyczących pracownika (ustawa z 13.03.2003 r.) przysługuje, gdy pracodawca zatrudnia co najmniej 20 osób i rozwiązuje umowę z przyczyn leżących po stronie zakładu. Wysokość: 1, 2 lub 3 miesięczne wynagrodzenia w zależności od stażu pracy.
Czy pracodawca może obniżyć wynagrodzenie bez zgody pracownika?
Nie. Obniżenie wynagrodzenia wymaga albo zgody pracownika wyrażonej w porozumieniu zmieniającym, albo wypowiedzenia zmieniającego warunki pracy i płacy z zachowaniem okresu wypowiedzenia. Jednostronna decyzja pracodawcy o obniżeniu pensji jest bezskuteczna.

Inne kategorie prawa pracy