II UZ 14/96

Orzeczenie procesowe
SN8 stycznia 1997·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sprawa dotyczyła zażalenia w postępowaniu z zakresu ubezpieczeń społecznych o rentę inwalidzką z tytułu wypadku przy pracy. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację wniesioną osobiście przez stronę, powołując się na przymus adwokacko-radcowski. Sąd Najwyższy uznał jednak, że kasacja została złożona w terminie i zawierała wyraźny wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu. W takiej sytuacji sąd nie powinien był od razu odrzucać kasacji, lecz najpierw rozpoznać wniosek o pełnomocnika z urzędu. Z tego powodu Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Orzeczenie ma charakter procesowy i dotyczy zasad wniesienia kasacji oraz prawa do pomocy prawnej z urzędu.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·obowiązek rozpoznania wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu przed odrzuceniem kasacji
  • ·skutki wniesienia kasacji osobiście mimo przymusu adwokacko-radcowskiego
  • ·terminowość kasacji w sprawie z zakresu ubezpieczeń społecznych
  • ·granice stosowania przepisów o odrzuceniu środka zaskarżenia
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
Postanowienie z dnia 8 stycznia 1997 r. II UZ 14/96 W sytuacji, gdy sporządzona osobiście przez skarżącego kasacja zawiera wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu i została złożona w Sądzie Apelacyjnym przed upływem terminu miesięcznego określonego w art. 393 4 KPC, Sąd nie jest uprawniony do jej odrzucenia z powołaniem się na art. 393 2 § 1 i 465 § 1 KPC, ale zobowiązany jest do rozpoznania wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu. Przewodniczący SSN: Stefania Szymańska (sprawozdawca), Sędziowie SN: Jerzy Kuźniar, Maria Mańkowska. Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 stycznia 1996 r., sprawy z wniosku Tadeusza T. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecz- nych-Oddziałowi w K. o rentę inwalidzką z tytułu wypadku przy pracy, na skutek zażale- nia wnioskodawcy od postanowienia Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 13 lutego 1996 r. [...] p o s t a n o w i ł : u c h y l i ć zaskarżone postanowienie i w tym zakresie przekazać sprawę Sądowi Apelacyjnemu-Sądowi Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie do ponownego rozpoznania. U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z 4 lipca 1996 r. Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił zażalenie Tadeusza T. na postanowienie Sądu Wojewódzkiego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z 13 lutego 1996 r. odrzucające skargę o wznowienie postępowania w sprawie o wysokość renty inwalidzkiej z tytułu wypadku przy pracy. Od postanowienia tego Tadeusz T. wniósł kasację, jednakże Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 30 września 1996 r. odrzucił ją na mocy art. 395 KPC. Sąd Apelacyjny zaznaczył, że w myśl art. 393 2 § 1 KPC kasacja powinna być wniesiona przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym; w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych kasację może wnieść radca prawny związku zawodowego lub organizacji zrzeszającej emerytów lub rencistów (art. 465 § 1 KPC). Ustawowy przymus wniesienia kasacji przez adwokata lub radcę prawnego wyklucza wniesienie jej przez samą stronę, a zatem wniesienie kasacji osobiście przez stronę jest niedopuszczalne i skutkuje jej odrzucenie. Na postanowienie to Tadeusz T. wniósł zażalenie, w którym zarzucił, iż Sąd pominął jego prośbę o ustanowienie adwokata z urzędu, stosownie do art. 117 § 1 i § 2 KPC. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zażalenie jest uzasadnione. Jak wynika bowiem z pisma wnioskodawcy z dnia 23 września 1996 r. [...], skierowanego do Sądu Wojewódzkiego w Krakowie, które zostało przesłane do Sądu Apelacyjnego i na którym widnieje prezentata tego Sądu z dnia 26 września 1996 r., wnioskodawca zaznaczył, że w przypadku gdyby "wniosek kasacyjny pisać mógł wyłącznie adwokat", to prosi Sąd o wyznaczenie adwokata z urzędu, zgodnie z art. 117 § 1 KPC [...]. Pismo to wnioskodawca określił w sposób oczywiście nieporadny jako "wniosek o kasację", jednakże w istocie stanowi ono kasację. Wnioskodawca otrzymał odpis postanowienia z 4 lipca 1996 r. w dniu 11 września 1996 r. [...], zatem sporządzona osobiście przez niego kasacja, w której za- warty był wniosek o ustanowienie adwokata z urzędu, wpłynęła przed upływem terminu miesięcznego, określonego w art. 393 4 KPC. W tej sytuacji Sąd Apelacyjny nie był uprawniony do odrzucenia wprost kasacji z powołaniem się na art. 393 2 § 1 i 465 § 1 KPC, a był zobowiązany do rozpoznania wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu, o co wnioskodawca wyraźnie prosił. Ponieważ Sąd Apelacyjny wniosku tego nie roz- poznał, Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał w tym zakresie sprawę Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania (art. 393 12 KPC). ========================================