Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNII UKN 275/98
Wygrał powód · 29 paź 1998
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy. Pracownik, po uzyskaniu zgody na wyjście do szpitala, wrócił do zakładu, gdzie nie było już dla niego zwykłej pracy. …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UKN 278/98
Wygrał pozwany · 29 paź 1998
Sprawa dotyczyła wypadku przy pracy pracownika leśnego podczas ścinki drzewa. Powód domagał się ustalenia, że zdarzenie było wypadkiem przy pracy oraz że nie nastąpiło wyłącznie z jego winy. Sądy obu …
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 286/98
Wygrał pozwany · 29 paź 1998
Sprawa dotyczyła prawa rozwiedzionej żony do wojskowej renty rodzinnej po zmarłym byłym mężu. Wnioskodawczyni twierdziła, że mimo rozwodu nadal pozostawali w faktycznej wspólnocie życiowej, mieszkali …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 95/98
Orzeczenie procesowe · 22 paź 1998
Sprawa dotyczyła świadczenia emerytalnego i kolejnych środków zaskarżenia wniesionych przez wnioskodawcę. Po oddaleniu odwołania od decyzji ZUS oraz odrzuceniu skargi o wznowienie postępowania jako sp…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 48/98
Wygrał powód · 21 paź 1998
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru renty inwalidzkiej kolejowej/pracowniczej. Wnioskodawca pobierał rentę kolejową od 1984 r., a następnie wystąpił o przeliczenie świadczenia z uwzględnieniem…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 265/98
Częściowe uwzględnienie · 21 paź 1998
Sąd Najwyższy rozpoznawał spór między zakładem pracy a ZUS dotyczący obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie społeczne za osoby zatrudnione formalnie na podstawie umów nazwanych „umowami o dzieło…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 266/98
Wygrał pozwany · 21 paź 1998
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zwalniające Krzysztofa O. z obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenie społeczne za pracowników za okres po 1 stycznia 1993 r. Klu…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 274/98
Wygrał powód · 21 paź 1998
Sąd Najwyższy uwzględnił kasację Rzecznika Praw Obywatelskich wniesioną na korzyść wnioskodawcy Jana T. i zmienił wcześniejszy wyrok oraz decyzję ZUS. Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej na p…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 269/98
Wygrał pozwany · 21 paź 1998
Sprawa dotyczyła prawa do przedłużonego zasiłku chorobowego po ustaniu stosunku pracy. Zygmunt K. zachorował w czasie trwania zatrudnienia i pobierał zasiłek chorobowy w podstawowym okresie zasiłkowym…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNI PKN 397/98
Wygrał powód · 20 paź 1998
Sprawa dotyczyła pracownicy zatrudnionej najpierw na zleceniu, a następnie na umowie o pracę, którą pracodawca próbował przekształcić aneksem w umowę na 3-miesięczny okres próbny, a później rozwiązał …
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracyUbezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 168/98
Wygrał pozwany · 13 paź 1998
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej Bożenie M. ZUS odmówił świadczenia, ponieważ komisja lekarska nie ustaliła daty powstania inwalidztwa, a organ rentowy przyjął ją na dzień badania…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 206/98
Wygrał pozwany · 13 paź 1998
Sprawa dotyczyła wniosku o przeliczenie emerytury z uwzględnieniem korzystniejszych przeliczników za pracę górniczą. Wnioskodawca twierdził, że wykonywał pracę geologa górniczego w kopalniach i powini…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 251/98
Wygrał pozwany · 7 paź 1998
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy Janusz T. podlegał ubezpieczeniu społecznemu z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej w okresie, gdy jednocześnie był zawodnikiem klubu sportowego i pobierał styp…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 250/98
Wygrał pozwany · 7 paź 1998
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Ewie K. renty inwalidzkiej rolniczej przez KRUS z powodu braku długotrwałej niezdolności do pracy w gospodarstwie rolnym. Po ponownym rozpoznaniu sądy niższych insta…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 247/98
Orzeczenie procesowe · 7 paź 1998
Sprawa dotyczyła roszczenia o odszkodowanie za zwiększony uszczerbek na zdrowiu po wypadku przy pracy (zawał serca uznany za wypadek przy pracy). Sąd pierwszej instancji zasądził na rzecz powoda 9.828…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 334/98
Wygrał powód · 7 paź 1998
Sprawa dotyczyła prawa do renty rodzinnej dla małoletniego syna po zaginionym pracowniku. Sąd Najwyższy rozstrzygał przede wszystkim, czy okres urlopu bezpłatnego można uznać za „okres zatrudnienia” w…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 244/98
Wygrał pozwany · 7 paź 1998
Sprawa dotyczyła objęcia Teresy R. ubezpieczeniem społecznym z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej. Wnioskodawczyni pobierała rentę inwalidzką i po uzyskaniu informacji z ZUS mogła kontynuowa…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 248/98
Wygrał pozwany · 7 paź 1998
Sprawa dotyczyła wstrzymania wypłaty renty inwalidzkiej wypadkowej Józefowi K. przez ZUS z powodu stwierdzenia braku inwalidztwa. Wnioskodawca zaskarżył wyrok, zarzucając m.in. naruszenie art. 232 i 2…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 246/98
Orzeczenie procesowe · 7 paź 1998
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Ryszardowi J. renty inwalidzkiej przez ZUS z powodu braku inwalidztwa. Sądy obu instancji oddaliły odwołanie, uznając, że niezdolność do pracy powstała zbyt późno, p…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 240/98
Orzeczenie procesowe · 25 wrz 1998
Sąd Najwyższy odrzucił kasację wniesioną w sprawie o ustalenie podlegania obowiązkowi ubezpieczenia społecznego pracowników, ponieważ została ona sporządzona przez osobę nieuprawnioną. Pełnomocnik był…
Ubezpieczenia społeczne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.