Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII URN 48/94
Orzeczenie procesowe · 2 lut 1995
Sprawa dotyczyła wniosku o doliczenie do stażu ubezpieczeniowego dwóch wcześniejszych okresów zatrudnienia, które miały znaczenie dla wysokości emerytury górniczej. ZUS odmówił uwzględnienia tych okre…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 51/94
Orzeczenie procesowe · 2 lut 1995
Sprawa dotyczyła wniosku o ponowne ustalenie wysokości emerytury po doliczeniu dodatkowych okresów zatrudnienia i pobytu w więzieniu z przyczyn politycznych. ZUS doliczył te okresy, ale po przeliczeni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 52/94
Wygrał powód · 2 lut 1995
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury kolejowej i ustalenia, jakie zarobki należy przyjąć do podstawy wymiaru świadczenia. Organ rentowy oraz sądy obu instancji uznały, że wynagrodzenie uzyskiwane prze…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 50/94
Orzeczenie procesowe · 2 lut 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie Jana M. od decyzji ZUS odmawiającej renty inwalidzkiej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uznał, że sąd I instancji przedwcześnie zakończył p…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 49/94
Orzeczenie procesowe · 20 sty 1995
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej Barbarze S. przez ZUS z powodu niewykazania wymaganego 5-letniego okresu zatrudnienia w odpowiednim dziesięcioleciu. Sąd Wojewódzki oddalił odwoła…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 1/95
Wygrał pozwany · 20 sty 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że Agencja Własności Rolnej Skarbu Państwa oraz jej oddziały terenowe nie mają obowiązku opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Spór dotyczył …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 38/94
Nieznany · 20 sty 1995
Orzeczenie dotyczyło prawa do zasiłku chorobowego pracownika zatrudnionego równocześnie w dwóch zakładach pracy. Sąd Najwyższy analizował, czy wykonywanie pracy w jednym z tych zakładów w okresie zwol…
Ubezpieczenia społeczneCzas pracyInne
SNII PZP 7/94
Częściowe uwzględnienie · 20 sty 1995
Sprawa dotyczyła roszczenia powódki o jednorazowe odszkodowanie po śmierci męża, który pobierał rentę z tytułu choroby zawodowej. Sąd Najwyższy rozstrzygał, kiedy takie roszczenie staje się wymagalne,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 57/94
Orzeczenie procesowe · 20 sty 1995
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru emerytury. Wnioskodawca domagał się przyjęcia do obliczeń wynagrodzenia z lat 1970–1972, ponieważ w ostatnich 12 latach przed złożeniem wniosku o emeryturę …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 53/94
Orzeczenie procesowe · 13 sty 1995
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości i uchylił postanowienia sądów niższych instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył prawa do świadczenia…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 24/94
Wygrał powód · 12 sty 1995
Sprawa dotyczyła emerytury Pawła P., który był zatrudniony na PKP oraz równocześnie prowadził gospodarstwo rolne i opłacał składki rolnicze. Organ rentowy przyznał mu emeryturę pracowniczą, a następni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII PO 9/94
Orzeczenie procesowe · 11 sty 1995
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy Teresa O. mogła dochodzić przed sądem pracy ustalenia zatrudnienia w szczególnych warunkach na potrzeby uzyskania zasiłku dla bezrobotnych do czasu nabycia uprawnień em…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 1/95
Wygrał powód · 5 sty 1995
Sprawa dotyczyła kwalifikacji spółki akcyjnej jako „uspołecznionego” albo „nieuspołecznionego” zakładu pracy na potrzeby rozliczania zasiłków chorobowych pracowników. ZUS najpierw w 1991 r. uznał spół…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 35/94
Wygrał powód · 9 gru 1994
Sprawa dotyczyła wysokości składek na ubezpieczenie społeczne adwokata prowadzącego indywidualną kancelarię, który był inwalidą II grupy. ZUS uznał, że nie przysługuje mu 50% obniżka składki przewidzi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 40/94
Orzeczenie procesowe · 9 gru 1994
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania po zdarzeniu, któremu uległ pracownik w drodze do pracy. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że nie był to wypadek w drodze do pracy. Sąd Wojewódzki…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 33/94
Wygrał powód · 7 gru 1994
Sprawa dotyczyła ponownego ustalenia wysokości wcześniejszej emerytury po tym, jak emeryt utracił prawo do ekwiwalentu za węgiel, który wcześniej był wypłacany przez pracodawcę i nie został uwzględnio…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 43/94
Orzeczenie procesowe · 7 gru 1994
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Stanisławowi P. renty inwalidzkiej w związku z wypadkiem przy pracy oraz renty z innych przyczyn. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę d…
Ubezpieczenia społeczne
SNII PZP 5/94
Wygrał powód · 6 gru 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygał, czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której ponad 50% udziałów należało do przedsiębiorstw państwowych, a reszta do osób fizycznych, jest „uspołecznionym zakładem …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII URN 46/94
Wygrał powód · 18 lis 1994
Sprawa dotyczyła odmowy zaliczenia do stażu emerytalnego 23-letniego okresu pracy w b. ZSRR z powodu braku tzw. karty repatriacyjnej. Organy rentowe i sądy niższych instancji uznały, że tylko taki dok…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 31/94
Wygrał powód · 18 lis 1994
Sprawa dotyczyła Danuty M., której Prezes NIK wypowiedział stosunek pracy z powodu reorganizacji. Po rozwiązaniu umowy pracownica spełniała warunki do wcześniejszej emerytury, w tym miała ponad 35 lat…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.