Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNI PKN 7/96
Orzeczenie procesowe · 11 wrz 1996
Sąd Najwyższy odrzucił kasację wniesioną przez powoda od wyroku z 1974 r. w sprawie o przywrócenie do pracy, rentę i odszkodowanie. Uznał, że po nowelizacji KPC z 1 marca 1996 r. kasacja przysługuje s…
Przywrócenie do pracyInneUbezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienie
SNII URN 14/96
Orzeczenie procesowe · 5 wrz 1996
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury kolejowej Stanisława M. i sposobu obliczania okresów zatrudnienia na kolei. Sąd Wojewódzki przyjął korzystniejszy dla wnioskodawcy przelicznik 14 miesięcy za każdy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 20/96
Wygrał pozwany · 5 wrz 1996
Sprawa dotyczyła obowiązku zwrotu przez spółkę z o.o. należącą do gminy kwoty zasiłków chorobowych wypłaconych pracownikom. ZUS uznał, że spółka jako „uspołeczniony zakład pracy” powinna finansować te…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 8/96
Orzeczenie procesowe · 5 wrz 1996
Sprawa dotyczyła prawa Czesławy G. do renty inwalidzkiej z tytułu wypadku w drodze do pracy, któremu uległa w 1988 r. na terenie byłej NRD podczas zatrudnienia w ramach umów międzynarodowych. ZUS odmó…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 23/96
Wygrał pozwany · 5 wrz 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Wnioskodawca uległ wypadkowi w 1988 r. i wcześniej pobierał rentę inwalidzką z ogólnego stanu zdrowia (III grupa). Po uznaniu …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 19/96
Orzeczenie procesowe · 5 wrz 1996
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury pracownika pełniącego funkcję zastępcy dyrektora przedsiębiorstwa państwowego. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że nie doszło do rozwiązania stosunku…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII URN 22/96
Orzeczenie procesowe · 5 wrz 1996
Sprawa dotyczyła renty inwalidzkiej rolniczej i zasad zawieszenia części uzupełniającej świadczenia. KRUS przyznał wnioskodawczyni rentę, ale następnie zawiesił w całości część uzupełniającą, uznając,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 7/96
Wygrał pozwany · 21 sie 1996
Sprawa dotyczyła ustalenia daty nabycia prawa do emerytury przez pracownika, który w okresie krótkotrwałej niezdolności do pracy pobierał nie zasiłek chorobowy, lecz wynagrodzenie z art. 92 § 1 KP (w …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 58/95
Orzeczenie procesowe · 21 sie 1996
Sprawa dotyczyła ponownego rozpoznania wniosku o emeryturę górniczą oraz przeliczenie świadczenia według korzystniejszego wskaźnika po zmianie przepisów z 30 czerwca 1994 r. ZUS odmówił, a sąd wojewód…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 13/96
Wygrał powód · 17 lip 1996
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną Rzecznika Praw Obywatelskich i przywrócił Gerardowi S. prawo do renty inwalidzkiej wypadkowej. Sprawa dotyczyła wstrzymania wypłaty renty po badaniu kontr…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 15/96
Wygrał pozwany · 17 lip 1996
Sprawa dotyczyła spółdzielni kółek rolniczych, która domagała się zastosowania preferencyjnej, obniżonej składki na ubezpieczenie społeczne dla pracowników i członków zatrudnionych przy działalności r…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 18/96
Wygrał pozwany · 17 lip 1996
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przez przedsiębiorstwo energetyki cieplnej będące przedsiębiorstwem użyteczności publicznej i jednostką o…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII PO 3/96
Orzeczenie procesowe · 13 cze 1996
Sprawa dotyczyła wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego między Rejonowym Urzędem Pracy a Sądem Rejonowym w Ł. w związku z żądaniem wypłaty zaległego zasiłku rodzinnego. Wnioskodawczyni twierd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 12/96
Wygrał pozwany · 4 cze 1996
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności pracodawcy wobec ZUS za wypłatę podwyższonych emerytur i rent po doliczeniu do podstawy wymiaru równowartości deputatu węglowego. Przedsiębiorstwo, działając po uchw…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 13/96
Częściowe uwzględnienie · 4 cze 1996
Sprawa dotyczyła prawa rolnika pobierającego rentę rolniczą do dodatku z tytułu pracy przymusowej po 1 września 1939 r. oraz do dodatku przewidzianego ustawą z 2 września 1994 r. dla żołnierzy zastępc…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 12/96
Orzeczenie procesowe · 4 cze 1996
Sprawa dotyczyła wysokości renty rodzinnej po zmarłym górniku, gdy uprawnione były dwie osoby: wdowa (Alicja G.) oraz rozwiedziona małżonka mająca prawo do alimentów. Każda z nich nabyła prawo do świa…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 5/96
Wygrał pozwany · 4 cze 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że rolnik pobierający rentę rodzinną nie nabywa prawa do rolniczej renty inwalidzkiej z tytułu choroby zawodowej, jeżeli długotrwała niezdolność do pracy powstała po upływi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 11/96
Wygrał powód · 28 maj 1996
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wykładowca wyższego seminarium duchownego może nabyć prawo do emerytury nauczycielskiej na podstawie art. 88 Karty Nauczyciela. Uznał, że art. 21 ust. 1 w zw. z art. 23 …
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UR 6/96
Orzeczenie procesowe · 28 maj 1996
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej przyznanej Władysławie G. przez ZUS, a następnie cofniętej po ponownej ocenie zeznań świadków dotyczących okresów pracy w gospodarstwie rolnym. Sąd Najwyżs…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 11/96
Orzeczenie procesowe · 28 maj 1996
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania wcześniejszej emerytury przez ZUS z powodu niezaliczenia okresu pracy w b. ZSRR, ponieważ wnioskodawca nie przedłożył karty repatriacyjnej. Sąd Wojewódzki oddalił od…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.