Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania po śmierci Czesława K. w wyniku poparzenia gorącą wodą w zakładzie zleceniodawcy. Sąd Apelacyjny uznał zdarzenie za wypadek przy wykonywaniu umowy zlecenia i przyznał odszkodowanie matce zmarłego. ZUS wniósł kasację, twierdząc, że nie doszło do wypadku przy wykonywaniu zlecenia, a ponadto poszkodowany miał działać rażąco niedbale, być może pod wpływem alkoholu. Sąd Najwyższy oddalił kasację. Wskazał, że kasacja opierała się na przepisie dotyczącym wypadku przy pracy, który nie miał zastosowania, ponieważ zmarły był zatrudniony na podstawie umowy zlecenia, a nie umowy o pracę. SN podkreślił, że pominięcie przepisu może stanowić podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy skarżący wykaże, iż jego niezastosowanie było naruszeniem prawa materialnego. Ponieważ ZUS tego nie wykazał, a zastosowanie przez sąd przepisu o wypadku przy umowie zlecenia było prawidłowe, kasacja została oddalona.
Kluczowe kwestie prawne:
·Zakres podstaw kasacyjnych i możliwość powołania przepisu, który nie został zastosowany przez sąd
·Ustalenie, czy zdarzenie było wypadkiem przy wykonywaniu umowy zlecenia
·Prawo do jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego po śmierci zleceniobiorcy
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 24 stycznia 1997 r.
II UKN 68/96
Przepis prawa materialnego, który nie został zastosowany przez sąd dla
uzasadnienia rozstrzygnięcia może być zasadną podstawą kasacyjną tylko wtedy,
gdy wnoszący kasację wykaże, iż jego pominięcie stanowi określone w art. 393
1
pkt 1 KPC naruszenie prawa materialnego.
Przewodniczący SSN: Maria Tyszel, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski
(sprawozdawca), Maria Mańkowska.
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 1997 r. sprawy z wniosku
Zinaidy K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o jed-
norazowe odszkodowanie, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Ape-
lacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 22 paź-
dziernika 1996 r. [...]
o d d a l i ł kasację
U z a s a d n i e n i e
Wyrokiem z dnia 22 października 1996 r. [...] Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku zmienił wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu
Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 1996 r. [...] oraz
poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w B. i uznał
zdarzenie z dnia 18 września 1994 r., w wyniku którego zmarł Czesław K., za wypadek
przy wykonywaniu umowy zlecenia oraz przyznał wnioskodawczyni Zinaidzie K., jako
matce zmarłego, jednorazowe odszkodowanie. Wypadek polegał na poparzeniu gorącą
wodą w zakładzie zleceniodawcy - Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w H.
Jako materialnoprawną podstawę wyroku Sąd Apelacyjny powołał art. 20 ust. 1
pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących
pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (jednolity tekst: Dz. U. z
1995 r., Nr 65, poz. 333), który dotyczy pojęcia wypadku przy wykonywaniu umowy
zlecenia oraz art. 6 ust. 2 pkt 4 tej ustawy i art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 czerwca
1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity
tekst: Dz. U. z 1983 r., Nr 30, poz. 144 ze zm.) z których wynika prawo
wnioskodawczyni do jednorazowego odszkodowania z tytułu tego wypadku.
Od tego wyroku kasację wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B.
zarzucając "naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe
zastosowanie, a w szczególności art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. (Dz. U. z 1983
r., Nr 30, poz. 144 ze zm.) o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób
zawodowych". Zdaniem wnoszącego kasację wypadek nie nastąpił przy wykonywaniu
obowiązku wynikającego z umowy zlecenia, a ponadto poszkodowany spowodował
wypadek wskutek rażącego niedbalstwa, przy czym nie można wykluczyć, że był on
pijany.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja nie jest uzasadniona
Według art. 393
11
KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji,
bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Kasacja organu
rentowego opiera się na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego
wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 393
1
pkt 1 KPC). Według wnoszącego
kasację Sąd Apelacyjny naruszył art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r., który określa
pojęcie wypadku przy pracy. Przepis ten nie był zastosowany przez Sąd. Z tego
względu może on być zasadną podstawą kasacyjną tylko wtedy, gdy wnoszący kasację
wykaże, iż jego pominięcie przez Sąd stanowiło naruszenie prawa materialnego (art.
393
1
pkt 1 KPC). Wnoszący kasację nie wskazał, dlaczego w sprawie powinien mieć
zastosowanie art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. Jego ewentualne wywody na ten
temat i tak byłyby bezzasadne, gdyż poszkodowany był zatrudniony na podstawie
umowy zlecenia, a nie umowy o pracę. Trafnie zatem Sąd Apelacyjny do omawianego
wypadku zastosował art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r., a nie art. 6
ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r., który dotyczy innego stosunku prawnego. Przesłanki
uznania zdarzenia za wypadek przy pracy lub wypadek przy wykonywaniu umowy
zlecenia są podobne, jednakże - jak wynika z art. 393
11
KPC - Sąd Najwyższy nie jest
uprawniony ani zobowiązany do rozpoznania kasacji z uwzględnieniem innych podstaw
kasacyjnych niż w niej powołane (z wyjątkiem nieważności postępowania).
Z tych względów na podstawie art. 393
12
KPC orzeczono jak w sentencji.
========================================