Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania w sprawie o przywrócenie renty wypadkowej. Spór dotyczył tego, czy po wydaniu ostatecznej decyzji ZUS możliwe jest ponowne ustalenie prawa do świadczenia, gdy organ rentowy wcześniej uznał wypadek przy pracy, a następnie wydał decyzję odmowną. SN wskazał, że decyzja organu rentowego nie ma powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 366 k.p.c., a przepisy o systemie ubezpieczeń społecznych dopuszczają ponowne ustalenie prawa do świadczeń, gdy ujawnią się nowe dowody lub okoliczności istniejące przed wydaniem decyzji. W konsekwencji nie uznano, aby w sprawie występowało istotne zagadnienie prawne uzasadniające rozpoznanie kasacji. Postępowanie zakończyło się więc na etapie wstępnej kontroli kasacji, bez merytorycznego rozpoznania zarzutów.
Kluczowe kwestie prawne:
·czy decyzja ZUS ma powagę rzeczy osądzonej
·czy możliwe jest ponowne ustalenie prawa do renty wypadkowej po ujawnieniu okoliczności istniejących przed wydaniem decyzji
·czy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne uzasadniające przyjęcie kasacji
Wygenerowane przez AI, może zawierać błędy.
uzasadnienie, przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, a nadto
wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchy-
lenia lub zmiany, zaś stosownie do art.393 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy - w aktualnym
stanie prawnym - może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania jeżeli w sprawie
nie występuje istotne zagadnienie prawne, nie istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżność w orzecz-
nictwie sądów, bądź gdy kasacja jest oczywiście bezzasadna, chyba że zaskarżone
orzeczenie oczywiście narusza prawo albo zachodzi nieważność postępowania (art.
393 § 2 k.p.c.).
Według skarżącego - jak się wydaje - kasacja powinna zostać rozpoznana z
uwagi na konieczność wyjaśnienia zagadnienia prawnego: czy mimo wydania przez
organ rentowy prawomocnej decyzji przyznającej rentę z tytułu niezdolności do pracy
na skutek wypadku przy pracy (a więc przesądzającej zaistnienie wypadku przy
pracy), możliwe jest następnie jej wzruszenie bez wniosku ubezpieczonego i wydanie
decyzji odmawiającej przyznania takiego świadczenia.
Odnosząc się do tych twierdzeń i ich nie podzielając, należy podnieść, iż
ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. (Dz.U.
Nr 137, poz. 887 ze zm.) w art. 83a stanowi, iż prawo lub zobowiązanie stwierdzone
decyzją ostateczną Zakładu ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zaintere-
sowanej lub z urzędu, jeżeli po uprawomocnieniu się decyzji zostaną przedłożone
3
nowe dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które
mają wpływ na to prawo lub zobowiązanie. Podobne brzmienie miał art. 80 ustawy z
dnia 14 grudnia 1982 r. o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin (Dz.U.
Nr 40, poz. 267 ze zm.) stwierdzający, że prawo do świadczeń lub ich wysokość
ulega ponownemu ustaleniu na wniosek osoby zainteresowanej lub z urzędu, jeżeli
po uprawomocnieniu się decyzji w sprawie świadczeń zostaną przedłożone nowe
dowody lub ujawniono okoliczności istniejące przed wydaniem tej decyzji, które mają
wpływ na prawo do świadczeń lub na ich wysokość. Z brzmienia tego przepisu wyni-
ka, iż ponowne ustalenie prawa do świadczeń może nastąpić nie tylko w przypadku
przedłożenia nowych dowodów lecz także w przypadku ujawnienia okoliczności ist-
niejących przed wydaniem decyzji, które mają wpływ na prawo do świadczeń. Przy
czym nie jest wymagane ujawnienie nowych okoliczności lecz takich okoliczności,
które istniały przed wydaniem decyzji, a nie zostały przez organ rentowy uwzględnio-
ne. Decyzja organu rentowego nie ma powagi rzeczy osądzonej, w związku z tym nie
można skutecznie powoływać się na prawo do świadczeń ustalone błędną decyzją
organu rentowego, jeżeli nie zostały spełnione warunki, od których uzależnione jest
nabycie tego prawa i która po ujawnieniu błędu została z urzędu zmieniona. Biorąc
pod uwagę gramatyczną wykładnię cytowanych przepisów nie można podzielić po-
glądu skarżącego co do istnienia w sprawie zagadnienia prawnego uzasadniającego
rozpoznanie kasacji.
Stąd też Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia kasacji do rozpoznania na podsta-
wie art. 3937
k.p.c.
========================================