Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNII URN 6/96
Orzeczenie procesowe · 24 maj 1996
Sprawa dotyczyła przeliczenia emerytury wojskowej Eugeniusza F. po wejściu w życie ustawy z 10 grudnia 1993 r. Organ rentowy przyjął do podstawy wymiaru tylko część składników uposażenia, nie uwzględn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PZP 2/96
Wygrał pozwany · 24 maj 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że pracownik, który uległ wypadkowi przy pracy, nie może żądać od pracodawcy zwrotu kosztów zakupu leku nabytego za pełną odpłatnością wyłącznie na podstawie ustawy wypadko…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 22/95
Wygrał pozwany · 23 maj 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że Powszechna Spółdzielnia Spożywców „Społem” po 4 lipca 1993 r. nie może być traktowana jako uspołeczniony zakład pracy w rozumieniu art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy wypadkowej…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UZP 10/96
Częściowe uwzględnienie · 17 maj 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że członkom rodziny osoby najbliższej ubezpieczonemu rolnikowi, która nie podlegała ubezpieczeniu, przysługuje jednorazowe odszkodowanie, jeżeli ta osoba zmarła wskutek wyp…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII URN 1/96
Orzeczenie procesowe · 10 maj 1996
Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji ZUS w przedmiocie wysokości emerytury i zaliczenia dodatkowych 7 miesięcy zatrudnienia do stażu ubezpieczeniowego. Sąd Wojewódzki oddalił odwołanie co do wysokośc…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PRN 5/96
Wygrał pozwany · 23 kwi 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia o jednorazowe odszkodowanie za uszczerbek na zdrowiu spowodowany chorobą zawodową. Powód pracował w latach 1960–1963 przy sprzedaży i konfekcjonowaniu środków chemicznych, …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 28/95
Wygrał pozwany · 19 kwi 1996
Sprawa dotyczyła zasad ustalania podstawy wymiaru kolejowej emerytury po wejściu w życie ustawy o rewaloryzacji. Wnioskodawca twierdził, że do podstawy należy zaliczyć także wynagrodzenie uzyskane pod…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 23/95
Nieznany · 18 kwi 1996
Orzeczenie dotyczy prawa emeryta/rencisty do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia. Sąd Najwyższy wskazał, że samo pobieranie renty lub emerytury nie wyłącza prawa do zasiłku, jeżeli po zakończe…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UR 5/96
Orzeczenie procesowe · 17 kwi 1996
Sprawa dotyczyła emerytki, która domagała się waloryzacji emerytury za marzec 1992 r. po tym, jak Trybunał Konstytucyjny uznał za niezgodny z Konstytucją przepis ograniczający wcześniejszą waloryzację…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 8/96
Orzeczenie procesowe · 17 kwi 1996
Sprawa dotyczyła objęcia Mariana L. pracowniczym ubezpieczeniem społecznym oraz wysokości składek należnych do ZUS. Marian L. był zatrudniony na podstawie umowy o pracę zawartej ze wspólnikami spółki …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 4/96
Orzeczenie procesowe · 11 kwi 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty rodzinnej po zmarłym mężu pobierającym rentę inwalidzką. ZUS odmówił przyznania świadczenia, uznając, że wdowa nie spełnia warunków wieku ani inwalidztwa, a jej córka n…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 3/96
Wygrał pozwany · 11 kwi 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej absolwenta szkoły zawodowej, który po rejestracji jako bezrobotny absolwent uległ wypadkowi i stał się inwalidą III grupy jeszcze w trzymiesięcznym okresie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 5/96
Orzeczenie procesowe · 11 kwi 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej Sławomira N. ZUS odmówił świadczenia, wskazując na brak wymaganego rocznego okresu zatrudnienia. Sąd Wojewódzki oddalił odwołanie, przyjmując, że wnioskoda…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII PO 1/96
Wygrał pozwany · 21 mar 1996
Sprawa dotyczyła roszczenia pracownika o wypłatę zasiłku chorobowego za okres od 1 stycznia 1994 r. do 16 sierpnia 1994 r. Pracownik wystąpił bezpośrednio do sądu pracy przeciwko spółdzielni pracy, kt…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 51/95
Orzeczenie procesowe · 20 mar 1996
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy żona osoby prowadzącej działalność gospodarczą podlega pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu, czy też ubezpieczeniu jako osoba współpracująca. ZUS uznał, że Janina Ł.…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 1/96
Wygrał pozwany · 20 mar 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty rodzinnej po zmarłym Feliksie K., którego żona Emilianna K. domagała się uwzględnienia okresu służby wojskowej męża oraz pracy w gospodarstwie rolnym jako podstawy do ś…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 7/96
Wygrał powód · 20 mar 1996
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną i uchylił wyrok sądu apelacyjnego, wyrok sądu wojewódzkiego oraz decyzję ZUS z 16 kwietnia 1994 r. Spór dotyczył wysokości renty inwalidzkiej Henryka K. Z…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 61/95
Orzeczenie procesowe · 6 mar 1996
Sprawa dotyczyła wniosku o doliczenie do stażu ubezpieczeniowego okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i własnym w latach 1945–1966, co miało skutkować zwiększeniem emerytury. Organ rentowy i S…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 3/96
Wygrał powód · 6 mar 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej na gruncie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Wnioskodawczyni Monika N. była od dzieciństwa zaliczona do III, a następnie II grupy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 98/96
Wygrał pozwany · 28 lut 1996
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury dla twórców/ artystów. Wnioskodawczyni, śpiewaczka-solistka, domagała się zaliczenia do wymaganego stażu także okresu pracy jako artystka chóru. Sąd A…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.