Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 97/96
Orzeczenie procesowe · 28 lut 1997
Sprawa dotyczyła ustalenia prawidłowego wskaźnika wysokości podstawy wymiaru emerytury byłego ambasadora RP w Chinach. ZUS przyjął wskaźnik 238,40%, a sądy niższych instancji uznały, że powinien on wy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 96/96
Wygrał pozwany · 28 lut 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę. Wnioskodawca domagał się zaliczenia do stażu pracy okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców przed 1 stycznia 1983 r., aby spełnić …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 76/96
Wygrał pozwany · 28 lut 1997
Sprawa dotyczyła renty inwalidzkiej przyznanej wnioskodawcy Henrykowi W. Organ rentowy (ZUS) próbował wznowić postępowanie, twierdząc, że po wydaniu prawomocnego wyroku ujawnił, iż wnioskodawca w spor…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 92/96
Orzeczenie procesowe · 18 lut 1997
Sprawa dotyczyła przeliczenia okresów pracy górniczej przy ustalaniu wysokości renty inwalidzkiej z wypadku przy pracy górniczej. ZUS zaliczył ubezpieczonemu okres pracy pod ziemią z przelicznikiem 1,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 77/96
Wygrał pozwany · 18 lut 1997
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej rolniczej. Wnioskodawca domagał się zaliczenia do I grupy inwalidów, twierdząc, że jego stan zdrowia powoduje całkowitą niezdolność do pracy i konieczność …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 5/97
Orzeczenie procesowe · 18 lut 1997
Sąd Najwyższy odrzucił kasację wniesioną w sprawie o emeryturę przeciwko ZUS, uznając ją za niedopuszczalną. Spór dotyczył wcześniejszego odrzucenia przez sąd I instancji wniosku o sporządzenie i dorę…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 91/96
Wygrał pozwany · 18 lut 1997
Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty w zbiegu renty inwalidzkiej rolniczej i emerytury pracowniczej. Wnioskodawca twierdził, że przekazał gospodarstwo rolne następcy jeszcze w 1990 r., co miałoby pozwalać …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 94/96
Wygrał pozwany · 18 lut 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Wiesławie Z. zasiłku chorobowego oraz objęcia jej ubezpieczeniem społecznym po zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni zawiesiła działaln…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNII UKN 4/97
Orzeczenie procesowe · 18 lut 1997
Sprawa dotyczyła wniosku o rentę inwalidzką przeciwko ZUS, jednak istotą rozstrzygnięcia nie była merytoryczna ocena prawa do świadczenia, lecz dopuszczalność kasacji w postępowaniu cywilnym. Sąd I in…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 89/96
Wygrał pozwany · 14 lut 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej w związku z wypadkiem przy pracy z 1960 r. Wnioskodawca zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego kasacją, zarzucając naruszenie przepisów postępowania do…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 79/96
Wygrał pozwany · 14 lut 1997
Sprawa dotyczyła decyzji ZUS o wymierzeniu pracodawcy dodatkowej składki na ubezpieczenie społeczne pracowników w wysokości 7% podstawy wymiaru, wydanej na wniosek Okręgowego Inspektora Pracy w związk…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 73/96
Wygrał powód · 7 lut 1997
Sprawa dotyczyła przeliczenia wysokości górniczej emerytury Jerzego S. ZUS ograniczył łączny okres pracy górniczej po zastosowaniu przeliczników do 45 lat (540 miesięcy) i nie uwzględnił części rzeczy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 84/96
Wygrał pozwany · 7 lut 1997
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej wojskowej dla byłego żołnierza niezawodowego, który podczas służby utracił słuch w prawym uchu, a całkowita obustronna głuchota wystąpiła dopiero po urazie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 83/96
Wygrał pozwany · 7 lut 1997
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury na podstawie rozporządzenia z 26 stycznia 1990 r. dla pracowników zwalnianych z przyczyn dotyczących zakładu pracy. Wnioskodawca twierdził, że powinie…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 71/96
Wygrał pozwany · 7 lut 1997
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej III grupy. Sąd Apelacyjny przyznał świadczenie, uznając, że po przedłożeniu przez wnioskodawcę nowego dokumentu potwierdzającego zatrudnienie przez 3 miesi…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 86/96
Wygrał pozwany · 5 lut 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o objęcie Bartłomieja B. pracowniczym ubezpieczeniem społecznym. Uznał, że umowa o pracę zawarta między jedynym wspólnikiem spółki z o.o. a tą spółką była niewa…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 81/96
Orzeczenie procesowe · 5 lut 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku w drodze z pracy. Wnioskodawczyni, pracownica szpitala, po zakończeniu pracy udała się do byłego zakładu pracy, aby wyja…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 74/96
Wygrał powód · 5 lut 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i utrzymał w mocy przyznanie Ninie M. prawa do wcześniejszej emerytury. Spór dotyczył tego, czy zwolnienie wnioskodawczyni nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pr…
InneUbezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienie
SNII UKN 69/96
Wygrał powód · 29 sty 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i potwierdził prawo wnioskodawczyni do wcześniejszej emerytury. Spór dotyczył tego, czy po rozwiązaniu umowy o pracę z przyczyn leżących po stronie pracodawcy i podję…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienie
SNII UKN 63/96
Wygrał pozwany · 29 sty 1997
Sprawa dotyczyła obniżenia emerytury Kazimiery M. przez ZUS po tym, jak po latach zakład pracy otrzymał zwrot składek od nagrody z zysku wypłaconej w 1991 r. ZUS uznał, że skoro przepis będący podstaw…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.