Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 169/97
Wygrał pozwany · 6 cze 1997
Sprawa dotyczyła wniosku o rentę inwalidy wojskowego po urazie oka doznanym podczas zasadniczej służby wojskowej w 1967 r. Wnioskodawca twierdził, że następstwa tego urazu spowodowały inwalidztwo. Sąd…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 168/97
Orzeczenie procesowe · 6 cze 1997
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą, która jednocześnie opłacała składki w systemie ubezpieczenia społecznego rolnikó…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 162/97
Wygrał powód · 4 cze 1997
Sąd Najwyższy uwzględnił kasację ubezpieczonego w sprawie o przeliczenie okresu pracy górniczej przy ustalaniu wysokości emerytury. Uznał, że Adolf P. w latach 1970–1975 był zatrudniony jako główny in…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 36/97
Orzeczenie procesowe · 3 cze 1997
Sprawa dotyczyła żądania podwyższenia już pobieranej emerytury poprzez zaliczenie do stażu emerytalnego okresu pracy przymusowej. Sąd Apelacyjny odrzucił kasację ubezpieczonego, uznając, że sprawa ma …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PKN 192/97
Orzeczenie procesowe · 2 cze 1997
Sprawa dotyczyła powództwa o zapłatę wynagrodzenia za pracę oraz odszkodowania za rzeczy zniszczone w wypadku przy pracy. Sąd Rejonowy wydał wyrok wstępny, w którym ustalił, że strony łączyła ustna um…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 150/97
Wygrał pozwany · 27 maj 1997
Powód domagał się ustalenia, że zdarzenie z 17 lipca 1992 r. było wypadkiem przy pracy, twierdząc, że podczas wymiany koła w samochodzie doznał zawału mózgu. Sądy obu instancji po przeprowadzeniu post…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 151/97
Wygrał pozwany · 27 maj 1997
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy Eliza K. podlegała pracowniczemu ubezpieczeniu społecznemu, mimo że pozostawała w faktycznym związku z Wojciechem Ł., właścicielem firmy, w której formalnie była zatrud…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 145/97
Wygrał powód · 27 maj 1997
Sprawa dotyczyła renty inwalidzkiej rolniczej wypłacanej małżonkom, której KRUS odmówił w pełnej wysokości i zażądał zwrotu części świadczeń, uznając, że wnioskodawczyni jako współwłaścicielka odziedz…
Ubezpieczenia społeczne
SNI PKN 188/97
Wygrał pozwany · 23 maj 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację Funduszu Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych i potwierdził, że przepisy ustawy o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy stosuje się odpowi…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UKN 138/97
Wygrał pozwany · 22 maj 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę inwalidzką. Wnioskodawca, prowadzący działalność gospodarczą, twierdził, że skoro jego inwalidztwo III grupy powstało w okresie ubezpieczenia z tytułu d…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 136/97
Wygrał pozwany · 22 maj 1997
Sprawa dotyczyła wniosku o doliczenie do stażu pracy okresu pracy w gospodarstwie rolnym rodziców (1952–1954) oraz o zwiększenie renty inwalidzkiej z tytułu opłacania składek na Fundusz Ubezpieczenia …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 134/97
Wygrał pozwany · 22 maj 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o rentę rodzinną po zmarłym byłym mężu. Wnioskodawczyni była po rozwodzie, nie miała w chwili śmierci byłego męża wyroku ani ugody sądowej ustalającej jego obow…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 143/97
Wygrał powód · 22 maj 1997
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego dla osoby prowadzącej działalność gospodarczą. ZUS i Sąd Apelacyjny przyjęły, że należy uwzględnić minimalną podstawę za wrzesień 1995 r…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 146/97
Wygrał pozwany · 22 maj 1997
Sprawa dotyczyła wniosku o rentę inwalidzką przeciwko ZUS, a nie klasycznego sporu pracowniczego. Po oddaleniu odwołania i apelacji wnioskodawczyni wystąpiła o ustanowienie adwokata z urzędu do sporzą…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 121/97
Orzeczenie procesowe · 20 maj 1997
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej rolniczej Janowi M. przez KRUS. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, ponieważ od wyroku nie sporząd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 125/97
Wygrał pozwany · 20 maj 1997
Sprawa dotyczyła żądania sprostowania protokołu powypadkowego po śmierci lekarza Jerzego C., męża powódki, który w trakcie pracy doznał zawału serca i zmarł. Powódka twierdziła, że zdarzenie powinno z…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 117/97
Wygrał pozwany · 20 maj 1997
Sąd Najwyższy odrzucił kasację przedsiębiorcy w sprawie dotyczącej składek na ubezpieczenie społeczne pracowników zatrudnionych za granicą. Spór nie dotyczył jedynie wysokości należnej składki, lecz p…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 122/97
Wygrał pozwany · 20 maj 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację wdowy ubiegającej się o rentę rodzinną po zmarłym mężu. Uznano, że mimo formalnego trwania małżeństwa małżonkowie pozostawali w faktycznej separacji, nie prowadzili wspól…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 128/97
Wygrał pozwany · 20 maj 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie dotyczącej zwrotu nienależnie pobranej wcześniejszej emerytury. Ustalono, że wnioskodawca nie spełniał warunków do tego świadczenia, ponieważ nie był pracowniki…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 110/97
Wygrał pozwany · 14 maj 1997
Sprawa dotyczyła podwyższenia kolejowej renty inwalidzkiej przez zaliczenie pracy wnioskodawcy jako kierowcy lokomotywki spalinowej według przelicznika 14 miesięcy za każdy pełny rok zatrudnienia na k…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.