II UKN 20/96

Wyrok z dnia 8 stycznia 1997 r. II UKN 20/96 Ra ce naruszenie przez s d orzekaj cy art. 3 ' 2 KPC (przed zmian ) mo e uzasadnia kasacj z o on przez uprawnione podmioty w trybie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu post powania cywilnego ... (Dz. U. Nr 43, poz. 189). Przewodnicz cy SSN: Stefania Szyma ska, S dziowie SN: Jerzy Ku niar (sprawozdawca), Maria Ma kowska. S d Najwy szy, z udzia em prokuratora Prokuratury Krajowej Jana Szewczyka, po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 1997 r. sprawy z wniosku Zenona R. przeciwko Zak adowi Ubezpiecze Spo ecznych- Oddzia owi w A. o rent inwalidzk , na skutek kasacji Rzecznika Praw Obywatelskich [...] od wyroku S du Wojewódzkiego-S du Pracy i Ubezpiecze Spo ecznych w Bia ymstoku z dnia 25 kwietnia 1996 r. [...] u c h y l i zaskar ony wyrok i spraw przekaza S dowi Wojewódzkiemu-S dowi Pracy i Ubezpiecze Spo ecznych w Bia ymstoku do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Wnioskodawca Zenon R. dochodzi przyznania renty inwalidzkiej z ogólnego stanu zdrowia, przedk adaj c za wiadczenie lekarskie stwierdzaj ce stan po wypadni ciu j dra galaretowego L5 - S1 z obustronn rw kulszow , stan po usuni ciu kotki prawego stawu kolanowego oraz chorob wrzodow dwunastnicy oraz powo uj c si na ponad 12-letni okres zatrudnienia, w tym ponad 6 lat w ostatnim dziesi cioleciu. Decyzj z dnia 19 pa dziernika 1995 r. Zak ad Ubezpiecze Spo ecznych Inspektorat w G. odmówi przyznania wiadczenia wobec orzecze Obwodowej i Wojewódzkiej Komisji Lekarskich do spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia nie zaliczaj cych wnioskodawcy do adnej z grup inwalidzkich. S d Wojewódzki-S d Pracy i Ubezpiecze Spo ecznych w Bia ymstoku, rozpoznaj c odwo anie wnioskodawcy, przeprowadzi dowód z opinii bieg ych lekarzy neurologa, gastrologa i ortopedy dla ustalenia, czy ubiegaj cy si o wiadczenie jest inwalid i czy ewentualne inwalidztwo powsta o w okresie zatrudnienia lub w ci gu 18 miesi cy od ustania zatrudnienia, czyli od 3 czerwca 1992 r. W z o onej opinii biegli zaliczyli badanego do trzeciej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia po rozpoznaniu dyskopatii L5 - S1 z objawami rwy kulszowej lewostronnej, stanu po usuni ciu obu kotek, wtórnych zmian zwyrodnieniowych kolan i resekcji o dka z powodu przewlek ej choroby wrzodowej, przyjmuj c, e inwalidztwo nie powsta o w okresie zatrudnienia, to jest od 19 sierpnia 1977 r. do 31 sierpnia 1989 r. i od 1 lutego 1990 r. do 3 czerwca 1992 r., a istnieje od lipca 1995 r. Opinia ta, zaakceptowana przez S d, spowodowa a oddalenie odwo ania (wyrok S du Wojewódzkiego z dnia 25 kwietnia 1996 r. [...]). Powy szy wyrok zaskar y kasacj Rzecznik Praw Obywatelskich i zarzucaj c ra ce naruszenie art. 3 , 316 KPC w zwi zku z art. 32 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.), art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 17 pa dziernika 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) oraz art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdzia aniu bezrobociu (Dz. U. z 1995 r., Nr 1, poz. 1) wniós o uchylenie zaskar onego wyroku i przekazanie sprawy S dowi Wojewódzkiemu-S dowi Pracy i Ubezpiecze Spo ecznych w Bia ymstoku do ponownego rozpoznania. Wobec nieprecyzyjnie sformu owanej tezy dowodowej przez S d Wojewódzki biegli nie badali, czy inwalidztwo wnioskodawcy powsta o w ci gu 18 miesi cy od ustania zatrudnienia, to jest w czasie od 3 czerwca 1992 r. do 3 grudnia 1993 r., ograniczaj c si do stwierdzenia, e inwalidztwo nie powsta o w czasie zatrudnienia, a istnieje od lipca 1995 r. Pojawi a si nadto nowa, nieznana S dowi okoliczno , wed ug której wnioskodawca od 8 wrze nia 1992 r. do 31 grudnia 1993 r. i od 11 maja do 30 czerwca 1994 r. pobiera zasi ek dla bezrobotnych, okres ten za wlicza si do okresów sk adkowych, stosownie do art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 17 pa dziernika 