II UKN 68/96

Wygrał pozwany
SN24 stycznia 1997·sentence
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania po śmierci Czesława K. w wyniku poparzenia gorącą wodą w zakładzie zleceniodawcy. Sąd Apelacyjny uznał zdarzenie za wypadek przy wykonywaniu umowy zlecenia i przyznał odszkodowanie matce zmarłego. ZUS wniósł kasację, twierdząc, że nie doszło do wypadku przy wykonywaniu zlecenia, a ponadto poszkodowany miał działać rażąco niedbale, być może pod wpływem alkoholu. Sąd Najwyższy oddalił kasację. Wskazał, że kasacja opierała się na przepisie dotyczącym wypadku przy pracy, który nie miał zastosowania, ponieważ zmarły był zatrudniony na podstawie umowy zlecenia, a nie umowy o pracę. SN podkreślił, że pominięcie przepisu może stanowić podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy skarżący wykaże, iż jego niezastosowanie było naruszeniem prawa materialnego. Ponieważ ZUS tego nie wykazał, a zastosowanie przez sąd przepisu o wypadku przy umowie zlecenia było prawidłowe, kasacja została oddalona.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·Zakres podstaw kasacyjnych i możliwość powołania przepisu, który nie został zastosowany przez sąd
  • ·Ustalenie, czy zdarzenie było wypadkiem przy wykonywaniu umowy zlecenia
  • ·Prawo do jednorazowego odszkodowania z ubezpieczenia wypadkowego po śmierci zleceniobiorcy
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Wyrok z dnia 24 stycznia 1997 r. II UKN 68/96 Przepis prawa materialnego, który nie został zastosowany przez sąd dla uzasadnienia rozstrzygnięcia może być zasadną podstawą kasacyjną tylko wtedy, gdy wnoszący kasację wykaże, iż jego pominięcie stanowi określone w art. 393 1 pkt 1 KPC naruszenie prawa materialnego. Przewodniczący SSN: Maria Tyszel, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski (sprawozdawca), Maria Mańkowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 1997 r. sprawy z wniosku Zinaidy K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w B. o jed- norazowe odszkodowanie, na skutek kasacji organu rentowego od wyroku Sądu Ape- lacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 22 paź- dziernika 1996 r. [...] o d d a l i ł kasację U z a s a d n i e n i e Wyrokiem z dnia 22 października 1996 r. [...] Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku zmienił wyrok Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Białymstoku z dnia 12 kwietnia 1996 r. [...] oraz poprzedzającą go decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w B. i uznał zdarzenie z dnia 18 września 1994 r., w wyniku którego zmarł Czesław K., za wypadek przy wykonywaniu umowy zlecenia oraz przyznał wnioskodawczyni Zinaidzie K., jako matce zmarłego, jednorazowe odszkodowanie. Wypadek polegał na poparzeniu gorącą wodą w zakładzie zleceniodawcy - Okręgowej Spółdzielni Mleczarskiej w H. Jako materialnoprawną podstawę wyroku Sąd Apelacyjny powołał art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r. o ubezpieczeniu społecznym osób wykonujących pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia (jednolity tekst: Dz. U. z 1995 r., Nr 65, poz. 333), który dotyczy pojęcia wypadku przy wykonywaniu umowy zlecenia oraz art. 6 ust. 2 pkt 4 tej ustawy i art. 12 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (jednolity tekst: Dz. U. z 1983 r., Nr 30, poz. 144 ze zm.) z których wynika prawo wnioskodawczyni do jednorazowego odszkodowania z tytułu tego wypadku. Od tego wyroku kasację wniósł Zakład Ubezpieczeń Społecznych-Oddział w B. zarzucając "naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a w szczególności art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. (Dz. U. z 1983 r., Nr 30, poz. 144 ze zm.) o świadczeniach z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych". Zdaniem wnoszącego kasację wypadek nie nastąpił przy wykonywaniu obowiązku wynikającego z umowy zlecenia, a ponadto poszkodowany spowodował wypadek wskutek rażącego niedbalstwa, przy czym nie można wykluczyć, że był on pijany. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Kasacja nie jest uzasadniona Według art. 393 11 KPC Sąd Najwyższy rozpoznaje sprawę w granicach kasacji, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Kasacja organu rentowego opiera się na zarzucie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 393 1 pkt 1 KPC). Według wnoszącego kasację Sąd Apelacyjny naruszył art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r., który określa pojęcie wypadku przy pracy. Przepis ten nie był zastosowany przez Sąd. Z tego względu może on być zasadną podstawą kasacyjną tylko wtedy, gdy wnoszący kasację wykaże, iż jego pominięcie przez Sąd stanowiło naruszenie prawa materialnego (art. 393 1 pkt 1 KPC). Wnoszący kasację nie wskazał, dlaczego w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r. Jego ewentualne wywody na ten temat i tak byłyby bezzasadne, gdyż poszkodowany był zatrudniony na podstawie umowy zlecenia, a nie umowy o pracę. Trafnie zatem Sąd Apelacyjny do omawianego wypadku zastosował art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 grudnia 1975 r., a nie art. 6 ustawy z dnia 12 czerwca 1975 r., który dotyczy innego stosunku prawnego. Przesłanki uznania zdarzenia za wypadek przy pracy lub wypadek przy wykonywaniu umowy zlecenia są podobne, jednakże - jak wynika z art. 393 11 KPC - Sąd Najwyższy nie jest uprawniony ani zobowiązany do rozpoznania kasacji z uwzględnieniem innych podstaw kasacyjnych niż w niej powołane (z wyjątkiem nieważności postępowania). Z tych względów na podstawie art. 393 12 KPC orzeczono jak w sentencji. ========================================