Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNII URN 38/95
Orzeczenie procesowe · 14 wrz 1995
Sprawa dotyczyła przeliczenia podstawy wymiaru emerytury wojskowej na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 3 ustawy z 10 grudnia 1993 r. o zaopatrzeniu emerytalnym żołnierzy zawodowych i ich rodzin. Sąd Najwy…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 31/95
Orzeczenie procesowe · 14 wrz 1995
Sprawa dotyczyła wniosku o podwyższenie renty inwalidzkiej po wypadku w drodze z pracy do domu. ZUS odmówił zmiany świadczenia, uznając, że stan zdrowia wnioskodawcy nadal odpowiada III grupie inwalid…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 34/95
Wygrał pozwany · 14 wrz 1995
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej i sposobu ustalenia stażu ubezpieczeniowego z uwzględnieniem okresów pracy w gospodarstwie rolnym rodziców i własnym. Wnioskodawca złożył wniosek 9 styczni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 25/95
Orzeczenie procesowe · 6 wrz 1995
Sprawa dotyczyła wysokości kolejowej renty inwalidzkiej Jana P. oraz jego wniosku o zamianę renty na kolejową emeryturę i doliczenie zwiększenia z tytułu opłacania składek na ubezpieczenie społeczne r…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 23/95
Orzeczenie procesowe · 6 wrz 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie od decyzji ZUS odmawiającej wcześniejszej emerytury i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył tego, czy rozwiązanie stosunku pracy wni…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII URN 32/95
Orzeczenie procesowe · 6 wrz 1995
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że wnioskodawczyni nie wykazała wymaganego 5-letniego okresu zatrudnienia w odpowiednich dziesięcioleciach. Sądy niższyc…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 14/95
Orzeczenie procesowe · 6 wrz 1995
Sprawa dotyczyła prawa do renty inwalidzkiej wypadkowej po wypadku przy pracy. Wnioskodawca uległ wypadkowi w 1992 r., a biegli sądowi uznali go za inwalidę III grupy od daty wypadku. Sąd Wojewódzki p…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 27/95
Częściowe uwzględnienie · 5 wrz 1995
Sprawa dotyczyła przeliczenia emerytury wnioskodawcy po zgłoszeniu dodatkowych okresów nieuwzględnionych wcześniej w wymiarze świadczenia: okresu działalności kombatanckiej sprzed wyzwolenia oraz okre…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 29/95
Orzeczenie procesowe · 9 sie 1995
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury i zaliczenia do stażu ubezpieczeniowego okresu pozostawania bez pracy po zwolnieniu w czasie stanu wojennego. ZUS odmówił świadczenia, uznając, że wni…
Ubezpieczenia społeczneWypowiedzenie / zwolnienieInne
SNII URN 26/95
Wygrał pozwany · 9 sie 1995
Sprawa dotyczyła prawa do dalszej renty inwalidzkiej rolniczej po kontroli stanu zdrowia wnioskodawcy. KRUS wstrzymał wypłatę świadczenia, ponieważ Wojewódzka Komisja Lekarska nie stwierdziła już dług…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 20/95
Orzeczenie procesowe · 20 lip 1995
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty inwalidzkiej. ZUS uznał, że wnioskodawca nie ma wymaganego 5-letniego stażu w ostatnim dziesięcioleciu oraz że inwalidztwo II grupy powstało po upływie 18 mies…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 21/95
Wygrał powód · 20 lip 1995
Sprawa dotyczyła ustalenia podstawy wymiaru emerytury dla wnioskodawcy, który nabył prawo do emerytury, ale nie pobierał świadczenia, ponieważ nadal pracował w pełnym wymiarze czasu pracy. ZUS odmówił…
Ubezpieczenia społeczne
SNII PRN 7/95
Wygrał pozwany · 20 lip 1995
Sprawa dotyczyła byłego pracownika kolei, który domagał się odszkodowania oraz renty wyrównawczej po stwierdzeniu choroby zawodowej. Twierdził, że zakład pracy błędnie pomógł mu ustalić podstawę wymia…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 13/95
Orzeczenie procesowe · 7 lip 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok Sądu Wojewódzkiego i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył prawa Janiny M., rozwiedzionej żony zmarłego emeryta, do renty rodzinnej. Organ rentowy i sąd …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII URN 16/95
Wygrał powód · 7 lip 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok oddalający odwołanie pracownika od decyzji odmawiającej wcześniejszej emerytury kolejowej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Spór dotyczył wykładni art. 5 ust. 2 …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZP 10/95
Wygrał pozwany · 7 lip 1995
Sąd Najwyższy rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące tego, czy spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, której wszystkie udziały należą do gminy, może być uznana za uspołeczniony zakład pracy w roz…
Ubezpieczenia społeczneWynagrodzenieInne
SNII URN 24/95
Orzeczenie procesowe · 7 lip 1995
Sąd Najwyższy rozpatrywał spór między agencją pośrednictwa pracy a ZUS o obowiązek opłacania składek na ubezpieczenie społeczne i Fundusz Pracy za osoby kierowane do pracy za granicą. Agencja twierdzi…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PZP 56/94
Wygrał pozwany · 5 lip 1995
Sąd Najwyższy uznał, że były pracownik nie ma interesu prawnego z art. 189 k.p.c. w żądaniu ustalenia, iż rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z przyczyn dotyczących zakładu pracy, jeżeli ustalenie to…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII URN 19/95
Orzeczenie procesowe · 23 cze 1995
Sąd Najwyższy uchylił wyrok sądu wojewódzkiego oraz decyzję ZUS odmawiającą dzieciom zmarłej Lucyny W. renty rodzinnej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Kluczowym problemem było błędne usta…
Ubezpieczenia społeczne
SNII URN 22/95
Orzeczenie procesowe · 23 cze 1995
Sprawa dotyczyła odwołania Michaliny C. od decyzji ZUS w przedmiocie wysokości emerytury. Sąd Najwyższy, rozpoznając rewizję nadzwyczajną Ministra Sprawiedliwości, uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, wcz…
Ubezpieczenia społeczne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.