Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNIII PZP 6/02
Częściowe uwzględnienie · 8 maj 2002
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie dotyczące dopuszczalności powództwa o ustalenie, że pracownik wykonywał pracę w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, na potrzeby uzyskania zasił…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 337/01
Orzeczenie procesowe · 17 kwi 2002
Sprawa dotyczyła prawa nauczycielki do wcześniejszej emerytury na podstawie art. 88 ust. 1 Karty Nauczyciela. ZUS odmówił świadczenia, a sądy niższych instancji uznały, że wnioskodawczyni nie spełniła…
InneUbezpieczenia społeczne
SNIII UZP 1/02
Wygrał pozwany · 5 mar 2002
Orzeczenie dotyczyło wykładni przepisów o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych, a konkretnie tego, czy służba wojskowa pełniona wyłącznie w Armii Radzieckiej może być uznana za równorzędną ze…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 307/01
Wygrał pozwany · 19 lut 2002
Sprawa dotyczyła żądania odsetek od wyrównania emerytury i renty wypadkowej po prawomocnym podwyższeniu wskaźnika podstawy wymiaru świadczenia. ZUS przyznał odsetki tylko za okres od 14 listopada 1996…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 115/01
Wygrał pozwany · 19 lut 2002
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Wnioskodawczyni od dzieciństwa miała wadę wzroku powodującą praktyczną jednooczność, a w czasie zatrudnienia stan ten ni…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 45/01
Orzeczenie procesowe · 8 lut 2002
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne przez osobę pobierającą rentę z tytułu inwalidztwa, która jednocześnie prowadziła działalność gospodarczą. Wnioskodawca twierdzi…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 110/01
Wygrał pozwany · 8 lut 2002
Sprawa dotyczyła skargi o wznowienie postępowania w sprawie o rentę z tytułu choroby zawodowej. ZUS twierdził, że po wydaniu prawomocnego wyroku przyznającego świadczenie ujawniła się nowa okoliczność…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 112/01
Orzeczenie procesowe · 8 lut 2002
Sprawa dotyczyła wstrzymania przez ZUS dalszej wypłaty renty z tytułu choroby zawodowej z powodu uznania, że wnioskodawca odzyskał zdolność do pracy. Sądy meriti oddaliły odwołanie, opierając się na j…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 53/01
Wygrał pozwany · 8 lut 2002
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę. Wnioskodawczyni twierdziła, że może zsumować okres pracy w szczególnych warunkach z wykazu A i wykazu B rozporządzenia z 7 lutego 1983…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 30/01
Wygrał powód · 7 lut 2002
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. Organ rentowy odmówił świadczenia, uznając, że ubezpieczona nie wykazała 20-letniego stażu, p…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 49/01
Wygrał pozwany · 7 lut 2002
Sprawa dotyczyła renty rolniczej i obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Ubezpieczona odziedziczyła gospodarstwo rolne i objęła je w posiadanie, a następnie wydzierżawiła je innej osobie. …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 13/01
Wygrał pozwany · 7 lut 2002
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Sąd pierwszej instancji, a następnie Sąd Apelacyjny, przyznały ubezpieczonej rentę, uznając że spełniła wymagany staż ubezpie…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 42/01
Wygrał pozwany · 7 lut 2002
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury rolniczej. Wnioskodawczyni twierdziła, że spełnia warunki do świadczenia, w tym podlegała rolniczemu ubezpieczeniu społecznemu i opłacała składki w latach 1977–1980…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 90/01
Orzeczenie procesowe · 29 sty 2002
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające apelację. Sprawa dotyczyła odmowy umieszczenia Jana W. w spisie osób uprawnionych do rekompensaty za utratę …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 781/00
Wygrał pozwany · 25 sty 2002
Sprawa dotyczyła wniosku o jednorazowe odszkodowanie po wypadku, któremu uległ Janusz K. podczas wykonywania działalności gospodarczej na zlecenie szkoły. ZUS odmówił wypłaty tego świadczenia, a sądy …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 789/00
Wygrał pozwany · 25 sty 2002
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę z tytułu niezdolności do pracy. Ustalono, że wnioskodawczyni ostatni okres składkowy miała do 30 grudnia 1992 r. (pobieranie zasiłku dla bezrobotnych), …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 771/00
Orzeczenie procesowe · 25 sty 2002
Sprawa dotyczyła objęcia Ireny L. pracowniczym ubezpieczeniem społecznym za okres od 1 października 1996 r. do 31 sierpnia 1997 r. Sądy niższych instancji uznały, że zawarła ona z córką umowę o pracę …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 788/00
Orzeczenie procesowe · 25 sty 2002
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Sąd Apelacyjny przyznał wnioskodawczyni rentę, uznając, że w 10-leciu poprzedzającym powstanie niezdolności do pracy spełnia ona wymagan…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 747/00
Wygrał powód · 22 sty 2002
Sąd Najwyższy uznał, że organ rentowy nie mógł skutecznie zakwestionować niezdolności do pracy wnioskodawcy i wstrzymać wypłaty renty inwalidy wojskowego, ponieważ przed 1 września 1997 r. był on niep…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 746/00
Orzeczenie procesowe · 22 sty 2002
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona. Spór dotyczył prawa do jednorazowego odszkodowania z …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.