Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII URN 55/94
Wygrał powód · 9 maj 1995
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną i zmienił wcześniejsze orzeczenia oraz decyzję ZUS w części dotyczącej zaliczenia okresu studiów wyższych do okresów nieskładkowych przy ustalaniu wysokoś…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UR 4/95
Orzeczenie procesowe · 4 maj 1995
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury policyjnej byłego funkcjonariusza MO. Organ rentowy, działając na polecenie Ministra Spraw Wewnętrznych, ponownie ustalił wskaźnik waloryzacji świadczenia, obniżaj…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 2/95
Wygrał pozwany · 21 kwi 1995
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej. ZUS odmówił świadczenia, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała wymaganego 5-letniego okresu składkowego i nieskładkowego w ostatnim dziesięcioleciu przed …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 9/95
Orzeczenie procesowe · 5 kwi 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie dotyczące kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa dotyczyła Gabrieli N., wobec której ZUS wydał decyzję nakazującą zapłatę zaległyc…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 1/95
Orzeczenie procesowe · 5 kwi 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej renty inwalidzkiej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uznał, że postępowanie było wadliwe, ponieważ wnioskodawcy …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 7/95
Wygrał pozwany · 5 kwi 1995
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przez jednostki Lasów Państwowych, w szczególności nadleśnictwo. Sąd Najwyższy uznał, że nadleśnictwo jes…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 3/95
Orzeczenie procesowe · 5 kwi 1995
Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę o wcześniejszą emeryturę, w której ZUS odmówił zaliczenia do stażu okresu zatrudnienia od 24 maja 1993 r. do 28 lutego 1994 r., ponieważ pracodawca nie opłacił składek…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 9/95
Wygrał powód · 5 kwi 1995
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury Katarzyny Ś. ZUS odmówił uwzględnienia do podstawy wymiaru emerytury wynagrodzeń z lat 1991 i 1992, argumentując, że po złożeniu pierwotnego wniosku o emeryturę ni…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNI PZP 11/95
Wygrał powód · 4 kwi 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wynagrodzenie przysługujące mianowanemu urzędnikowi państwowemu na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, wypłacane za okres do 6 mies…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczneInne
SNIII PO 4/95
Orzeczenie procesowe · 29 mar 1995
Sprawa dotyczyła wniosku Stefana Z. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym. Wnioskodawca próbował uzyskać rozpoznanie swojej sprawy związanej z kol…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PRN 2/95
Orzeczenie procesowe · 24 mar 1995
Sprawa dotyczyła byłego górnika, który domagał się od kopalni odszkodowania oraz renty uzupełniającej, twierdząc, że choroba i niezdolność do pracy wynikły z pracy wykonywanej w wilgoci oraz z braku o…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII URN 7/95
Orzeczenie procesowe · 24 mar 1995
Sprawa dotyczyła wniosku o wcześniejszą emeryturę, w którym ZUS odmówił zaliczenia części okresów pracy, uznając, że nie były one objęte ubezpieczeniem społecznym albo nie opłacono za nie składek. Sąd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 6/95
Orzeczenie procesowe · 24 mar 1995
Sprawa dotyczyła zaliczenia do stażu emerytalnego okresu studiów wyższych odbytych w Moskwie w latach 1952–1959 przy ustalaniu wysokości emerytury. ZUS odmówił uwzględnienia tego okresu, a sądy I i II…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 6/95
Wygrał pozwany · 8 mar 1995
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Sąd I instancji przyznał wnioskodawcy rentę inwalidzką III grupy, uznając, że inwalidztwo powstało w okresie zwo…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 2/95
Wygrał powód · 1 mar 1995
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury i ustalenia właściwej kwoty bazowej do obliczenia podstawy wymiaru świadczenia. Wnioskodawca złożył wniosek o emeryturę 19 stycznia 1993 r., a stosunek pracy ustał…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 34/94
Wygrał pozwany · 1 mar 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że notariusz prowadzący kancelarię notarialną nie ma obowiązku opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Spór dotyczył tego, czy notariusz zatrud…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 39/94
Wygrał powód · 15 lut 1995
Sprawa dotyczyła sposobu obliczania alimentów zasądzonych procentowo, potrącanych przez ZUS z renty inwalidzkiej wypadkowej. Spór sprowadzał się do tego, czy procent alimentów należy liczyć od kwoty b…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 4/95
Wygrał powód · 15 lut 1995
Sprawa dotyczyła emeryta, który po przyznaniu świadczenia wystąpił o doliczenie późniejszych okresów zatrudnienia. ZUS, rozpoznając wniosek, przeliczył jednak całość stażu według zasad ustawy rewalory…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 47/94
Orzeczenie procesowe · 15 lut 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej renty inwalidzkiej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył tego, czy ponowne inwalidztwo wnioskodawczyni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PZP 6/94
Wygrał pozwany · 15 lut 1995
Sprawa dotyczyła roszczenia osoby odbywającej karę pozbawienia wolności, która uległa wypadkowi przy wykonywaniu pracy w zakładzie karnym i domagała się jednorazowego odszkodowania. Sąd Najwyższy rozs…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.