Prawo pracy · Polska
Ubezpieczenia społeczne i ZUS — 13148 orzeczeń z prawa pracy
13 148 orzeczeńPracownik wygrał: 21.5%2022–2026
Sprawy z zakresu ubezpieczeń społecznych dotyczą m.in. podlegania ubezpieczeniom, wymiaru składek, prawa do zasiłków (chorobowego, macierzyńskiego, wypadkowego), rent i emerytur oraz odpowiedzialności płatnika składek. Sądy pracy i ubezpieczeń społecznych rozpatrują odwołania od decyzji ZUS.
Najczęstsze spory dotyczą: kwalifikacji podstawy wymiaru składek (zwłaszcza przy zmianie etatu lub zawieraniu umów cywilnoprawnych), podlegania ubezpieczeniom przy zbiegu tytułów, prawa do zasiłku macierzyńskiego przy umowach terminowych, a także ustalenia stopy procentowej składki wypadkowej. ZUS coraz częściej kwestionuje też wysokość wynagrodzenia ustalonego w umowie o pracę jako podstawy wymiaru składek.
Odwołanie od decyzji ZUS wnosi się do właściwego sądu okręgowego — wydziału pracy i ubezpieczeń społecznych — za pośrednictwem ZUS, w terminie miesiąca od doręczenia decyzji. Postępowanie jest wolne od opłat sądowych.
- Decyzja ZUS o niepodleganiu ubezpieczeniom: odwołanie przez sąd
- Zawyżona podstawa składek: weryfikacja przez ZUS i sąd
- Przedawnienie składek: 5 lat od terminu płatności
Struktura orzeczeń
8829
Sąd Apelacyjny
4098
Sąd Najwyższy
137
Sąd Okręgowy
84
Sąd Rejonowy
Orzeczenia(13 148)
SNII UKN 487/00
Wygrał pozwany · 19 lip 2001
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy zawał serca, którego powód doznał 4 września 1997 r. podczas pracy w Cukrowni „Ż.” S.A., stanowił wypadek przy pracy. Sąd pierwszej instancji uznał zdarzenie za wypadek…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 490/00
Wygrał pozwany · 19 lip 2001
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury kolejowej. Wnioskodawca domagał się zaliczenia do 15-letniego okresu zatrudnienia na kolei okresu pełnienia funkcji sekretarza Komitetu Zakładowego PZPR, aby spełni…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 532/00
Wygrał pozwany · 17 lip 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie o wcześniejszą emeryturę z tytułu opieki nad dzieckiem wymagającym stałej opieki. Wnioskodawca, będący rolnikiem i byłym pracownikiem najemnym, twierdził, że sp…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 479/00
Wygrał pozwany · 5 lip 2001
Sprawa dotyczyła wysokości renty rodzinnej po zmarłym mężu wnioskodawczyni, który pobierał rentę z tytułu niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową oraz emeryturę. Wnioskodawczyni domagała si…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 462/00
Wygrał pozwany · 3 lip 2001
Sprawa dotyczyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. ZUS odmówił świadczenia, ponieważ niezdolność do pracy powstała po upływie 18 miesięcy od ustania zatrudnienia. Wnioskodawca próbował w …
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 458/00
Wygrał pozwany · 3 lip 2001
Sprawa dotyczyła prawa do renty w związku z deportacją do ZSRR na podstawie ustawy o kombatantach i niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego. Wnioskodawczyni twierd…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 466/00
Wygrał pozwany · 3 lip 2001
Sprawa dotyczyła prawa do wcześniejszej emerytury. ZUS odmówił jej przyznania, ponieważ wnioskodawczyni nie wykazała wymaganego 20-letniego okresu zatrudnienia. Sąd pierwszej i drugiej instancji uznał…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 439/00
Wygrał pozwany · 27 cze 2001
Sprawa dotyczyła ubezpieczenia społecznego osoby prowadzącej działalność gospodarczą, która po uzyskaniu wcześniejszej emerytury nadal opłacała składki. Wnioskodawczyni twierdziła, że nie składała wni…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 446/00
Wygrał pozwany · 27 cze 2001
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z deportacją do ZSRR. Sąd Okręgowy, a następnie Sąd Apelacyjny, uznały na podstawie opinii biegłych lekarzy, że wniosk…
Ubezpieczenia społeczne
SNII UKN 432/00
Wygrał pozwany · 21 cze 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację w sprawie rozliczenia renty rodzinnej za 1996 r. Organ rentowy uznał, że Barbara J. pobrała nienależne świadczenie, ponieważ uzyskiwała dochód z pozarolniczej działalnośc…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 425/00
Częściowe uwzględnienie · 21 cze 2001
Sprawa dotyczyła żądania wdowy o ustalenie, że zdarzenie, w wyniku którego zmarł jej mąż, było wypadkiem przy pracy. Sąd Rejonowy uwzględnił powództwo, uznając, że śmierć nastąpiła wskutek nagłego zda…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 428/00
Wygrał pozwany · 21 cze 2001
