Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — Sąd Najwyższy (4098 orzeczeń)
4098 orzeczeńPracownik wygrał: 11.7%2010–2014
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Wyniki orzeczeń
2331
Wygrał pozwany
1080
Orzeczenie procesowe
481
Wygrał powód
201
Częściowe uwzględnienie
5
Nieznany
Orzeczenia(4098)
SNIII UZP 7/03
Wygrał powód · 30 lip 2003
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że szczególne zasady waloryzacji świadczeń z art. 90 ustawy o emeryturach i rentach z FUS mają zastosowanie także do dodatku kombatanckiego przyznawanego na podstawie ustaw…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 45/03
Wygrał pozwany · 21 lip 2003
Sąd Najwyższy oddalił zażalenie ubezpieczonego na odrzucenie kasacji w sprawie o rentę z ubezpieczenia społecznego. Spór dotyczył wyłącznie wysokości świadczenia, a nie samego prawa do renty. Wartość …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 36/03
Wygrał powód · 17 lip 2003
Sprawa dotyczyła wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy przeciwko ZUS. Sąd Apelacyjny oddalił apelację wnioskodawcy, a następnie odrzucił jako spóźniony jego wniosek o doręczenie wyroku z uzas…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PK 176/02
Częściowe uwzględnienie · 11 cze 2003
Sprawa dotyczyła byłej pracownicy MOPS, która po rozwiązaniu stosunku pracy w trybie art. 53 k.p. domagała się m.in. odszkodowania za brak świadczeń rentowych, zadośćuczynienia za pogorszenie zdrowia …
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII UK 287/02
Wygrał pozwany · 4 cze 2003
Sprawa dotyczyła wstrzymania wypłaty renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku ze służbą wojskową. Wnioskodawca twierdził, że jego stan zdrowia, w tym następstwa zatrucia gazem podczas…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UZP 4/03
Orzeczenie procesowe · 4 cze 2003
Sąd Najwyższy odmówił udzielenia odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne, uznając je za pozorne. Sprawa dotyczyła emerytki, która po przeprowadzce do Niemiec wystąpiła o transfer polskiej częśc…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UZP 2/03
Nieznany · 7 maj 2003
Orzeczenie dotyczy zasad ponownego ustalania podstawy wymiaru emerytury lub renty na gruncie ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Sąd wskazał, że ubezpieczony może wybrać 20 lat kalendarzowych z całe…
Ubezpieczenia społeczne
SNIII UZP 3/03
Orzeczenie procesowe · 7 maj 2003
Sprawa dotyczyła prawa do zasiłku chorobowego po ustaniu zatrudnienia u jednego z dwóch równoległych pracodawców oraz ewentualnego obowiązku zwrotu świadczenia jako nienależnie pobranego. Sąd Najwyższ…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII UK 261/02
Wygrał pozwany · 7 maj 2003
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury dla osoby opiekującej się dzieckiem wymagającym stałej opieki. Wnioskodawczyni pobierała wcześniej rentę z tytułu własnej niezdolności do pracy, a dop…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 221/02
Wygrał pozwany · 3 kwi 2003
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy oraz spornego stażu ubezpieczeniowego osoby prowadzącej działalność gospodarczą. Wnioskodawca twierdził, że w okresie od 1 wrz…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UK 393/02
Orzeczenie procesowe · 24 mar 2003
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania w sprawie o przywrócenie renty wypadkowej. Spór dotyczył tego, czy po wydaniu ostatecznej decyzji ZUS możliwe jest ponowne ustalenie prawa do świ…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII UZP 1/03
Orzeczenie procesowe · 19 mar 2003
Sprawa dotyczyła relacji między decyzją ZUS a decyzją starosty w zakresie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Sąd wskazał, że w obowiązującym stanie prawnym decyzja ZUS w takiej sprawie wyprzedza …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UK 157/02
Wygrał pozwany · 19 mar 2003
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne przez Barbarę S., która prowadziła działalność gospodarczą i jednocześnie przebywała na urlopie wychowawczym z tytułu zatrudnien…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UK 194/02
Wygrał pozwany · 5 mar 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i potwierdził prawo żony oraz małoletnich dzieci zmarłego pracownika do jednorazowego odszkodowania z tytułu śmiertelnego wypadku w drodze z pracy do domu. Ustalono, …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 384/02
Wygrał pozwany · 5 mar 2003
Sprawa dotyczyła wypłaty renty rodzinnej wypadkowej za okres wsteczny po śmierci męża wnioskodawczyni. ZUS początkowo odmówił świadczenia wypadkowego, opierając się na protokole powypadkowym, z któreg…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 196/02
Wygrał powód · 5 mar 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i potwierdził prawo wnioskodawcy do wcześniejszej emerytury. Spór dotyczył tego, czy do 15-letniego okresu pracy w szczególnych warunkach można zaliczyć pracę wykonyw…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 178/02
Wygrał powód · 5 mar 2003
Sprawa dotyczyła prawa wdowy do jednorazowego odszkodowania po śmierci męża, który zmarł wskutek następstw choroby zawodowej (pylicy płuc). Za życia otrzymał on od byłego pracodawcy kilka odszkodowań …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 139/02
Wygrał pozwany · 18 lut 2003
Sprawa dotyczyła ponownego wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy po wcześniejszym prawomocnym wyroku odmawiającym tego świadczenia. Sąd Najwyższy uznał, że w takim postępowaniu nie można wyka…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 146/02
Wygrał powód · 18 lut 2003
Sprawa dotyczyła prawa B. Ł. do wcześniejszej emerytury z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. Początkowo sąd prawomocnie przyznał jej świadczenie, opierając się na opinii biegłych, …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UK 12/02
Wygrał pozwany · 22 sty 2003
Sąd Najwyższy oddalił kasacje Urzędu Miasta i Gminy w G. oraz Wojciecha M. w sprawie o ustalenie płatnika zasiłku chorobowego. Spór dotyczył pracowników pełniących funkcje z wyboru, którzy w związku z…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.