Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UZP 13/94
Częściowe uwzględnienie · 8 lip 1994
Sprawa dotyczyła prawa do świadczeń po śmierci Marcina I., który zginął w wypadku w drodze na komisję poborową. Sąd Wojewódzki uznał zdarzenie za wypadek przy pracy i przyznał rodzinie rentę rodzinną …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 6/94
Orzeczenie procesowe · 8 lip 1994
Sprawa dotyczyła wykładni przepisów ustawy z 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent w zakresie doliczania do już przyznanego świadczenia wcześniej nieuwzględnionych okresów składkowyc…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 6/94
Orzeczenie procesowe · 8 lip 1994
Sprawa dotyczyła wysokości renty inwalidzkiej wypłacanej przez ZUS osobie, której podstawę wymiaru pierwotnie ustaliła czechosłowacka instytucja ubezpieczeniowa według przepisów CSRS. Po wejściu w życ…
Ubezpieczenia społeczne
SNII PRN 4/94
Wygrał pozwany · 8 lip 1994
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy śmierć pracownika nastąpiła wskutek wypadku przy pracy oraz prawa do jednorazowego odszkodowania. Powódka twierdziła, że jej mąż, zatrudniony jako instruktor praktyczne…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 15/94
Orzeczenie procesowe · 30 cze 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące tego, czy spółdzielnie w okresie od 1 października 1990 r. do 4 lipca 1993 r. mogły być uznawane za uspołecznione zakłady pracy na gruncie § 19 …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 20/94
Orzeczenie procesowe · 30 cze 1994
Sprawa dotyczyła wojskowej renty rodzinnej po zmarłym żołnierzu zawodowym. Wnioskodawczyni domagała się ponownego ustalenia wysokości świadczenia, twierdząc, że organ rentowy od początku błędnie oblic…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 14/94
Orzeczenie procesowe · 22 cze 1994
Sprawa dotyczyła prawa do dodatku (zasiłku) pielęgnacyjnego na syna wnioskodawcy po ukończeniu przez dziecko 16 lat. ZUS odmówił świadczenia, powołując się na zaliczenie syna do III grupy inwalidów. S…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 15/94
Wygrał powód · 22 cze 1994
Sprawa dotyczyła zaliczenia do stażu emerytalnego okresu studiów wyższych odbytych za granicą, w Moskwie, w latach 1952–1957. ZUS odmówił uwzględnienia tego okresu, a sądy I i II instancji podzieliły …
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 19/94
Częściowe uwzględnienie · 22 cze 1994
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury Zygmunta P., który po przyznaniu prawa do emerytury nadal pracował w pełnym wymiarze czasu pracy i nie pobierał świadczenia. ZUS odmówił uwzględnienia zarobków z l…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PZP 4/94
Orzeczenie procesowe · 16 cze 1994
Orzeczenie dotyczy relacji między decyzją inspektora sanitarnego o stwierdzeniu choroby zawodowej a późniejszym postępowaniem cywilnym o roszczenia wynikające z tej choroby. Sąd Najwyższy wskazał, że …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PO 6/94
Orzeczenie procesowe · 8 cze 1994
Orzeczenie dotyczyło nie sporu pracowniczego, lecz wniosku sędziów Sądu Apelacyjnego w K. o wyłączenie ich od rozpoznania sprawy z wniosku Romualda M. przeciwko ZUS o wzrost górniczej renty. Powodem b…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PRN 3/94
Wygrał powód · 8 cze 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu apelacyjnego i wcześniejszy wyrok sądu wojewódzkiego w sprawie o rentę uzupełniającą (wyrównawczą) z art. 444 § 2 k.c. Powód był zatrudniony u pozwanej i nabył chorobę…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 16/94
Wygrał powód · 8 cze 1994
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego pracownika zatrudnionego jako radca prawny. ZUS przyjął do obliczeń wynagrodzenie z kwietnia i maja 1993 r., pomijając marzec, uznając, …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNI PZP 20/94
Orzeczenie procesowe · 7 cze 1994
Sprawa dotyczyła skutków rozwiązania umowy dzierżawy zakładu pracy dla trwających stosunków pracy. Powód domagał się m.in. wynagrodzenia, odprawy, ekwiwalentu za urlop, świadectwa pracy oraz rozliczeń…
InneWypowiedzenie / zwolnienieWynagrodzenieUbezpieczenia społeczne
SNII UZP 12/94
Wygrał powód · 25 maj 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że art. 33 ust. 2 ustawy o rewaloryzacji nie pozwala na ponowne ustalenie całej wysokości już przyznanej emerytury lub renty tylko dlatego, że po wejściu w życie ustawy ube…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 17/94
Wygrał powód · 25 maj 1994
Sprawa dotyczyła ponownego obliczenia emerytury na podstawie zarobków osiągniętych w latach 1989–1991. Wnioskodawca pobierał wcześniejszą emeryturę, a następnie podjął zatrudnienie i na pewien czas za…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 1/94
Orzeczenie procesowe · 24 maj 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sprawa została rozstrzygnięta bez dostatecznego wyjaśnienia okoliczności wypadku. Wnioskodawczyn…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 5/94
Wygrał powód · 20 maj 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że żona rolnika, która jako pracownica otrzymała urlop wychowawczy, nie podlegała z mocy ustawy ubezpieczeniu społecznemu rolników także wtedy, gdy urlop ten przypadał już …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 5/94
Orzeczenie procesowe · 11 maj 1994
Orzeczenie dotyczyło pytania, czy przy ustalaniu prawa do świadczenia emerytalno-rentowego po 15 listopada 1991 r. można zaliczyć jako okresy składkowe wcześniejsze okresy zatrudnienia, za które praco…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PZP 2/94
Częściowe uwzględnienie · 11 maj 1994
Sprawa dotyczyła podwyższenia renty wyrównawczej zasądzonej w Polsce na rzecz powoda, który po wyjeździe na stałe do Niemiec pobierał już niemiecką rentę z ubezpieczenia wypadkowego. Sąd Najwyższy uzn…
InneUbezpieczenia społeczneWynagrodzenie
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.