Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNII URN 22/95
Orzeczenie procesowe · 23 cze 1995
Sprawa dotyczyła odwołania Michaliny C. od decyzji ZUS w przedmiocie wysokości emerytury. Sąd Najwyższy, rozpoznając rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, wcz…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 12/95
Wygrał powód · 23 cze 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że pracownik zwolniony z jednego stosunku pracy z przyczyn dotyczących zakładu pracy może nabyć prawo do wcześniejszej emerytury na podstawie rozporządzenia z 26 stycznia 1…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII URN 8/95
Wygrał pozwany · 7 cze 1995
Sąd Najwyższy oddalił rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości w sprawie Jana M. przeciwko ZUS o wysokość renty inwalidzkiej. Spór dotyczył tego, czy okres pracy wykonywanej w czasie okupacji nie…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 56/94
Wygrał pozwany · 7 cze 1995
Sprawa dotyczyła ponownego ustalenia podstawy wymiaru wcześniejszej emerytury Zdzisława A. spornego z ZUS. Wnioskodawca domagał się uwzględnienia faktycznej wartości dodatku dewizowego z lat 1979–1981…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII PRN 4/95
Orzeczenie procesowe · 7 cze 1995
Sprawa dotyczyła roszczenia o rentę uzupełniającą związaną z chorobą zawodową. Powód twierdził, że wieloletnia praca w warunkach narażenia na tlenek węgla doprowadziła do choroby zawodowej i utraty zd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PRN 24/95
Wygrał pozwany · 2 cze 1995
Sprawa dotyczyła roszczeń byłego prezesa-dyrektora rolniczej spółdzielni produkcyjnej o wynagrodzenie za pracę oraz zasiłki chorobowe. Sąd Najwyższy uchylił nakaz zapłaty wydany przez sąd pracy, uznaj…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 4/95
Wygrał pozwany · 2 cze 1995
Sprawa dotyczyła tego, czy nagrody wypłacane pracownikom administracyjnym Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej z funduszu utworzonego na podstawie art. 121 ust. 3 ustawy o szk…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 11/95
Wygrał powód · 29 maj 1995
Sprawa dotyczyła emerytury kolejowej Jana P. i sporu o sposób jej przeliczenia po zgłoszeniu wniosku o zwiększenie świadczenia z tytułu opłacania składek na fundusze rolnicze w okresie zbiegu z ubezpi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PZP 13/95
Wygrał pozwany · 26 maj 1995
Orzeczenie dotyczyło pytania, czy funkcjonariusze Policji mogą dochodzić przed sądem powszechnym odsetek za opóźnioną wypłatę uposażenia. Sąd Najwyższy uznał, że nie. Podkreślił, że stosunek służbowy …
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 10/95
Wygrał powód · 23 maj 1995
Sprawa dotyczyła prawa byłego funkcjonariusza MO do policyjnej renty inwalidzkiej III grupy. Wnioskodawcy w 1986 r. wstrzymano wypłatę renty, a sądy niższych instancji błędnie oceniały jego stan zdrow…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 55/94
Wygrał powód · 9 maj 1995
Sąd Najwyższy uwzględnił rewizję nadzwyczajną i zmienił wcześniejsze orzeczenia oraz decyzję ZUS w części dotyczącej zaliczenia okresu studiów wyższych do okresów nieskładkowych przy ustalaniu wysokoś…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UR 4/95
Orzeczenie procesowe · 4 maj 1995
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury policyjnej byłego funkcjonariusza MO. Organ rentowy, działając na polecenie Ministra Spraw Wewnętrznych, ponownie ustalił wskaźnik waloryzacji świadczenia, obniżaj…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 2/95
Wygrał pozwany · 21 kwi 1995
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej. ZUS odmówił świadczenia, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała wymaganego 5-letniego okresu składkowego i nieskładkowego w ostatnim dziesięcioleciu przed …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UZP 7/95
Wygrał pozwany · 5 kwi 1995
Sprawa dotyczyła obowiązku opłacania składek na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych przez jednostki Lasów Państwowych, w szczególności nadleśnictwo. Sąd Najwyższy uznał, że nadleśnictwo jes…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 9/95
Wygrał powód · 5 kwi 1995
Sprawa dotyczyła wysokości emerytury Katarzyny Ś. ZUS odmówił uwzględnienia do podstawy wymiaru emerytury wynagrodzeń z lat 1991 i 1992, argumentując, że po złożeniu pierwotnego wniosku o emeryturę ni…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenie
SNII UR 3/95
Orzeczenie procesowe · 5 kwi 1995
Sąd Najwyższy rozpoznawał sprawę o wcześniejszą emeryturę, w której ZUS odmówił zaliczenia do stażu okresu zatrudnienia od 24 maja 1993 r. do 28 lutego 1994 r., ponieważ pracodawca nie opłacił składek…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 1/95
Orzeczenie procesowe · 5 kwi 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej renty inwalidzkiej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uznał, że postępowanie było wadliwe, ponieważ wnioskodawcy …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 9/95
Orzeczenie procesowe · 5 kwi 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie dotyczące kosztów sądowych w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Sprawa dotyczyła Gabrieli N., wobec której ZUS wydał decyzję nakazującą zapłatę zaległyc…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PZP 11/95
Wygrał powód · 4 kwi 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął, że wynagrodzenie przysługujące mianowanemu urzędnikowi państwowemu na podstawie art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o pracownikach urzędów państwowych, wypłacane za okres do 6 mies…
WynagrodzenieUbezpieczenia społeczneInne
SNIII PO 4/95
Orzeczenie procesowe · 29 mar 1995
Sprawa dotyczyła wniosku Stefana Z. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przez Kolegium Kompetencyjne przy Sądzie Najwyższym. Wnioskodawca próbował uzyskać rozpoznanie swojej sprawy związanej z kol…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.