Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UZ 52/97
Wygrał powód · 6 sie 1997
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury górniczej Marii K. oraz sporu z ZUS o zaliczenie określonych okresów zatrudnienia do pracy górniczej przeliczanej wskaźnikiem 1,4. ZUS odmówił takiego przeliczenia,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 111/97
Wygrał pozwany · 30 lip 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację Zdzisława S. w sprawie o wysokość emerytury. Ustalono, że wnioskodawca był pracownikiem Izby Skarbowej w Warszawie, a nie likwidowanego Krajowego Związku Spółdzielni Mebl…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UKN 201/97
Orzeczenie procesowe · 30 lip 1997
Sąd Najwyższy uchylił wyroki sądów niższych instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że parafialna działalność katechetyczna wykonywana przez katechetę w wymiarze co najmniej po…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 202/97
Wygrał pozwany · 30 lip 1997
Sprawa dotyczyła prawa Barbary S. do wcześniejszej emerytury przewidzianej dla pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki. ZUS odmówił świadczenia, wskazując m.in. na brak wymagan…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 191/97
Orzeczenie procesowe · 30 lip 1997
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej wojennej („obozowej”) dla Feliksa W.-G., który twierdził, że jego inwalidztwo pozostaje w związku z pobytem w obozie Jegolsk-Borowicze w ZSRR w latach 1944…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 112/97
Orzeczenie procesowe · 25 lip 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej Leonardowi M. ZUS i sąd I instancji uznały, że choć wnioskodawca ma wymagany staż ubezpieczeniowy, to jego inwalidztwo II grupy powstało dopiero w…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 186/97
Wygrał powód · 25 lip 1997
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że w postępowaniu sądowym nie obowiązują ograniczenia dowodowe z § 20 rozporządzenia z 7 lutego 1983…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 188/97
Wygrał pozwany · 25 lip 1997
Sprawa dotyczyła prawa do renty rodzinnej po inwalidzie wojennym. ZUS odmówił świadczenia, ponieważ ustalono, że zmarły ojciec wnioskodawczyni nie był inwalidą wojennym ani wojskowym, lecz ewentualnie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 46/97
Wygrał pozwany · 24 lip 1997
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne od nagród z zysku wypłaconych członkom rolniczej spółdzielni produkcyjnej. Sąd Wojewódzki i Sąd Apelacyjny uznały, że wypłaty te…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 47/97
Orzeczenie procesowe · 24 lip 1997
Sprawa dotyczyła sporu między Lasami Państwowymi – Nadleśnictwem a ZUS o to, czy przy obliczaniu składek na ubezpieczenie społeczne wozaków wykonujących zwózkę drewna w ramach umowy zlecenia podstawę …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UKN 195/97
Wygrał pozwany · 13 cze 1997
Sąd Najwyższy uznał, że zdarzenie, któremu uległ dyrektor stadniny koni po wyjściu z mieszkania służbowego położonego na terenie zakładu, stanowiło wypadek przy pracy, a nie wypadek w drodze do pracy.…
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 200/97
Wygrał pozwany · 13 cze 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację adwokatki prowadzącej indywidualną kancelarię, która domagała się ustalenia, że po nabyciu prawa do emerytury nie podlega obowiązkowi opłacania składek na ubezpieczenie s…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 196/97
Wygrał powód · 13 cze 1997
Sprawa dotyczyła prawa Janiny F. do pobierania w zbiegu rolniczej renty inwalidzkiej oraz renty rodzinnej po mężu. KRUS odmówił wypłaty obu świadczeń, uznając, że przysługuje tylko jedno, korzystniejs…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 197/97
Wygrał pozwany · 13 cze 1997
Sprawa dotyczyła prawa wdowy do renty rodzinnej po zmarłym inwalidzie wojennym. Wnioskodawczyni pozostawała formalnie w związku małżeńskim, ale przez kilkadziesiąt lat małżonkowie nie mieszkali razem,…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 183/97
Wygrał pozwany · 13 cze 1997
Sprawa dotyczyła wniosku o jednorazowe odszkodowanie z tytułu wypadku w drodze z domu do pracy. Sąd Wojewódzki uznał, że zdarzenie z 8 października 1992 r. było wypadkiem w drodze do pracy, co było ko…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 198/97
Wygrał pozwany · 13 cze 1997
Sprawa dotyczyła prawa Mikołaja K. do wcześniejszej emerytury. Wnioskodawca prowadził działalność gospodarczą jako kierowca samochodu ciężarowego i twierdził, że wykonywał pracę w szczególnych warunka…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 199/97
Orzeczenie procesowe · 12 cze 1997
Sprawa dotyczyła odrzucenia apelacji ZUS przez Sąd Apelacyjny jako wniesionej po terminie. Sąd Najwyższy uznał kasację organu rentowego za zasadną i uchylił postanowienie, przekazując sprawę do ponown…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 176/97
Wygrał pozwany · 10 cze 1997
Sprawa dotyczyła odwołania Franciszka M. od decyzji Wojskowego Biura Emerytalnego w sprawie wojskowej renty inwalidzkiej. Ubezpieczony twierdził, że organ rentowy zaniżył świadczenie i nie wypłaca mu …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 182/97
Orzeczenie procesowe · 10 cze 1997
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając kasację ubezpieczonej za zasadną. Spór dotyczył prawa do wcześniejszej emerytury i zaliczenia do staż…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 177/97
Wygrał pozwany · 10 cze 1997
Sprawa dotyczyła wysokości górniczej emerytury i prawa do dodatku przewidzianego w art. 11 ust. 2 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym górników i ich rodzin, tj. zwiększenia emerytury o 1% podstawy wymia…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.