Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 69/96
Wygrał powód · 29 sty 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i potwierdził prawo wnioskodawczyni do wcześniejszej emerytury. Spór dotyczył tego, czy po rozwiązaniu umowy o pracę z przyczyn leżących po stronie pracodawcy i podję…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienie
SNII UKN 68/96
Wygrał pozwany · 24 sty 1997
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania po śmierci Czesława K. w wyniku poparzenia gorącą wodą w zakładzie zleceniodawcy. Sąd Apelacyjny uznał zdarzenie za wypadek przy wykonywaniu umowy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 21/96
Orzeczenie procesowe · 24 sty 1997
Sprawa dotyczyła odrzucenia kasacji wniesionej w sprawie o wysokość emerytury przez radcę prawnego będącego jednocześnie mężem wnioskodawczyni. Sąd Apelacyjny uznał, że taka osoba nie jest uprawniona …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 58/96
Wygrał pozwany · 24 sty 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o górniczą emeryturę bez względu na wiek. Ubezpieczony domagał się zaliczenia okresu pracy jako sygnalista szybowy do 25-letniego stażu wymaganego do tego świad…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 57/96
Orzeczenie procesowe · 24 sty 1997
Sąd Najwyższy uznał, że wypadek pracownika, który po powrocie z pracy przewrócił się na klatce schodowej budynku wielomieszkaniowego, przed wejściem do własnego mieszkania, może być kwalifikowany jako…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 20/96
Wygrał pozwany · 24 sty 1997
Sprawa dotyczyła zażalenia na odrzucenie kasacji wniesionej przez wnioskodawcę w sprawie o podwyższenie emerytury przeciwko ZUS. Sąd Najwyższy uznał, że kasacja została złożona po terminie, ponieważ z…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 61/96
Wygrał pozwany · 24 sty 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o górniczą emeryturę. Wnioskodawca twierdził, że jego wieloletnia praca w ośrodku badawczo-rozwojowym przemysłu siarkowego, wykonywana faktycznie na stanowiskac…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 55/96
Wygrał pozwany · 14 sty 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS w sprawie o rentę inwalidzką kombatancką. Wnioskodawca został w czasie deportacji do ZSRR skazany i osadzony w łagrze, a organy rentowe odmawiały świadczenia, twierdz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 52/96
Wygrał powód · 14 sty 1997
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie rozporządzenia z 15 maja 1989 r. dla osób opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki. Wnioskodawczyni opiekowała się całkowicie …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 51/96
Orzeczenie procesowe · 14 sty 1997
Sprawa dotyczyła wniosku o przeliczenie podstawy wymiaru renty inwalidzkiej wypadkowej oraz o zaliczenie wnioskodawcy do wyższej grupy inwalidzkiej. Sądy meriti oddaliły odwołanie, uznając na podstawi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 45/96
Wygrał pozwany · 14 sty 1997
Sprawa dotyczyła prawa rozwiedzionej żony do renty rodzinnej po zmarłym byłym mężu. ZUS odmówił świadczenia, ponieważ w chwili śmierci męża wnioskodawczyni była rozwiedziona i nie miała ustalonego wyr…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 50/96
Wygrał pozwany · 14 sty 1997
Sprawa dotyczyła wznowienia postępowania w sprawie renty inwalidzkiej. ZUS po prawomocnym przyznaniu świadczenia ustalił, że przy obliczaniu stażu ubezpieczeniowego popełniono błąd i wnioskodawczyni n…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 39/96
Wygrał pozwany · 8 sty 1997
Sprawa dotyczyła prawa do świadczenia zbiegowego (renta wojskowa + emerytura/renta rolnicza) po odzyskaniu własności gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca wcześniej przekazał gospodarstwo następcy, co da…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 14/96
Orzeczenie procesowe · 8 sty 1997
Sprawa dotyczyła zażalenia w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych o rentę inwalidzką z tytułu wypadku przy pracy. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację wniesioną osobiście przez stronę, powołując …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 38/96
Wygrał pozwany · 8 sty 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej. Wnioskodawca zaskarżył decyzję ZUS, twierdząc, że jego stan zdrowia pogorszył się w czasie zatrudnienia i że inwalidztwo powstało dopiero po uraz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 42/96
Wygrał powód · 8 sty 1997
Sprawa dotyczyła możliwości potrącania przez ZUS należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne z wierzytelnościami przedsiębiorcy wobec państwowych jednostek budżetowych. ZUS twierdził, że po…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 1/97
Orzeczenie procesowe · 8 sty 1997
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy rolniczej. Wnioskodawca, nieobjęty ubezpieczeniem społecznym rolników, domagał się świadczenia po urazie odniesionym p…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 20/96
Orzeczenie procesowe · 8 sty 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej Zenonowi R. przez ZUS. Sąd Wojewódzki oddalił odwołanie, opierając się na opinii biegłych, którzy uznali, że inwalidztwo powstało dopiero w lipcu …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 37/95
Częściowe uwzględnienie · 8 sty 1997
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku przy pracy rolniczej. ZUS odmówił świadczenia, a sąd wojewódzki oddalił odwołanie, uznając, że wnioskodawca nie był ubezpiec…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 18/96
Wygrał powód · 8 sty 1997
Sąd Najwyższy uwzględnił kasację wnioskodawczyni i zmienił wcześniejsze wyroki, ustalając, że Krystynie P.-P. przysługuje prawo do zbiegu renty inwalidzkiej rolniczej z rentą inwalidzką z pracowniczeg…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.