Sprawa dotyczyła ustalenia, czy wnioskodawca rozpoczął działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym osób prowadzących działalność gospodarczą, a w konsekwencji czy podlega…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNI PKN 477/00
Wygrał powód · 20 cze 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację strony pozwanej i potwierdził, że pracownicy samorządowej zatrudnionej na podstawie wyboru przysługuje jednorazowa odprawa rentowa, mimo że jej stosunek pracy wygasł z up…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 418/00
Wygrał powód · 19 cze 2001
Sprawa dotyczyła prawa do tzw. renty uczniowskiej dla Marcina W., który od dzieciństwa był całkowicie niezdolny do pracy, a w trakcie nauki w szkole ponadpodstawowej jego stan zdrowia uległ dalszemu p…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 416/00
Wygrał pozwany · 19 cze 2001
Sprawa dotyczyła prawa do emerytury nauczycielskiej na podstawie Karty Nauczyciela. Wnioskodawca domagał się zaliczenia do 20-letniego okresu pracy nauczycielskiej także zatrudnienia w organizacjach s…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 429/00
Wygrał pozwany · 19 cze 2001
Sprawa dotyczyła transferu świadczenia rentowego z Polski do RFN na podstawie umowy polsko-niemieckiej o zabezpieczeniu społecznym z 8 grudnia 1990 r. ZUS odmówił transferu, twierdząc, że wnioskodawcz…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 400/00
Wygrał pozwany · 5 cze 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację ubezpieczonego, który domagał się umieszczenia na liście osób uprawnionych do nieodpłatnego nabycia świadectw rekompensacyjnych za pracę w szczególnych warunkach. Uznał, …
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UKN 406/00
Wygrał pozwany · 5 cze 2001
Sprawa dotyczyła prawa byłego żołnierza do jednorazowego odszkodowania z tytułu schorzenia, które ujawniło się i pogorszyło w trakcie służby wojskowej. Sądy niższych instancji uznały, że zespół hipoch…
InneUbezpieczenia społeczne
SNII UKN 378/00
Wygrał powód · 29 maj 2001
Sąd Najwyższy oddalił kasację ZUS i utrzymał w mocy wyrok przyznający wnioskodawczyni prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy w związku z chorobą zawodową. Spór dotyczył tego, czy oso…
Ubezpieczenia społeczneInne
SNII UZ 30/01
Wygrał pozwany · 25 maj 2001
Sąd Najwyższy uznał, że sprawa o przeliczenie podstawy wymiaru emerytury i podwyższenie jej wysokości nie jest sprawą o przyznanie lub wstrzymanie emerytury w rozumieniu art. 3921 § 1 KPC. Oznacza to,…
Ubezpieczenia społeczneInne
Najczęstsze pytania
W jakim terminie można odwołać się od decyzji ZUS?
Odwołanie od decyzji ZUS należy wnieść w ciągu miesiąca od dnia doręczenia decyzji. Odwołanie składa się za pośrednictwem oddziału ZUS, który wydał decyzję. Jeżeli ZUS nie uwzględni odwołania, przekazuje sprawę do sądu okręgowego.
ZUS zakwestionował moje wynagrodzenie jako podstawę składek — co robić?
ZUS ma prawo ustalić podstawę wymiaru składek w innej kwocie, jeśli uzna, że umówione wynagrodzenie jest rażąco wygórowane i zostało ustalone w celu wyłudzenia świadczeń. Od takiej decyzji przysługuje odwołanie do sądu, gdzie pracodawca i pracownik mogą dowodzić, że wynagrodzenie jest adekwatne do zakresu obowiązków i kwalifikacji.
Czy umowa zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu społecznemu?
Tak, co do zasady. Umowa zlecenia jest obowiązkowym tytułem do ubezpieczeń społecznych (emerytalne, rentowe), o ile zleceniobiorca nie podlega ubezpieczeniom z innego tytułu o co najmniej równej podstawie (np. innej umowy o pracę). Ubezpieczenie wypadkowe jest zawsze obowiązkowe. Ubezpieczenie chorobowe — dobrowolne.
Czy pracownik może odpowiadać za zaległe składki pracodawcy?
Pracownik odpowiada za składki finansowane z własnych środków (część pracownicza), które pracodawca był zobowiązany potrącić i odprowadzić. Natomiast za całość zaległych składek odpowiada pracodawca (jako płatnik), a przy jego niewypłacalności — członkowie zarządu spółki.
Kiedy przedawniają się należności ZUS?
Należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne przedawniają się po 5 latach, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Bieg przedawnienia przerywa m.in. ogłoszenie upadłości, odroczenie płatności lub zawarcie umowy o rozłożenie na raty.
Czy można odwołać się od decyzji o odmowie renty?
Tak. Od decyzji odmawiającej przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje odwołanie do sądu okręgowego w ciągu miesiąca od doręczenia decyzji. Sąd może przeprowadzić dodatkowe badanie przez biegłego lekarza i samodzielnie ocenić stopień niezdolności do pracy.