II UK 393/02

Orzeczenie procesowe
SN24 marca 2003·
Ubezpieczenia społeczneInne
Podsumowanie AI

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania w sprawie o przywrócenie renty wypadkowej. Spór dotyczył tego, czy po wydaniu ostatecznej decyzji ZUS możliwe jest ponowne ustalenie prawa do świadczenia, gdy organ rentowy wcześniej uznał wypadek przy pracy, a następnie wydał decyzję odmowną. SN wskazał, że decyzja organu rentowego nie ma powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 366 k.p.c., a przepisy o systemie ubezpieczeń społecznych dopuszczają ponowne ustalenie prawa do świadczeń, gdy ujawnią się nowe dowody lub okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji. W konsekwencji nie uznano, aby w sprawie występowało istotne zagadnienie prawne uzasadniające rozpoznanie kasacji. Postępowanie zakończyło się więc na etapie wstępnej kontroli kasacji, bez merytorycznego rozpoznania zarzutów.

Kluczowe kwestie prawne:
  • ·czy decyzja ZUS ma powagę rzeczy osądzonej
  • ·czy możliwe jest ponowne ustalenie prawa do renty wypadkowej po ujawnieniu okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji
  • ·czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie kasacji
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.

uzasadnienie, przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, a nadto wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchy- lenia lub zmiany, zaś stosownie do art.393 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy - w aktualnym stanie prawnym - może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania jeżeli w sprawie nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżność w orzecz- nictwie sądów, bądź gdy kasacja jest oczywiście bezzasadna, chyba że zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo albo zachodzi nieważność postępowania (art. 393 § 2 k.p.c.).

Według skarżącego - jak się wydaje - kasacja powinna zostać rozpoznana z uwagi na konieczność wyjaśnienia zagadnienia prawnego: czy mimo wydania przez organ rentowy prawomocnej decyzji przyznającej rentę z tytułu niezdolności do pracy na skutek wypadku przy pracy (a więc przesądzającej zaistnienie wypadku przy pracy), możliwe jest następnie jej wzruszenie bez wniosku ubezpieczonego i wydanie decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia.

Odnosząc się do tych twierdzeń i ich nie podzielając, należy podnieść, iż ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. (Dz.U. Nr 137, poz. 887 ze zm.) w art. 83a stanowi, iż prawo lub zobowiązanie stwierdzone decyzją ostateczną Zakładu ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zaintere- sowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie. Podobne brzmienie miał art. 80 ustawy z dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U. Nr 40, poz. 267 ze zm.) stwierdzający, że prawo do świadczeń lub ich wysokość ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Z brzmienia tego przepisu wyni- ka, iż ponowne ustalenie prawa do świadczeń może nastąpić nie tylko w przypadku przedłożenia nowych dowodów lecz także w przypadku ujawnienia okoliczności ist- niejących przed wydaniem decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń. Przy czym nie jest wymagane ujawnienie nowych okoliczności lecz takich okoliczności, które istniały przed wydaniem decyzji, a nie zostały przez organ rentowy uwzględnio- ne. Decyzja organu rentowego nie ma powagi rzeczy osądzonej, w związku z tym nie można skutecznie powoływać się na prawo do świadczeń ustalone błędną decyzją organu rentowego, jeżeli nie zostały spełnione warunki, od których uzależnione jest nabycie tego prawa i która po ujawnieniu błędu została z urzędu zmieniona. Biorąc pod uwagę gramatyczną wykładnię cytowanych przepisów nie można podzielić po- glądu skarżącego co do istnienia w sprawie zagadnienia prawnego uzasadniającego rozpoznanie kasacji.

Stąd też Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania na podsta- wie art. 3937 k.p.c. ========================================