Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNII UZP 24/94
Wygrał powód · 12 sty 1995
Sprawa dotyczyła emerytury Pawła P., który był zatrudniony na PKP oraz równocześnie prowadził gospodarstwo rolne i opłacał składki rolnicze. Organ rentowy przyznał mu emeryturę pracowniczą, a następni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNIII PO 9/94
Orzeczenie procesowe · 11 sty 1995
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy Teresa O. mogła dochodzić przed sądem pracy ustalenia zatrudnienia w szczególnych warunkach na potrzeby uzyskania zasiłku dla bezrobotnych do czasu nabycia uprawnień em…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UR 1/95
Wygrał powód · 5 sty 1995
Sprawa dotyczyła kwalifikacji spółki akcyjnej jako „uspołecznionego” albo „nieuspołecznionego” zakładu pracy na potrzeby rozliczania zasiłków chorobowych pracowników. ZUS najpierw w 1991 r. uznał spół…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 40/94
Orzeczenie procesowe · 9 gru 1994
Sprawa dotyczyła prawa do jednorazowego odszkodowania po zdarzeniu, któremu uległ pracownik w drodze do pracy. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że nie był to wypadek w drodze do pracy. Sąd Wojewódzki…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 35/94
Wygrał powód · 9 gru 1994
Sprawa dotyczyła wysokości składek na ubezpieczenie społeczne adwokata prowadzącego indywidualną kancelarię, który był inwalidą II grupy. ZUS uznał, że nie przysługuje mu 50% obniżka składki przewidzi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 33/94
Wygrał powód · 7 gru 1994
Sprawa dotyczyła ponownego ustalenia wysokości wcześniejszej emerytury po tym, jak emeryt utracił prawo do ekwiwalentu za węgiel, który wcześniej był wypłacany przez pracodawcę i nie został uwzględnio…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 43/94
Orzeczenie procesowe · 7 gru 1994
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania Stanisławowi P. renty inwalidzkiej w związku z wypadkiem przy pracy oraz renty z innych przyczyn. Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę d…
Ubezpieczenia społeczne
SNII PZP 5/94
Wygrał powód · 6 gru 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygał, czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, w której ponad 50% udziałów należało do przedsiębiorstw państwowych, a reszta do osób fizycznych, jest „uspołecznionym zakładem …
Ubezpieczenia społeczneBHPInne
SNII UZP 20/94
Nieznany · 18 lis 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że art. 33 ust. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników ma zastosowanie także wtedy, gdy rolnik stał się długotrwale niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym wskutek …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 45/94
Częściowe uwzględnienie · 18 lis 1994
Sprawa dotyczyła Alicji A., której ZUS przyznał rentę inwalidzką z ogólnego stanu zdrowia, mimo że przyczyną inwalidztwa był wypadek drogowy uznany później za wypadek w drodze z pracy do domu. Po uzys…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 46/94
Wygrał powód · 18 lis 1994
Sprawa dotyczyła odmowy zaliczenia do stażu emerytalnego 23-letniego okresu pracy w b. ZSRR z powodu braku tzw. karty repatriacyjnej. Organy rentowe i sądy niższych instancji uznały, że tylko taki dok…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 31/94
Wygrał powód · 18 lis 1994
Sprawa dotyczyła Danuty M., której Prezes NIK wypowiedział stosunek pracy z powodu reorganizacji. Po rozwiązaniu umowy pracownica spełniała warunki do wcześniejszej emerytury, w tym miała ponad 35 lat…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnieniePrzywrócenie do pracy
SNII UZP 32/94
Wygrał powód · 17 lis 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że osoba prowadząca działalność gospodarczą, która zalegała ze składkami na ubezpieczenie społeczne w kwocie przekraczającej trzymiesięczną składkę, po uregulowaniu zaległo…
Ubezpieczenia społeczne
SNII PRN 6/94
Orzeczenie procesowe · 8 lis 1994
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy śmierć Tadeusza S. była następstwem wypadku przy pracy. Sąd Rejonowy oddalił powództwo, przyjmując, że pracownik doznał urazu głowy po samowolnym oddaleniu się z budowy…
BHPUbezpieczenia społeczneInne
SNII URN 42/94
Wygrał powód · 8 lis 1994
Sprawa dotyczyła prawa Mariana K. do renty inwalidy wojennego. ZUS odmówił świadczenia, twierdząc, że wnioskodawca nie spełnia warunków z ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych, poniew…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 44/94
Częściowe uwzględnienie · 8 lis 1994
Sprawa dotyczyła wniosku Marianny S. o doliczenie do stażu pracy okresów pracy i prowadzenia gospodarstwa rolnego sprzed 1 lipca 1977 r., co miało wpływ na wysokość renty inwalidzkiej. ZUS i sąd wojew…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 41/94
Częściowe uwzględnienie · 8 lis 1994
Sprawa dotyczyła wniosku o doliczenie do stażu pracy okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców oraz prowadzenia własnego gospodarstwa rolnego sprzed 1 lipca 1977 r., po ukończeniu 16 lat, w celu p…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PZP 45/94
Wygrał pozwany · 3 lis 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że pracownik nie może skutecznie żądać od zakładu pracy ustalenia, iż wykonywał pracę w szczególnych warunkach, jeśli celem takiego ustalenia jest uzyskanie zasiłku dla bez…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 39/94
Orzeczenie procesowe · 25 paź 1994
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej z tytułu wypadku w drodze z pracy do domu. Wnioskodawca po wyjściu z autobusu przewożącego go z pracy upadł i doznał urazu kolana. Sąd Wojewódzki uznał zda…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 23/94
Wygrał pozwany · 25 paź 1994
Sąd Najwyższy rozstrzygnął spór o obowiązek opłacania składek na Fundusz Pracy przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną od wypłat na rzecz jej członków. ZUS domagał się składek za okres, w którym spółd…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.