Prawo pracy · Polska
Czas pracy i nadgodziny — pracownik wygrał (147 orzeczeń)
147 orzeczeńPracownik wygrał: 100%2014–2026
Czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin tygodniowo w przyjętym okresie rozliczeniowym. Ponadto pracownikowi przysługuje co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego i 35 godzin odpoczynku tygodniowego. Naruszenie tych norm przez pracodawcę rodzi obowiązek wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny lub udzielenia czasu wolnego.
Spory o czas pracy najczęściej dotyczą: nieuznawania nadgodzin za faktycznie przepracowane, stosowania systemów zadaniowego czasu pracy jako pretekstu do nierozliczania nadgodzin, braku ewidencji czasu pracy (co skutkuje przerzuceniem ciężaru dowodu na pracodawcę), naruszenia doby pracowniczej oraz pracy w niedziele i święta bez rekompensaty.
Pracodawca ma bezwzględny obowiązek prowadzenia ewidencji czasu pracy. Brak lub nierzetelność tej ewidencji powoduje, że w sporze sądowym pracownik może wykazywać czas pracy wszelkimi środkami dowodowymi, a sąd może przyjąć jego wersję jako wiarygodną.
- Praca ponad 8 h/dobę: nadgodziny dobowe
- Praca ponad 40 h/tydz.: nadgodziny tygodniowe
- Limit roczny nadgodzin: 150 h (chyba że układ zbiorowy stanowi inaczej, max. 416 h)
Struktura orzeczeń
62
Sąd Najwyższy
49
Sąd Okręgowy
20
Sąd Rejonowy
16
Sąd Apelacyjny
Orzeczenia(147)
SNI PKN 488/97
Wygrał powód · 19 sty 1998
Sprawa dotyczyła nauczycielki mianowanej, której dyrektor szkoły w 1995 r. obniżył tygodniowy obowiązkowy wymiar zajęć o 5 godzin ze względu na stan zdrowia, na okres do 30 września 1998 r. Po noweliz…
Czas pracyInne
SNI PKN 300/97
Wygrał powód · 1 paź 1997
Sprawa dotyczyła pracownika piekarni zwolnionego dyscyplinarnie na podstawie art. 52 § 1 pkt 1 KP za rzekome ciężkie naruszenie obowiązków pracowniczych polegające na opuszczeniu pracy bez usprawiedli…
Wypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracyCzas pracy
SNI PKN 204/97
Wygrał powód · 12 cze 1997
Sąd Najwyższy uznał, że zastosowanie akordowego systemu wynagradzania nie wyłącza stosowania przepisów o czasie pracy ani prawa do rozliczenia pracy przekraczającej normy czasu pracy. W sprawie pracow…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PKN 59/97
Wygrał powód · 21 mar 1997
Sąd Najwyższy oddalił kasację Ministra Sprawiedliwości i utrzymał w mocy wyrok zasądzający na rzecz dwóch kierowców różnice między należnościami za podróże służbowe zagraniczne wynikającymi z uchwały …
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PZP 5/96
Wygrał powód · 16 maj 1996
Uchwała dotyczyła prawa lekarza pełniącego zakładowy dyżur nocny w publicznym zakładzie opieki zdrowotnej w okresie od 1 czerwca 1992 r. do 31 sierpnia 1995 r. Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że poza odrę…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PZP 6/95
Wygrał powód · 8 mar 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że lekarz pełniący dyżur zakładowy w porze nocnej ma prawo nie tylko do odrębnego wynagrodzenia za dyżur przewidzianego w § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opie…
WynagrodzenieCzas pracyInne
SNI PZP 13/94
Wygrał powód · 12 kwi 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że umowa zlecenia zawarta między zakładem pracy a pracownikiem zatrudnionym na pełny etat, przewidująca wykonywanie po godzinach pracy tego samego rodzaju czynności co w um…
Czas pracyWynagrodzenieInne
‹ Poprzednia8 / 8
Najczęstsze pytania
Jak obliczyć, ile nadgodzin mi przysługuje?
Nadgodziny to praca ponad obowiązującą normę dobową (8 h lub wyższą w systemach równoważnych) lub normy tygodniowe (40 h przeciętnie). Trzeba sprawdzić swój harmonogram i rzeczywisty czas pracy w każdej dobie i w każdym tygodniu okresu rozliczeniowego. Pracodawca powinien udostępnić ewidencję czasu pracy na żądanie pracownika.
Czy zadaniowy czas pracy zwalnia pracodawcę z obowiązku płacenia za nadgodziny?
Nie. Zadaniowy czas pracy jest dopuszczalny tylko wtedy, gdy rodzaj pracy lub jej organizacja uniemożliwiają stosowanie stałego rozkładu. Jeżeli zadania są tak ustalane, że wymagają więcej niż 8 h dziennie lub 40 h tygodniowo, pracodawca narusza przepisy i musi zapłacić za nadgodziny.
Czy mogę żądać czasu wolnego zamiast wynagrodzenia za nadgodziny?
Tak. Zamiast wynagrodzenia z dodatkiem pracodawca może udzielić czasu wolnego. Jeśli robi to z własnej inicjatywy, czas wolny musi być o 50% dłuższy niż przepracowane nadgodziny. Jeśli wnosi o to pracownik — w stosunku 1:1 (bez dodatku procentowego).
Czy pracodawca musi dać mi harmonogram pracy?
Tak. Rozkład czasu pracy powinien być podany do wiadomości pracownika co najmniej na tydzień przed rozpoczęciem okresu, na który został sporządzony. Jednostronna zmiana harmonogramu z dnia na dzień jest dopuszczalna tylko w wyjątkowych przypadkach określonych w art. 142¹ k.p.
Co przysługuje za pracę w niedzielę i święta?
Za pracę w niedzielę lub święto pracownikowi przysługuje dzień wolny w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po niedzieli pracy. Jeśli pracodawca nie udzieli dnia wolnego, musi wypłacić wynagrodzenie z 100% dodatkiem. Praca w niedziele jest zasadniczo zakazana, z wyjątkami określonymi w art. 151¹⁰ k.p.
Ile wynosi roczny limit nadgodzin?
Podstawowy limit to 150 godzin nadliczbowych rocznie, chyba że układ zbiorowy pracy lub regulamin pracy (za zgodą związków zawodowych) przewiduje wyższy limit — jednak nieprzekraczający 416 godzin w roku (maksymalny tygodniowy czas pracy 48 h). Przekroczenie limitu nie zwalnia pracodawcy z zapłaty.