Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNII URN 62/95
Wygrał powód · 14 lut 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że Zespół Składnic Lasów Państwowych jako jednostka organizacyjna Lasów Państwowych nie ma obowiązku odprowadzania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 2/96
Wygrał pozwany · 14 lut 1996
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury. ZUS odmówił zaliczenia wnioskodawcy części okresów do wymaganego 40-letniego stażu, w tym pracy w kołchozie na Ukrainie oraz nauki zawodu w Zasadnicz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 64/95
Orzeczenie procesowe · 14 lut 1996
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej Józefowi L. przez ZUS z powodu braku ustalenia, czy inwalidztwo III grupy powstało w wymaganym terminie, tj. przed upływem 18 miesięcy od ustania …
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 63/95
Orzeczenie procesowe · 14 lut 1996
Sprawa dotyczyła odwołania Barbary S. od decyzji ZUS w przedmiocie wysokości emerytury. Sądy niższych instancji odrzuciły odwołanie jako wniesione po terminie, uznając, że decyzja została doręczona 8 …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 56/95
Orzeczenie procesowe · 2 lut 1996
Sprawa dotyczyła objęcia ubezpieczeniem społecznym syna i synowej osoby prowadzącej działalność gospodarczą. ZUS uznał ich za osoby współpracujące, powołując się na sam fakt pokrewieństwa i wspólnego …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 54/95
Wygrał powód · 30 sty 1996
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie od decyzji odmawiającej wcześniejszej emerytury kolejowej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wykładni art. 5 ust. 2 ustawy z 19…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 25/95
Wygrał powód · 30 sty 1996
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury pracownicy wykonującej pracę w szczególnych warunkach. ZUS odmówił świadczenia, ponieważ wnioskodawczyni ukończyła wymagany wiek 55 lat dopiero po upł…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 55/95
Wygrał powód · 24 sty 1996
Sprawa dotyczyła żądania zwrotu części renty inwalidzkiej wypłaconej Ireneuszowi M. przez kolejowy organ rentowy po ujawnieniu zbiegu polskiego świadczenia z rentą przyznaną przez instytucję zagranicz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 26/95
Wygrał pozwany · 24 sty 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej III grupy wojskowej dla osoby, która doznała wypadku podczas służby w organach obrony. Sąd Wojewódzki przyznał świadczenie od 1 lipca 1993 r. i wskazał, że…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 59/95
Orzeczenie procesowe · 24 sty 1996
Sprawa dotyczyła prawa Edwarda B. do renty rodzinnej po wstrzymaniu wypłaty świadczenia przez ZUS z powodu uznania go za inwalidę tylko III grupy. Sąd Wojewódzki oddalił odwołanie, przyjmując, że inwa…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 52/95
Wygrał pozwany · 24 sty 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej Stefana L. Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną Ministra Pracy i Polityki Socjalnej, uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego i oddalił odwołanie wnioskod…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 60/95
Wygrał powód · 24 sty 1996
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru emerytury Heleny L. po wcześniejszym pobieraniu przez nią różnych rent inwalidzkich: z ogólnego stanu zdrowia oraz z tytułu choroby zawodowej. ZUS przyjął d…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 24/95
Wygrał pozwany · 24 sty 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że w okresie od 1 października 1990 r. do 4 lipca 1993 r. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której wszystkie udziały należały do stowarzyszenia Polski Związek Motoro…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 48/95
Wygrał powód · 12 sty 1996
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości i przywrócił Alicji W. prawo do renty rodzinnej od 1 grudnia 1993 r. Spór dotyczył wstrzymania przez ZUS wypłaty świadczenia po z…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 53/95
Wygrał pozwany · 12 sty 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej wypadkowej. Wnioskodawca został w 1972 r. zaliczony do III grupy inwalidów z powodu wypadku przy pracy, przy czym inwalidztwo uznano za czasowe i wyznaczon…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 57/95
Orzeczenie procesowe · 12 sty 1996
Sprawa dotyczyła podwyższenia emerytury po utracie przez emeryta prawa do deputatu (świadczenia w naturze). Sąd Najwyższy uznał, że część wynagrodzenia w naturze, której nie uwzględniono przy pierwotn…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII PRN 12/95
Częściowe uwzględnienie · 12 sty 1996
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę o sprostowanie protokołu powypadkowego i jednorazowe odszkodowanie po śmierci pracownika w związku z wypadkiem przy pracy. Utrzymał ustalenie, że zdarzenie z 14 lipca 19…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 18/95
Orzeczenie procesowe · 22 lis 1995
Sąd Najwyższy odmówił podjęcia uchwały w sprawie pytania prawnego dotyczącego możliwości pobierania przez rolnika, który przekazał gospodarstwo rolne do 31 grudnia 1990 r., świadczenia rolniczego w zb…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 46/95
Wygrał powód · 17 lis 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów niższych instancji oraz decyzje ZUS nakazujące Jerzemu W. zwrot części emerytury wypłaconej w 1993 r. Uznał, że choć wnioskodawca osiągnął dochód z zatrudnienia powo…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 42/95
Orzeczenie procesowe · 17 lis 1995
Sprawa dotyczyła rolnika, który w 1990 r. złożył wniosek o rentę inwalidzką rolniczą bez przekazywania gospodarstwa rolnego. Organ rentowy ostatecznie przyznał rentę od 1 stycznia 1991 r., ale odmówił…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.