Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII URN 45/94
Częściowe uwzględnienie · 18 lis 1994
Sprawa dotyczyła Alicji A., której ZUS przyznał rentę inwalidzką z ogólnego stanu zdrowia, mimo że przyczyną inwalidztwa był wypadek drogowy uznany później za wypadek w drodze z pracy do domu. Po uzys…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 31/94
Wygrał powód · 18 lis 1994
Sprawa dotyczyła Danuty M., której Prezes NIK wypowiedział stosunek pracy z powodu reorganizacji. Po rozwiązaniu umowy pracownica spełniała warunki do wcześniejszej emerytury, w tym miała ponad 35 lat…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNII UZP 32/94
Wygrał powód · 17 lis 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że osoba prowadząca działalność gospodarczą, która zalegała ze składkami na ubezpieczenie społeczne w kwocie przekraczającej trzymiesięczną składkę, po uregulowaniu zaległo…
Ubezpieczenia społeczne
SNII PRN 6/94
Orzeczenie procesowe · 8 lis 1994
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy śmierć Tadeusza S. była następstwem wypadku przy pracy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, przyjmując, że pracownik doznał urazu głowy po samowolnym oddaleniu się z budowy…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII URN 44/94
Częściowe uwzględnienie · 8 lis 1994
Sprawa dotyczyła wniosku Marianny S. o doliczenie do stażu pracy okresów pracy i prowadzenia gospodarstwa rolnego sprzed 1 lipca 1977 r., co miało wpływ na wysokość renty inwalidzkiej. ZUS i sąd wojew…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 42/94
Wygrał powód · 8 lis 1994
Sprawa dotyczyła prawa Mariana K. do renty inwalidy wojennego. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że wnioskodawca nie spełnia warunków z ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych, poniew…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 41/94
Częściowe uwzględnienie · 8 lis 1994
Sprawa dotyczyła wniosku o doliczenie do stażu pracy okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oraz prowadzenia własnego gospodarstwa rolnego sprzed 1 lipca 1977 r., po ukończeniu 16 lat, w celu p…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PZP 45/94
Wygrał pozwany · 3 lis 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że pracownik nie może skutecznie żądać od zakładu pracy ustalenia, iż wykonywał pracę w szczególnych warunkach, jeśli celem takiego ustalenia jest uzyskanie zasiłku dla bez…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 23/94
Wygrał pozwany · 25 paź 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną od wypłat na rzecz jej członków. ZUS domagał się składek za okres, w którym spółd…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 39/94
Orzeczenie procesowe · 25 paź 1994
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej z tytułu wypadku w drodze z pracy do domu. Wnioskodawca po wyjściu z autobusu przewożącego go z pracy upadł i doznał urazu kolana. Sąd Wojewódzki uznał zda…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 32/94
Wygrał pozwany · 25 paź 1994
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną wniesioną na korzyść wnioskodawcy ubiegającego się o wcześniejszą emeryturę kolejową. Spór dotyczył tego, czy do stażu wymaganego do nabycia prawa do emerytu…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 38/94
Wygrał pozwany · 25 paź 1994
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy po zawale mięśnia sercowego, którego pracownik doznał w czasie wykonywania zwykłych obowiązków służbowych. ZU…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII URN 31/94
Orzeczenie procesowe · 25 paź 1994
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury Marianny S.-K., która miała już ustalone prawo do emerytury, ale nie pobierała świadczenia, ponieważ nadal pracowała w pełnym wymiarze czasu pracy, co powodowało z…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 21/94
Wygrał pozwany · 19 paź 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie dotyczące kosztów sądowych w sprawie z odwołania zakładu pracy od decyzji ZUS ustalającej wysokość składek na ubezpieczenie społeczne pracowników. Uznał, że zakł…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 33/94
Orzeczenie procesowe · 19 paź 1994
Sprawa dotyczyła wysokości renty inwalidzkiej i zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego okresów pracy przy melioracji w Spółkach Wodnych w latach 1964–1969 oraz 1972–1975. ZUS odmówił ich uwzględnienia,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 28/94
Orzeczenie procesowe · 19 paź 1994
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej. Sąd Wojewódzki zmienił decyzję ZUS i uznał wnioskodawczynię za inwalidę III grupy od 1 listopada 1987 r., jednak Sąd Najwyższy uznał, że takie ro…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 36/94
Orzeczenie procesowe · 19 paź 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie Anny M. od decyzji ZUS odmawiającej emerytury rolniczej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wykładni art. 19 ust. 1 ustawy o ube…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 34/94
Wygrał pozwany · 12 paź 1994
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej przez ZUS osobie, która w przeszłości była najpierw pracownikiem, a następnie osobą współpracującą przy działalności gospodarczej. Minister Sprawi…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 27/94
Orzeczenie procesowe · 12 paź 1994
Sprawa dotyczyła sporu o wysokość składek na ubezpieczenie społeczne, a konkretnie obciążenia przedsiębiorstwa państwowego dodatkową składką 7%. Minister Pracy i Polityki Socjalnej wniósł rewizję nadz…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UR 8/94
Orzeczenie procesowe · 12 paź 1994
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że przed rozstrzygnięciem sporu o rentę inwalidzką konieczne jest dokładniejsze ustalenie stanu fak…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.