Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UZP 23/94
Wygrał powód · 12 paź 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że okres przymusowej pracy pod ziemią wykonywanej przez żołnierza zasadniczej służby wojskowej w kopalni w latach 1949–1952 może być traktowany nie tylko jako okres składko…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 37/94
Wygrał powód · 12 paź 1994
Sprawa dotyczyła prawa Antoniego N. do renty inwalidy wojennego z tytułu pobytu w łagrach ZSRR. ZUS początkowo przyznał świadczenie od 1 października 1991 r., ale następnie wstrzymał wypłatę, uznając,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 34/94
Wygrał pozwany · 12 paź 1994
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej przez ZUS osobie, która w przeszłości była najpierw pracownikiem, a następnie osobą współpracującą przy działalności gospodarczej. Minister Sprawi…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 25/94
Częściowe uwzględnienie · 28 wrz 1994
Sprawa dotyczyła decyzji ZUS obciążającej syndyka masy upadłości składkami na ubezpieczenie społeczne za pracowników nadal zatrudnianych po ogłoszeniu upadłości przedsiębiorstwa. Sąd Najwyższy uznał, …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 26/94
Wygrał powód · 28 wrz 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie dotyczące tego, jak rozumieć pojęcie „dochód” przy zawieszaniu lub zmniejszaniu emerytury/renty na podstawie przepisów z 1991 r. Spór dotyczył tego, czy do limit…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UZP 27/94
Wygrał pozwany · 28 wrz 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że młodociany po ukończeniu 16 lat, zatrudniony na podstawie umowy o pracę w celu nauki zawodu u ojca prowadzącego działalność gospodarczą i pozostający z nim we wspólnym g…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 29/94
Orzeczenie procesowe · 28 wrz 1994
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej z powodu braku wymaganego 5-letniego okresu zatrudnienia w ostatnim dziesięcioleciu przed powstaniem inwalidztwa lub przed złożeniem wniosku. Sądy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 30/94
Orzeczenie procesowe · 28 wrz 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że doszło do błędnej oceny materiału dowodowego w sprawie o rentę inwalidzką. Wnioskodawca miał inw…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PRN 5/94
Orzeczenie procesowe · 6 wrz 1994
Sprawa dotyczyła pracownika, u którego stwierdzono chorobę zawodową (brucellozę), a następnie utratę zatrudnienia po 1 sierpnia 1990 r. Powód dochodził od zakładu pracy zadośćuczynienia oraz renty uzu…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UZP 22/94
Orzeczenie procesowe · 6 wrz 1994
Sprawa dotyczyła kwalifikacji spółki akcyjnej jako „uspołecznionego zakładu pracy” w rozumieniu § 19 rozporządzenia Rady Ministrów z 6 czerwca 1983 r., co miało znaczenie dla stosowania przepisów ubez…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 17/94
Wygrał powód · 6 wrz 1994
Sprawa dotyczyła prawa Lucjana M. do dodatku kombatanckiego do renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Sąd Wojewódzki oddalił odwołanie, uznając, że ustawa wypadkowa z 1975 r. nie przewiduje t…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 18/94
Wygrał pozwany · 6 wrz 1994
Sprawa dotyczyła sporu o to, czy Gminna Spółdzielnia „Samopomoc Chłopska” była w latach 1990–1993 „uspołecznionym zakładem pracy” w rozumieniu przepisów o zasiłkach chorobowych, a w konsekwencji czy w…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 26/94
Częściowe uwzględnienie · 6 wrz 1994
Sprawa dotyczyła odwołania od decyzji ZUS w przedmiocie wysokości emerytury, a konkretnie nieuwzględnienia okresu zatrudnienia wnioskodawcy od 15 lipca 1941 r. do 15 kwietnia 1944 r. Sąd Wojewódzki od…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 25/94
Wygrał powód · 11 sie 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i poprzedzający go wyrok Sądu Wojewódzkiego w sprawie o wojskową rentę rodzinną. Spór dotyczył odmowy przyznania renty rodzinnej wdowie po Emilu M., który…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 18/94
Wygrał powód · 11 sie 1994
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną i uznał, że Paulinie K. bezpodstawnie odmówiono prawa do połowy renty inwalidzkiej rolniczej. Spór dotyczył tego, czy jako małżonka rolnika spełniała waru…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 7/94
Orzeczenie procesowe · 11 sie 1994
Sprawa dotyczyła wniosku Pauliny K. o przywrócenie prawa do rolniczej renty inwalidzkiej, które wcześniej zostało jej wstrzymane decyzją organu rentowego i utrzymane w mocy przez sądy. W toku postępow…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 19/94
Częściowe uwzględnienie · 11 sie 1994
Sprawa dotyczyła statusu prawnego likwidatora przedsiębiorstwa państwowego i tego, czy jego wyznaczenie przez organ założycielski oznacza automatycznie nawiązanie stosunku pracy. Sąd Najwyższy uznał, …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 21/94
Wygrał powód · 21 lip 1994
Sprawa dotyczyła emerytki, która po uzyskaniu prawa do emerytury nadal pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy i z tego powodu nie pobierała świadczenia. ZUS ustalił podstawę wymiaru emerytury według …
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 24/94
Wygrał pozwany · 12 lip 1994
Sprawa dotyczyła prawa do dalszej kolejowej renty inwalidzkiej po wstrzymaniu wypłaty świadczenia. Wnioskodawca, były elektromonter zatrudniony w zakładach kolejowych, pobierał rentę inwalidzką III gr…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 6/94
Orzeczenie procesowe · 8 lip 1994
Sprawa dotyczyła wykładni przepisów ustawy z 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent w zakresie doliczania do już przyznanego świadczenia wcześniej nieuwzględnionych okresów składkowyc…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.