Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 230/97
Wygrał pozwany · 11 wrz 1997
Sprawa dotyczyła roszczenia o rentę uzupełniającą z tytułu choroby zawodowej (pylica płuc) przeciwko kopalni. Powód domagał się świadczenia od 15 maja 1993 r., a pozwana podniosła zarzut przedawnienia…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 228/97
Orzeczenie procesowe · 11 wrz 1997
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacenia składek ZUS przez prowadzącego zakład przetwórstwa żywności za osoby sortujące i kalibrujące jelita naturalne. Wnioskodawca twierdził, że łączyły go z nimi umowy o…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 68/97
Orzeczenie procesowe · 11 wrz 1997
Sprawa dotyczyła zażalenia na postanowienie Sądu Apelacyjnego odrzucające kasację jako spóźnioną w sprawie o rentę inwalidzką przeciwko ZUS. Sąd Najwyższy uznał, że sąd drugiej instancji nie powinien …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 218/97
Wygrał pozwany · 9 wrz 1997
Sprawa dotyczyła renty rodzinnej po zmarłym mężu. Wnioskodawczyni domagała się przyznania jej świadczenia w pełnej wysokości, argumentując, że druga uprawniona osoba – była żona zmarłego – wybrała niż…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 220/97
Wygrał pozwany · 9 wrz 1997
Sprawa dotyczyła prawa nauczyciela do wcześniejszej emerytury. Sąd Apelacyjny przyznał wnioskodawcy świadczenie, zaliczając do stażu pracy w szczególnych warunkach okresy zatrudnienia nauczycielskiego…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 224/97
Wygrał powód · 9 wrz 1997
Sprawa dotyczyła prawa Marii K. do renty rodzinnej po zmarłym mężu. Sądy niższych instancji odmówiły świadczenia, uznając, że w chwili śmierci męża ani w ciągu 5 lat od tego zdarzenia wnioskodawczyni …
Ubezpieczenia społeczne
SNI PKN 229/97
Wygrał pozwany · 5 wrz 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację powódki, która domagała się ustalenia, że łączyła ją z pozwanym Stowarzyszeniem umowa o pracę, a nie umowa zlecenia. Sąd uznał, że zebrany materiał dowodowy potwierdzał w…
InneUbezpieczenia społeczne
SNI PKN 285/97
Wygrał pozwany · 5 wrz 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację pracownika domagającego się przywrócenia do pracy i wynagrodzenia za czas pozostawania bez pracy. Uznał, że powód uchybił terminowi do wniesienia odwołania z art. 264 § 2…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyWynagrodzenieUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 210/97
Wygrał pozwany · 4 wrz 1997
Sprawa dotyczyła odmowy wypłaty jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku w drodze z pracy do domu. Wnioskodawca twierdził, że opuścił zakład pracy po uzyskaniu zgody przełożonego i uległ wypadkowi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 215/97
Orzeczenie procesowe · 4 wrz 1997
Sprawa dotyczyła żołnierza zawodowego, który domagał się jednorazowego odszkodowania za trwały uszczerbek na zdrowiu (niedosłuch) pozostający w związku ze służbą wojskową. Sądy niższych instancji różn…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 214/97
Orzeczenie procesowe · 4 wrz 1997
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę dotyczącą ustalenia podstawy wymiaru emerytury pracowniczej Marii B. Organ rentowy przyjął do wyliczenia dochody z działalności gospodarczej z 1990 r., mimo że wnioskoda…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 91/97
Orzeczenie procesowe · 30 sie 1997
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie rolnika od decyzji KRUS odmawiającej jednorazowego odszkodowania za wypadek przy pracy w gospodarstwie rolnym. Poszkodowany spadł z drzewa podczas zryw…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 254/97
Wygrał pozwany · 28 sie 1997
Sprawa dotyczyła odmowy waloryzacji emerytury górniczej za IV kwartał 1995 r. ZUS odmówił świadczenia, powołując się na przepisy zmienione ustawą z 29 września 1995 r., które ograniczały waloryzację w…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 206/97
Częściowe uwzględnienie · 28 sie 1997
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, uznając, że sądy niższych instancji błędnie zakwalifikowały okres deportacji wnioskodawczyni do ZSRR wyłączni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 205/97
Wygrał pozwany · 28 sie 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację ubezpieczonego, który domagał się jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku w drodze z pracy do domu. Uznał, że zdarzenie z 15 lipca 1995 r. nie było wypadkiem w drodz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 55/97
Wygrał powód · 27 sie 1997
Sąd Najwyższy rozpoznał zażalenie w sprawie o przyznanie prawa do wojskowej renty inwalidzkiej. Spór dotyczył tego, czy brak wskazania wartości przedmiotu zaskarżenia w kasacji powoduje jej niedopuszc…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 83/97
Wygrał pozwany · 7 sie 1997
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej Krystyny F. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała wymaganego 5-letniego okresu zatrudnienia w odpowiednim dziesięcioleciu. W od…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 241/97
Wygrał powód · 7 sie 1997
Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę o wcześniejszą emeryturę dla osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. ZUS odmówił świadczenia, a sądy niższych instancji uznały, że prawo do wcz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 166/97
Wygrał pozwany · 7 sie 1997
Sprawa dotyczyła ustalenia wysokości emerytury Jerzego Z. z tytułu zatrudnienia za granicą. Wnioskodawca kwestionował sposób ustalenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne, twierdząc, ż…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZ 52/97
Wygrał powód · 6 sie 1997
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury górniczej Marii K. oraz sporu z ZUS o zaliczenie określonych okresów zatrudnienia do pracy górniczej przeliczanej wskaźnikiem 1,4. ZUS odmówił takiego przeliczenia,…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.