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent... w zwi zku z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu... W takiej sytuacji 18 miesi czny okres wymieniony w art. 32 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. liczy si od dnia zaprzestania pobierania zasi ku dla bezrobotnych, to jest od dnia 30 czerwca 1994 r. i up yn 30 grudnia 1995 r. Przyjmuj c opini bieg ych co do daty powstania inwalidztwa wnioskodawcy (lipiec 1995 r.), stwierdzi trzeba, e po spe nieniu pozosta ych przes anek ustawowych naby by on prawo do renty inwalidzkiej, to natomiast uzasadnia kasacj . S d Najwy szy zwa y , co nast puje: Kasacja jest uzasadniona, bior c pod uwag podniesiony w niej zarzut naruszenia art. 3 ' 2 KPC (w dawnym brzmieniu) w zwi zku z art. 32 pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz. U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) oraz art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 17 pa dziernika 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450 ze zm.) w zwi zku z art. 31 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdzia aniu bezrobociu (Dz. U. z 1995 r., Nr 1, poz. 1). Jednym z warunków koniecznych dla przyznania renty inwalidzkiej, jest - w my l art. 32 pkt 3 ustawy o z.e.p. - aby inwalidztwo powsta o w czasie zatrudnienia lub w okresie równorz dnym z okresem zatrudnienia, albo nie pó niej ni w ci gu 18 miesi cy od ustania tych okresów. Po wej ciu w ycie ustawy z dnia 17 pa dziernika 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent... warunek ten uwa a si za spe niony tak e wtedy, je eli inwalidztwo powsta o w okresie, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy o rewaloryzacji, albo nie pó niej ni w ci gu 18 miesi cy od ustania tych okresów (art. 6 ust. 2 ustawy o rewaloryzacji emerytur i rent). Jak wynika z przed o onego za wiadczenia Rejonowego Urz du Pracy w G. z dnia 4 stycznia 1995 r., wnioskodawca w okresie od 8 wrze nia 1992 r. do 31 grudnia 1993 r. i od 11 maja do 30 czerwca 1994 r. pobiera zasi ek dla bezrobotnych, który to okres podlega wliczeniu do okresów sk adkowych jako "okres czasowego pozostawania bez pracy...z powodu niemo no ci jej otrzymania..., w tym okresy pobierania zasi ków dla bezrobotnych" (art. 2 ust. 2 pkt 6 ustawy o rewaloryzacji...). W okoliczno ciach sprawy konieczne by o w zwi zku z tym ustalenie, czy inwalidztwo wnioskodawcy powsta o nie tylko w okresach wskazanych przez S d, ale i nie pó niej ni w ci gu 18 miesi cy licz c od dnia 30 czerwca 1994 r., to jest od zaprzesta- nia pobierania zasi ku dla bezrobotnych, do 30 grudnia 1995 r. Przyjmuj c opini bieg ych co do daty powstania inwalidztwa - lipiec 1995 r. stwierdzi nale y, e warunek okre lony w art. 32 pkt 3 ustawy o z.e.p. by by spe niony, st d te gdyby ubiegaj cy si o wiadczenie wykaza wymagany okres zatrudnienia (art. 32 pkt 2 ustawy o z.e.p.), mia by prawo do dochodzonej renty inwa- lidzkiej. Okoliczno ta nie by a przez S d badana, skoro nie by o mu znane za wiadczenie Urz du Pracy z dnia 4 stycznia 1995 r. o pobieraniu przez wnioskodawc zasi ku dla bezrobotnych. W czasie rozpoznawania sprawy obowi zywa jeszcze ' 2 art. 3 KPC, w my l którego s d powinien d y do wszechstronnego zbadania wszystkich istotnych okoliczno ci sprawy, podejmuj c - tak e z urz du - czynno ci dopuszczalne wed ug stanu sprawy (obowi zek ustalania prawdy obiektywnej). Przepis ten nak ada na S d obowi zek inspirowania stron do wysuwania odpowiednich twierdze faktycznych i dowodów na ich poparcie, oraz pouczenia ich w my l art. 5 KPC. Naruszenie tego obowi zku spowodowa o pomini cie istotnej dla rozstrzygni cia sprawy okoliczno ci i zamkni cia rozprawy mimo niedostatecznego wyja nienia sprawy. Wszystko to czyni kasacj zasadn i powoduje uchylenie zaskar onego wyroku i przekazanie sprawy S dowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania stosownie do art. 39313 ' 1 KPC. ========================================